روزنامه اصلاح

سیر تاریخی چارچوب کنوانسیون تغییر اقلیم سازمان ملل متحد

نویسنده: نوربی‌بی گوهری

کارشناس ارزیابی نیازمندی های تکنالوژی‌های سازگار با تغییر اقلیم ادارۀ ملی حفاظت محیط زیست

بیایید در باره کنفرانس اعضأ (COP) چارچوب کنوانسیون تغییر اقلیم ملل متحد (UNFCCC) که قرار است بیست و پنجمین نشست آن در مدت کمتر از یک هفته دیگر در شهر مادرید کشور شاهی اسپانیا برگزار گردد، بیشتر بدانیم.

رشد اقتصادی همواره توأم با افزایش چالش‌های محیط زیستی بوده که این موضوع باعث نگرانی‌های زیادی به سطح جهان گردیده است. تغییر اقلیم که یکی از مشکلات امروزی است باعث ایجاد چالش های روز افزون بالای ایکوسیستم‌ها، تولید مواد غذایی و انکشاف  پایدار شده است. ولی از سوی دیگر، تلاش‌ها برای جستجوی راه‌های حل برای مبارزه با بحران اقلیمی به سطح کشورها و جهان نیز مد نظر گرفته شده است.

به همین دلیل، در ماه جون سال ۱۹۹۲ میلادی نماینده‌گان ۱۸۰ کشور جهان در کنفرانس ملل متحد پیرامون محیط زیست و انکشاف (UNCED) در شهر ریودیجینرو برازیل گرد هم آمدند و سه کنوانسیون مهم جهانی چون چارچوب کنوانسیون تغییر اقلیم ملل متحد (UNFCCC)، کنوانسیون تنوع حیات ملل متحد (CBD) و کنوانسیون ملل متحد پیرامون مبارزه با صحرا گرایی (UNCCD) را به تصویب رسانیدند. تصویب این سه کنوانسیون که بنام کنوانسیون‌های ریو نیز یاد می گردند، اساس تلاشهای هماهنگ جهانی را در امر مبارزه با تغییر اقلیم، حفاظت تنوع حیات و جلوگیری از صحرا گرایی بنأ نهاد.

سیر تاریخی چارچوب کنوانسیون تغییر اقلیم ملل متحد و نتایج عمده کنفرانس‌های اعضأ؛

هدف چارچوب کنوانسیون تغییر اقلیم ملل متحد دستیابی به ثبات در تراکم گازهای گلخانه‌ای در اتموسفیر به منظور جلوگیری از تداخل خطرناک فعالیت‌های بشری در سیستم اقلیمی می باشد. برای رسیدن به این هدف، یک میعاد زمانی مشخص لازم می باشد تا ایکوسیستم ها بتوانند به طور طبیعی با تغییر اقلیم توافق کنند و اطمینان حاصل شود که امنیت غذایی تهدید نشده و توسعه اقتصادی به طور پایدار حاصل گردد . در حال حاضر این کنوانسیون دارای ۱۹۷ عضو میباشد .

پس از تصویب، این کنوانسیون به تاریخ ۲۱ مارچ سال ۱۹۹۴ میلادی به منصه اجرأ درآمد. از آن زمان به بعد اعضأی آن جلسات سالانه که بنام کنفرانس اعضأ یا (COP) یاد میگردد برگزار می کنند، مگر اینکه اعضأ تصمیم دیگری بگیرند. در ماه مارچ سال ۱۹۹۵ میلادی اولین کنفرانس اعضای این کنوانسیون در شهر برلین آلمان برگزار شد که در آن اعضای کنوانسیون روی موضوعات چون تصویب یک پروتوکول برای گزارش‌های ملی تغییر اقلیم تحت ماده چهارم کنوانسیون نامبرده بحث و تبادل نظر کردند. برعلاوه؛ در این کنفرانس روی ساختارها و همچنان نقش و وظایف بخش‌های فرعی کنوانسیون نیز فیصله‌ها صورت گرفت .

کنفرانس اعضأ در شهر بن آلمان جاییکه سکرتریت این کنوانسیون موقعیت دارد برگزار می گردد؛ مگر اینکه یکی از کشورهای عضو بطور رضاکار میزبانی آنرا پیشنهاد نماید. همانطور که ریاست کنفرانس اعضأ در میان پنج منطقه شناخته شده ملل متحد چون اروپای مرکزی و شرقی، اروپای غربی، افریقا، آسیا، امریکای لاتین و کارابین در تغییر میباشد، تمایل بر تغییر محل برگزاری کنفرانس نیز در بین این گروه ها وجود دارد. هدف از برگزاری کنفرانس اعضأ بحث روی موضوعاتی چون تعیین و بازنگری اهداف اقلیمی، راهکارها برای تطبیق این اهداف، پروسه ها و تطبیق آنها تحت این کنوانسیون و هماهنگی‌ها و تبادل نظریات علمی میباشد. کنفرانس اعضأ عالی ترین مرجع تصمیم گیرنده در مورد موضوعات مرتبط به چارچوب کنوانسیون تغییر اقلیم ملل متحد میباشد.

در سومین جلسه کنفرانس اعضاء که در سال ۱۹۹۷ میلادی در شهر کیوتوی جاپان برگزار گردیده بود، پروتوکول کیوتو که یک توافق‌نامۀ بین المللی مرتبط به کنوانسیون تغییر اقلیم میباشد و اعضای کنوانسیون نامبرده را با تعیین اهداف کاهش الزام آور بین المللی متعهد می کند، به تصویب رسید و به تاریخ ۱۶ فبروری سال ۲۰۰۵ میلادی به اجرا درآمد. هدف اساسی این پروتوکول کاهش میزان انتشار گازات گلخانه‌ ای  توسط کشورهای توسعه یافته میباشد که اولین دوره تعهدات آن بین سالهای ۲۰۰۸ الی ۲۰۱۲ میلادی بود. در هجدهمین اجلاس کنفرانس اعضأ به تاریخ ۸ دسامبر ۲۰۱۲ میلادی، یک سری تغییرات که به نام تعدیلات دوحه یاد می گردند در این پروتوکول به میان آمدند که عبارتند از:

۱- تعهدات جدید برای اعضای ضمیمه اول پروتوکول، و دومین دوره تعهدات که در برگیرنده میعاد زمانی اول جنوری ۲۰۱۳ الی آخر دسامبر ۲۰۲۰ میلادی میباشد به تصویب رسید.

۲- کشورهای ضمیمه اول مکلف گردیدند تا فهرست تجدید شده گازات گلخانه‌ ای را که در دومین دوره تعهدات مطابق آن گزارش می دهند، تهیه نمایند

۳- در برخی از ماده‌های پروتوکول که مرتبط به موضوعات تعهدات دوره اولی بود،اصلاحات به وجود آمد.

در دوره اولی تطبیق این پروتوکول، ۳۷ کشور توسعه یافته جهان وادار گردیدند تا انتشار میزان گازات گلخانه‌ ای را به سطح پنج درصد کمتر از سطح انتشار میزان گازات گلخانه‌ ای سال ۱۹۹۰ میلادی برسانند، در حالیکه در دومین دوره تطبیق این پروتوکول کشورها تعهد سپردند که در جریان هشت سال میزان انتشارات گازهای گلخانه ای را تا ۱۹ در صد کمتر از سطح انتشارات سال ۱۹۹۰ میلادی میرسانند .

کشورها باید در مرحله اول از طریق اقدامات ملی اهداف خود را برآورده سازند. به هر حال، این پروتوکول از طریق سه میکانیزم مبتنی بر بازار برای کشورها وسیله‌ای اضافی برای تحقق اهداف شان ارائه میدهد.  

ممکن است شما دوست داشته باشید