روزنامه اصلاح

شهروندان کابل روزانه میلیون‌ها کیلوگرام ذغال سنگ می‌سوزانند

شهر کابل لقب آلوده ترین شهر های دنیا را از آن خود کرده است. این لقب از آن حیث به شهر کابل داده شده است که این روز ها میزان آلوده گی شهر کابل در بالاترین حد خود قرار گرفته است. آلوده گی شهر کابل به خصوص در هنگام شب در حدی است که گشت وگذار در جاده ها وکوچه های این شهر را بسیار دشوار ساخته است. شب هنگام وقتی در بیرون از خانه به سر ببریم احساس نفس تنگی میکنیم وعملیه ی تنفس را برای انسان سخت ودشوار مینماید.

وقتی از نقاط بیرون از شهر کابل وارد کابل میشویم همیشه وبه ویژه در شب وهنگام صبح چتری از دود را می بینیم که بر شهر کابل سایه انداخته است وهیولای سیاهی را میماند که ابعاد وجود خویش را بر حیات شهروندان کابل پهن کرده وعملاً زنده گی آنان را در خود فرو برده است. این چتر دود به گونه ی است که به سختی میتوانی شهر را تماشا کنی ویا افق دید خود را تا دور دست های شهر به جولان آوری زیرا دود سبب میشود که حتا پیش پای خود را به سختی تماشا کنی.

عوامل آلوده گی هوای شهر کابل متفاوت است. اما عامل اصلی این آلوده‌گی که این روز ها بیشتر وبیشتر شده رفته است وقرار هم نیست به این زودی ها دست از سر شهروندان کابلی بردارد استفاده ی بی رویه و زیاد مواد سوخت بابت تسخین منازل، اتاق رهایش در هوتل ها و مسافرخانه ها، پخت وپز نان وغذا، جاری وساری نگه داشتن فعالیت حمام ها وفعالیت کارخانه های وشرکت های صنعتی و…، می باشد. ارزانترین و قابل دسترس ترین مواد سوختی مواد فسیلی واز جمله ذغال سنگ می باشد. یک منبع در شاروالی کابل به رسانه ها گفته است که نزدیک به یک میلیون خانواده در شهر کابل از ذغال سنگ برای تسخین خانه های خود استفاده میکنند. به قول این منبع میانگین مصرف ذغال سنگ از سوی این خانواده ها سه کیلو گرام ذغال در یک روز میباشد. که با یک محاسبه ی سر انگشتی میلیون ها تن را در یک روز تشکیل میدهد و سبب میشود که سهم زیادی در آلوده سازی هوای شهر کابل  بگیرند.

در کنار سوخت ذغال سنگ مورد استفاده قرار گرفتن میلیون ها لیتر مواد نفتی نیز از سوی مالکان عراده جات وماشین آلات کار خانه های صنعتی وجنراتور ها در طول شبانه روز در شهر کابل در آلوده سازی هوا نیز سهم خود را دارد. به ویژه که تعدادی قابل ملاحظه ی از وسایط وعراده جات مورد استفاده در ناوگان نقل وانتقالات شهری کهنه بوده وسالهای زیادی است که از تاریخ قانونی بهره برداری آنها گذشته واصولاً باید از استفاده خارج میگردید؛ اما از آنجا که نهاد های مسئوول واز جمله ریاست ترافیک نتوانسته به فعالیت آنها خاتمه دهد اینک به منبعی از آلوده سازی هوای شهر کابل مبدل گردیده وروزانه از دودی که تولید میکند هوای شهر ما را آلوده می سازد وباعث ازدیاد آلوده گی هوا واز این طریق سبب شیوع بیماری های طرق تنفسی میان شهروندان میگردد.

منابعی در نهاد های مسئوول پیوسته از پدیده ی به نام مواد نفتی بی کیفیت یاد کرده اند که نسبت پایین بودن کیفیت شان از سوی شرکت های توریدی مواد نفتی از کشور های تولید کننده این مواد خریداری و به مارکیت در افغانستان عرضه می گردد. مواد نفتی بی کیفیت که در کشور مرجع به صورت اساسی و معیاری تصفیه نگردیده واز آلاینده ها ومواد مضره ی که میتواند  مشکلاتی را از جمله در آلوده سازی هوا به بار آورد پاکیزه نگردیده است وبا آن آلاینده ها توأم میباشد، در کنار بار آوردن عوارض وپیامد های دیگر در آلوده سازی هوای شهر ها رول عمده ی دارد.

آلاینده های هوا در شهر کابل

آلاینده های هوا در شهر کابل که نگرانی های زیادی را بر انگیخته وخطر ناک تلقی میشود عبارت اند از گاز های مضره ی چون دی اکساید کاربن و…، که در ردیف گاز های گلخانه ی ردیف بندی میگردند ورسوبات برخی فلزات واز جمله سرب و…، ومقداری ریز گرد های که از خانواده غبار میباشد. میزان تراکم گازات مضره ونیز رسوبات فلزات که از ممر دود ناشی از سوخت مواد نفتی به هوا میشود ونیز دیگر آلاینده ها واز جمله ریز گرد ها و…، از سوی برخی منابع شش برابر حد مجاز اعلام شده است.

این به این معنا است که ما داریم به سمت یک بحران به پیش میرویم. ما ازین جهت از موضوع به بحران تعبیر نمودیم که شرایط جوی در کشور ما بنا بر آنچه که کاهش در نزولات آسمانی ومیزان اندک بارنده گی به عنوان یک واقعیت خود را نشان داده وبه نوبه ی خود محصول تغییرات اقلیم وگرمایش زمین میباشد امید به اینکه این میزان الاینده ها از مجرای بارنده گی شسته شده وکاهش پیدا کند موجود نمی باشد. چنان که شاهد وزش وجریان باد هم نمی باشیم که بتواند با راندن وجابه جایی هوا سبب تصفیه ی وفلتر شدن هوا موجود گردیده وهوا را پاک نماید.

با این وصف آلاینده های که از آن ها نام گرفتیم برای مدت مدیدی در شبانه روز در هوا باقی میماند و از سوی شهروندان استنشاق گردیده واز طرق مختلف متاسفانه وارد سیستم تنفسی ودر انتها وارد جریان خون شده، عواقب وپیامد های را که به آن ها اشاره کردیم در زمینه ی صحت شهروندان کشور به بار می آورد.  

پیامد ها وعواقب

این آلاینده ها فوق العاده خطر ناک میباشد وبه قول برخی منابع در وزارت صحت عامه که پیش ازین در رسانه ها به نشر رسیده عامل ۳۰ تا ۳۵ درصد بیماری ها واز جمله برخی سرطان ها شمرده میشود. 

آلوده گی شهر کابل بنا بر گواهی داکتران ومراکز صحی سبب شده است که بیماری های تنفسی شیوع زیادی یافته ومیزان مریضان به ویژه مریضان طرق تنفسی به صورت بی پیشینه ی بیشتر شده برود، به گونه ی که این روز ها بیشترین تعداد مراجعین شفاخانه های شهر کابل را بیماران طرق تنفسی تشکیل می دهد که با تنفس هوای آلوده یا تازه به این گونه امراض ابتلا حاصل نموده اند ویا هم بیماری شان از اثر تنفس هوای آلوده تشدید شده وتوسعه یافته است.

راه حل ها

برخی رسانه ها به نقل از منابعی در اداره ی ملی حفاظت از محیط زیست گزارش دادند که این اداره در صدد تهیه ونصب فلتر هوا در نقاطی از شهر کابل است وبا تهیه ونصب آن امیدوار است که بتواند هوای شهر کابل را از آلاینده های که از آنها نام گرفتیم تصفیه نموده ومانع گسترش آلاینده ها واز جمله گازات مضره گردیده واز پیامد های ناشی از آن  جلوگیری نماید.

   بدون شک این یک گام خیلی مهم است وباید هم تلاش صورت گیرد که یک چنین سامانه ی به کار گرفته شود تا بتواند در زمینه ی تصفیه هوا وجلوگیری از پیامد های ناشی از آلاینده های هوا گامی که لازم است برداشته شود. اما از آنجا که نصب وراه اندازی یک چنین سامانه ی زمانبر است وموضوع آلوده گی هوا وپیامد های آن استعجالیت خود را دارد وکارشناسان محیط زیستی ودانشمندان ونیز مراکز صحی و وزارت صحت عامه نسبت به عواقب وپیامد های آلودگی هوای شهر کابل هشدار داده اند این راه حل در کوتاه مدت نمیتواند مشکل را حل نماید.

برخی وزارت های شامل حکومت وحدت ملی در هماهنگی با اداره ی ملی حفاظت از محیط زیست برنامه ی عاجلی را نیز روی دست گرفته اند وآن تغییر رژیم کار برای برخی وزارت خانه های حکومت وحدت ملی میباشد. پیش ازین حکومت  از چند سال به اینسو بنا به پیشنهاد اداره ی ملی حفاظت از محیط زیست روز های پنج شنبه را فقط در شهر کابل رخصتی اعلام نموده است که بنا بر تحقیقاتی که به عمل آمده تا اندازه ی توانسته است که در زمینه ی کاهش آلوده گی هوا موثر ثابت شود.

جدیداً حکومت تصمیم گرفته آن نهاد های تولیدی ویا ارایه کننده ی خدمات که با استفاده ی نا به جا و غیر اصولی از مواد سوختی ویا هر وسیله ی دیگر در بیشتر ساختن میزان آلوده گی هوا نقش داشته باشند مورد پیگیرد قرار داده ودر خصوص کنشگری آنها نوعی محدودیت وضع نماید ودر صورتی که آنان به آلوده سازی هوا ادامه دهند برخی موارد تأدیبی را نسبت به آنها اعمال نماید.

با آنکه این اقدامات هر کدام در جای خود اقدام مناسبی بوده وتا اندازه ی میتواند اثرات مثبتی را در زمینه ی کاهش آلوده گی هوا ودر نتیجه کاستن از پیامد ها وعواقب آن از خود بر جای بگذارد. ولازم هم است که همه ی این اقدامات به شدت دنبال شده وسعی به عمل آید که با تطبیق این برنامه ها تا حدودی دامنه ی عواقب آلوده گی هوا را کاهش بدهند.

با اینهمه اما به نظر میرسد که لازم باشد تا به شهروندان کشور این آگاهی داده شود که آلوده سازی هوا در حقیقت زدن تیشه به ریشه ی خویشتن را میماند. شهروندان کشور باید در زمینه ی مضرات وپیامد های آلوده سازی هوا معلومات وآگاهی لازم را به دست بیاورند وهر یک از شهروندان کشور خود به خود به عواقب عمل خویش آگاه شده وسعی به عمل آورند که در زمینه ی کاهش آلوده سازی ودر نتیجه کاهش ریسک اشاعه ی امراض سهم بگیرند.

اما راه حل اساسی این است که نهاد های مسئوول در حکومت برای برون رفت از یک چنین بحرانی که همه ساله به ویژه در فصل زمستان به راه می افتد سیاست گذاری وبرنامه ریزی نماید. عوامل بحران معلوم است وهمانگونه که گفته آمدیم کلیدی ترین عامل بهره گیری از مواد سوخت برای تسخین، پخت وپز و بهره گیری از مواد نفتی در عراده جات وماشین آلات کارخانه های صنعتی و…، می باشد؛ حکومت و نهاد های مسئوول بدیل آن را برای مردم افغانستان مهیا نماید وباید کاری کند که شهروندان کشور برای همیشه از این تهدید وبحران خلاص شود.     

   

 

ممکن است شما دوست داشته باشید