روزنامه اصلاح

صلح طالبان و امریکایی‌ها چه پیامدی برای افغانستان داشت؟

با امضای توافق‌نامه‌ی صلح میان ایالات متحده‌ی امریکا و گروه طالبان، جنگ طالبان علیه نیروهای امریکایی و ناتو عملاً متوقف شد. هرچند پیش از این نیز حجم بزرگ حملات و خشونت‌های طالبان در برابر نیروهای امنیتی افغانستان و غیرنظامیان بود و درگیری‌ها و حملات نیروهای امریکایی و طالبان برهمدیگر کمتر اتفاق می‌افتاد. زیرا نیروهای امریکایی و ناتو پس از سال ۲۰۱۴ ماموریت نظامی شان در افغانستان را پایان یافته اعلام کرده و عملاً در میدان‌های جنگ حضور نمی‌یافتند/نمی‌یابند. پس از امضای توافقنامه‌ی صلح میان امریکایی‌ها و گروه طالبان که در ماه فبروری سال ۲۰۲۰ میلادی در قطر امضا شد، انتظار می‌رفت میزان خشونت‌ها در افغانستان به حداقل برسد و با آغاز مذاکرات میان حکومت افغانستان و گروه طالبان که در متن توافقنامه‌ی طالبان-امریکا گنجانیده شده بود، روند صلح افغانستان وارد فاز جدیدی شود و در نتیجه به تامین صلح و ختم جنگ در کشور منجر شود. اما اکنون که حدود سه ماه از امضای توافقنامه‌ی صلح میان امریکا و گروه طالبان می‌گذرد، وضعیت امنیتی افغانستان بدتر شده و حملات طالبان علیه نیروهای امنیتی کشور افزایش یافته است. تأثیر مستقیم توافقنامه‌ی صلح میان امریکایی‌ها و گروه طالبان بر اوضاع امنیتی افغانستان این است که نیروهای امنیتی افغانستان را از موضع تهاجمی بر حالت دفاعی برده و برعکس حملات تهاجمی طالبان بر مواضع نیروهای امنیتی افغانستان را افزایش داده است. گروه طالبان با استفاده از موضع دفاعی نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان، تشجیع‌تر شده، سطح حملات شان را افزایش و گستره‌ی فعالیت و تحرکات جنگی شان را بیشتر ساخته و هرازگاهی بر مواضع نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان حمله می‌کنند که با توجه به مجبوریت نیروهای امنیتی و دفاعی کشور مبنی بر حفظ حالات دفاع فعال، تلفات نظامیان کشور افزایش یافته است. شورای امنیت ملی کشور هفته‌ی پیش اعلام کرد که گروه طالبان پس از امضای توافقنامه‌ی شان با امریکایی‌ها، دست به انجام ۲۰۸۴ حمله بر مواضع نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان زده اند. وزارت امور داخله‌ی افغانستان روز گذشته اعلا م کرد که در ۷۰ روز اخیر، نزدیک به ۱۰۰۰ غیرنظامی در افغانستان کشته و زخمی شده است. طارق آرین، سخنگوی وزارت امور داخله  روز شنبه، ۱۳ثور در یک کنفرانس خبری در مرکز اطلاعات و رسانه های حکومت در کابل گفت: «از آغاز ماه حوت سال ۱۳۹۸ تا اکنون ۳۸۷ تن از افراد ملکی در مناطق مختلف کشور در نتیجه حملات تروریستی طالبان کشته، ۵۹۰ تن زخمی و نزدیک به ۲۰۰ تن دیگر اختطاف شده اند». به گفته سخنگوی وزارت امور داخله، در نتیجه‌ی عملیات مشترک نیروهای دفاعی و امنیتی کشور در قالب دفاع فعال، حدود یک‌هزار و ۴۰۰ تن از افراد طالبان نیز کشته شده اند. تاهنوز شمار دقیق تلفات نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان روشن نیست. رهایی زندانیان گروه طالبان از زندان‌های حکومت افغانستان دست‌آورد دیگری برای گروه طالبان پس از امضای توافقنامه‌ی صلح این گروه با امریکایی‌ها بود. بر اساس گزارش‌ها، تاکنون حدود ۵۰۰ زندانی گروه طالبان از زندان‌های افغانستان آزاد شده اند. گروه طالبان نیز شماری از زندانیان را از بند رها کرده و گفته است که این زندانیان متعلق به نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان بوده اند. اما شورای امنیت ملی گفته است که اکثر زندانیان آزاد شده را افراد ملکی تشکیل می‌دهد و تعداد انگشت شمار آزادشدگان از بند طالبان مربوط به نیروهای امنیتی افغانستان می‌شود. روند رهایی زندانیان گروه طالبان از زندان‌های حکومت افغانستان همچنان ادامه دارد، اما هیچ تضمینی وجود ندارد که این زندانیان دوباره به میدان‌های نبرد برنگردند و علیه نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان دست به اسلحه نبرند. امضای توافقنامه‌ی صلح میان امریکایی‌ها و گروه طالبان در واقع یک نوع سردرگمی داخلی را در افغانستان به میان آورده که در نهایت به نفع گروه طالبان تمام می‌شود. پس از امضای این توافقنامه، از یکسو حملات طالبان علیه نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان تشدید گردید، از جانب دیگر هیچ کمکی به روند صلح و آغاز مذاکرات بین‌الافغانی نکرد و بدتر از همه نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان را در موضع دفاعی قرار و سبب افزایش تحرکات طالبان در سطح افغانستان شد. تا پیش از امضای توافقنامه‌ی امریکا و طالبان، نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان در موضع تهاجمی قرار داشتند و این امر دست‌آوردهای زیادی را به نفع دولت افغانستان رقم زد. موضع تهاجمی نیروهای امنیتی و دفاعی کشور در جریان زمستان گذشته و پیش از امضای توافقنامه‌ی صلح امریکا- طالبان، سبب شده بود که مناطق، روستاها و ولسوالی‌های که از سال‌ها پیش در کنترول و تسلط گروه طالبان بودند، یکی پی دیگر تصفیه شوند و حاکمیت دولت و قانون در این مناطق حکمفرما شود. اما پس از امضای این توافقنامه، وضعیت به ضرر نیروهای ملی امنیتی و دفاعی افغانستان و به نفع گروه طالبان تغییر کرد. اکنون نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان در موضع دفاعی قرار دارند و جنگجویان گروه طالبان در وضعیت تهاجمی. از اینرو نیاز است در رویکرد دولت و نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان و همچنین در سیاست ایالات متحده‌ی امریکا و ناتو که شریکان استراتیژیک دولت افغانستان اند، تغییر به میان آید. زیرا گروه طالبان به هیچ تعهد خود که پای توافقنامه‌ی صلح با امریکا گذاشته بودند، پابند نمانده اند. آنان نه خشونت‌ها را کاهش دادند، نه گامی برای آغاز مذاکرات بین‌الافغانی پیش گذاشتند و نه روند رهایی زندانیان را مطابق توافقنامه به پیش بردند. گروه طالبان حتا به درخواست حکومت افغانستان مبنی بر برقراری آتش‌بس حداقل در ماه رمضان پاسخ رد دادند. در شرایطی که دولت و نیروهای امنیتی کشور سرگرم مبارزه با اپیدمی ویرانگر کرونا هستند و بخش بزرگ تلاش‌ها صرف مبارزه با این ویروس می‌شود، افزایش خشونت گروه طالبان و حفظ موضع دفاعی نیروهای امنیتی افغانستان، وضعیت امنیتی کشور را بدتر می‌سازد و نیاز است در رویکرد جنگی نیروهای امنیتی کشور تغییر به میان آید.

پاینده

ممکن است شما دوست داشته باشید