روزنامه اصلاح

سرپرست وزارت اطلاعات و فرهنگ : شاه امان الله با مدیریت قوی، افغانستان را صاحب استقلال وآزادی ساخت

خانم حسینه صافی سرپرست وزارت اطلاعات وفرهنگ در محفل رونمایی ازژورنال و گشایش نمایشگاه وسایط نقلیه قدیمی که به بزرگداشت ازصدمین سالروز استرداد استقلال کشور در موزیم ملی افغانستان راه اندازی گردیده بود ، درصحبت مختصری که ارایه کرد چنین توضیح داد : انگیزه ی که مردم افغانستان راواداشت تا به خاطرآزادی و حصول استقلال کشور، همت به کارببندند، دراین راه ازخود رشادت و شجاعت به خرج دهند ، باوربه آزاد زیستن، آزاد زندگی کردن، از زیریوغ استعمارواستثمارخارجی بیرون آمدن بود .

اندیشه ی آزادی خواهی واستقلال طلبی زمانی هسته گذاری گردید که شاه امان الله برمسند سلطنت قرارگرفت. به محض قرار گرفتن به این مقام ؛ برای حصول استقلال ، دست یافتن به آزادی با مدیریت قوی وهمکاری مردم مبارزه اش را آغازکرد؛ برای تحقق این مأمول که آن حصول استقلال وآزادی مردمش از زیر استعمار انگلیس بود؛ افغانستان را صاحب استقلال و آزادی ساخت .

وی گفت : اما چیزی که میتواند این رشادت، ارزش تاریخی و افتخارملی را برای نسل های بعدی بازتاب دهد ، موزیم ها ، دست نوشته ها و ژورنال های ارزشمند تاریخی است که با استمداد ازآن، نسل های امروزی ازگذشته ی فخرآفرین شان آگاهی حاصل می‌نمایند .

خانم صافی ضمن اینکه برابعاد گوناگون استقلال و واژه ی آزادی تماس گرفت ، با اشاره به چاپ نخستین شماره ی ژورنال ( مجله موزیم ملی) گفت : نشراین مجله درحد خود یک کار ارزشمند است ومیتواند معرف خوبی برای تمامی آثارباستانی ، تاریخی وفرهنگی کشور؛ به حیث یک دستاویزو مأخذ معتبرپاسخگوی نیازمندی های مردم کشورباشد .

آقای محمد فهیم رحیمی رییس موزیم ملی افغانستان ضمن اینکه تشریف آوری مهمانان واشتراک کنندگان محفل رونمایی ازژورنال موزیم ملی و گشایش نمایشگاه وسایط قدیمی را که به بزرگداشت ازصدمین سالگرد استقلال کشور حضور رسانیده بودند خیرمقدم گفت درارتباط به شاخص های کاری موزیم ملی ، صدمین سالروز استرداد استقلال کشورچنین بیان کرد :

صدمین سالروز استقلال کشور به مثابه ی یک روز تاریخی ، بیانگر ارزشهایی است که ما افغان ها صد سال قبل آن را به دست آوردیم و پیوسته به آن افتخار مینماییم .

آقای رحیمی گفت : یکی ازاین ارزش ها ؛ شجاعت ،  پاسداری ازتمامیت ارضی و نوامیس ملی میباشد که همواره آن را به جهانیان نشان داده ایم و نگذاشته ایم این سرزمین، زیریوغ استعمار برود و آزادی‌اش سلب گردد . مبارزات افغان ها علیه استعمارانگلیس طی سه جنگ که ، با شکست استعمار انجامید به همه ی جهانیان هویداست؛ گفته میتوانم که این کارمبین پایمردی ، شجاعت، وطندوستی مرد و زن افغان میباشد.

وی گفت : صدمین سالروز استرداد استقلال کشورمصادف به صدمین سال هسته گذاری موزیم ملی است ، اشتباه نشود که هسته گذاری به معنای بنیاد گذاری موزیم ملی نبوده ، بل این زمانی است که مفکوره‌ی ایجاد موزیم ملی درذهن ها پیدا شد و به جمع آوری آثارازهمان زمان آغازگردیده است .

آقای رحیمی افزود : سال تأسیس موزیم ملی به گونه ی رسمی به حیث یک نهاد ؛ شش سال بعد، در (سال ۱۹۲۵) میلادی است که درآن موزیم ملی رسمأ توسط امیرامان الله خان  درقصرکوتی باغچه گشایش یافت و به فعالیت آغازکرد .

رییس موزیم ملی همچنان توضیح داد، دربرنامه ی امروزما ، دو موضوع گنجانیده شده است ، که یکی آن، آغازفعالیت ژورنال موزیم ملی و دیگری گشایش نمایشگاه وسایط قدیمی موزیم ملی افغانستان میباشد .

وی گفت : ژورنال موزیم ملی یک آغازخوب و بسیار مهم برای ماست ؛ زیرا ازاین طریق میتوانیم زمینه ی تحقیق، روی آثاررا آماده بسازیم، با مطالعه ی آثارموزیم ها و نشرآن از طریق این ژورنال سهم خود را در بخش روشن شدن هرچه بیشترتاریخ پرافتخارکشورادا بسازیم .

رییس موزیم ملی افزود : نمایشگاه آثارقدیمی موزیم ملی افغانستان شامل : موترها و گادی هایی میشوند که برای باراول به افغانستان آورده شده وازعصرامیرحبیب الله تا زمان حکومت داری داکترنجیب الله را دربرمیگیرد .

وی ضمن امتنان ازبنیاد فرهنگی آغاخان که ابتکار پیشبرد پروژه فرهنگی راه ابریشم را بر عهده گرفته اند و در چاپ این ژورنال، موزیم ملی  را یاری رسانیده ابرازشکران و سپاس نمود؛ خواستارکمک های بیشتراین نهاد با موزیم ملی گردید.

آقای دلاورنذیر زوی، مشاورارشد حقوقی وزارت اطلاعات و فرهنگ ، پیام محمد اشرف غنی رییس جمهوری اسلامی افغانستان را خواند که درپیام چنین گفته شده است: “امروزبه مناسبت صدمین سالگرد استقلال کشور، وزارت اطلاعات وفرهنگ ازژورنال اداره ی موزیم ملی رونمایی نموده و نمایشگاه وسایط قدیمی موزیم ملی افغانستان را افتتاح مینماید. چنانکه  درپیامم درژورنال موزیم ملی یاد آورگردیده ام ، چاپ ژورنال موزیم ملی یک قدم مثبت درقسمت شناساندن گذشته ی پرافتخار ما ، وصل امروزما با گذشته و شیوه های زندگی ، ذوق هنری و مهارت های گذشته گان ما به نسل امروزی میباشد.

از وزارت اطلاعات و فرهنگ به خاطرسهم شایسته ی شان درتجلیل هرچه با شکوه صدمین سالگرد استقلال کشوربا برگزاری برنامه های متفاوت و ضروری تشکری نمایم . یکی از چنین برنامه های مهم وشایسته ، برگزاری نمایشگاه موترها و گادی های قدیمی موزیم ملی افغانستان میباشد که وسایط مورد استفاده ی شاهان وروسای جمهوری را در صد سال اخیربه معرفی میگیرد .

درآخرصدمین سالگرد استرداد استقلال کشوررا به همه ی افغان ها و خاصتأ به کارکنان موزیم ملی مبارک باد میگویم .”

پوهاند محمد رسول باوری معین فرهنگ و هنروزارت اطلاعات وفرهنگ با صحبت های جامع و سودمند شان درباب تاریخ وفرهنگ کشورواینکه دراین صد سالی که گذشت تاریخ و فرهنگ ما با چه فرازوفرود هایی روبه روشد توضیح داده ، چنین گفت : درگام نخست میخواهم ازمساعی کارمندان موزیم ملی و تلاش های خسته گی ناپذیرشان که با راه اندازی این محفل ، برای معرفی داشته های قدیمی و افتخارآفرینی مبارزان راه آزادی وفرزندان نستوه این کشورکه درمقاطع و برهه های گوناگون ازخود رشادت به خرج داده اند و کارنامه های شان را آویزه ی تاریخ پردرخشش این کشورگردانیده اند، ابرازسپاس و امتنان نمایم . 

آقای باوری گفت : نقش موزیم ها درترمیم ذهنیت مردم خیلی ها ارزنده وارزشمند است، این موزیم هاست که  پیام انکشاف ، پیشرفت و تعالی را به مردم میرساند .

وی افزود: موزیم ها می توانند به مثابه متکای فرهنگی نسل ها درکشور، دستاورد ها و توشه های فرهنگی را فراهم بسازند و تضمین کننده یک حرکت مطلوب ، رشد و پویایی بربنیاد تجربه های اسلاف و پیشینیان این خطه برای نسل های آینده گردند .

این نهاد های فرهنگی به عنوان مراکزآموزشی – فرهنگی ویک انستیتیوت معتبرمیتوانند سهم بارزومهم را درانتقال اندیشه ، احساس و بینش هویت ملی شهروندان افغانستان داشته باشند و تجربه های فرهنگی ، هنری و تاریخی را دریک مجموعه ی فکری به مردم وحتا به مردمان جهان برسانند .

محفل امروزو رونمایی از ژورنال و افتتاح نمایشگاه وسایط نقلیه قدیمی در موزیم ملی که با همت وابتکار ریاست موزیم ملی و کارمندان این نهاد فرهنگی تدویریافته است ، بیانگرآن است که پاسداری ازارزش های ملی و تاریخی میتوانند تاریخ گذشته ی مان را زنده نگهدارند و نسل های امروزی ازایثار، رشادت و جانبازی اسلاف شان درصد سال گذشته آگاهی بهترحاصل نمایند .

صدمین سالگرد استرداد استقلال و تجلیل ازاین روز تاریخی مبین این نکته است که شاه امان الله خان چه ابتکارهایی را مبذول داشت که پس ازصد سال، ازاین ابتکارات یاد آوری صورت میگیرد و برای بزرگداشت ازآن محافل باشکوه درهرگوشه ی ازکشوربرگزار میگردد . 

آقای باوری افزود : شاه امان الله پس ازاینکه در رأس حاکمیت قرارگرفت ؛ استقلال افغانستان را ازانگلیس بدست آورد ، روند اصلاحات و مفکوره پیشرفت در کشور ایجاد شد ، شاه امان الله به دلیل روابط خوب سیاسی با کشورهای جهان توانست فضای اصلاحات را درجامعه حاکم بسازد ، دراین زمینه اقدامات مهم را انجام  داد که ازآن جمله به توسعه‌ی معارف، مکاتب، تدوین قانون اساسی و ساختار بخش نظام حقوقی درجهت برآورده ساختن مطالبات شهروندی میتوان نام برد .

شاه امان الله طی سفردوره ی که به اروپا داشت با بسیاری ازارزشها والگوهای مدرن غربی آشنایی حاصل کرد و خواست این الگوهای مدرن غربی را در جامعه ی سنتی افغانستان تطبیق نماید .

شاه امان الله درتمام ابعاد جامعه خواهان تحول  بود . وی همانقدر که درتلاش تحول و تجدد درزمینه‌ی مناسبات اجتماعی وفرهنگی بود ، یکی ازدغدغه های دیگروی رشد، توسعه و رفاه مردم ازلحاظ اقتصادی نیز بود . وی درزمینه اقتصادی گام های استواربرداشت، وی با اقداماتی که درراستای بهبود اقتصاد کشور، وضع تعلیم، تربیت و… انجام داد؛ توسعه کارگاه های دولتی مانند : کارخانه های صابون سازی ، گوگرد سازی و …. تاسیس مکاتب ازجمله مکتب امانی درشهرکابل ، وارد کردن ماشین آلات و تجهیزات تولیدی ازکشورهای آلمان و جاپان به افغانستان ، توسعه فعالیت های بازرگانی ، ظهور پدیده ی سرمایه، رشد ضابطه ها و قاعده های سرمایه داری ، انعقاد قرارداد راه آهن با دو شرکت آلمانی وفرانسوی بود.

اینها ازجمله اقدامات و کارهای شاه امان الله می‌باشند که درزمان سلطنتش طی برنامه  های سنجیده شده را درکشورپیاده کرد .

آقای نجیب الله شینواری رییس آژانس باختر پیرامون کارهای عمرانی ، انعقاد قرارداد ها، میان افغانستان وکشورهای جهان اینطور بیان داشت : ” شاه امان الله بانیروهای مرزی کمپنی هند شرقی جنگید . این جنگ که معروف به جنگ استقلال وسومین جنگ افغان – انگلیس بود به پیمان راولپندی انجامید که بربنیاد آن بریتانیا افغانستان رابه حیث یک کشورمستقل به رسمیت شناخت .

حکومت شاه امان الله یک سال پس از استرداد استقلال پیمان دوستی با شوروی و سپس با ایتالیا ، ترکیه و ایران را امضأ کرد ، وی پس ازانعقاد این پیمان یکسال بعد پیمان اقتصادی را با دولت شوروی وقت بست و امتیازخط تلگرافی کشک هرات ،  قندهاروکابل را به روسیه داد .

وی همچنان سلطنت مشروطه رااعلام نمود و خودش را شاه اعلام کرد. شاه امان الله سفری شش ماهه را به کشورهای آسیایی ، اروپایی و افریقایی آغازکرد ، از راه ایران به افغانستان بازگشت و دست  به اقدامات اصلاحی زد .

آقای شینواری افزود : برگزاری لویه جرگه و تصویب نخستین قانون اساسی، ازمیان رفتن برده داری ، استقرار نظام شاهی مشروطه ، تفکیک قوا ، اجباری شدن آموزش ، آوردن اصلاح درنظام مالی ، ممنوع شدن کاراجباری ، فرستادن شماری ازدانشجویان به خارج کشور به منظورادامه ی تحصیل ، تأسیس نخستین کتابخانه عامه درکابل ، افزایش چشمگیرروزنامه نگاری و مانند این ها از مهمترین تحولات این دوره خوانده میشوند و در کل ازدوره شاه امان الله خان به حیث یک دوره ی درخشان کشوریاد می‌شود . از آنجایی که اقدامات اصلاحی وی با تند روی هایی همراه بود، او ناگزیرشد ازدولت کناره گیری نماید  و به بیرون ازکشور برود.

آقای نجیب الله شینواری گفت : ازشاه امان الله به عنوان شاه روشنفکر وترقی خواه یاد می شود؛ افغانستان دردوران وی شاهد اصلاحات و تحولات بزرگی دربخش های سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی بود .

وی گفت : یاد دهانی ازشخصیت شاه امان الله و تجلیل ازخط مشی سیاسی ، اجتماعی  واقتصادی او؛ این نکته را واضح میسازد که وی به خاطراعمار، رشد، انکشاف افغانستان واسترداد استقلال این کشورکمرش رامحکم بست ، شمشیر بردست گرفت ، با همیاری مردمان سلحشوروآزادی دوست کشوراقدام به قیام بزرگ کرد که اکنون ما صد سالگی این قیام راستین واین رستاخیز بزرگ ملی و مردمی را به تجلیل می نشینیم وازآن گرامیداشت میداریم .

گل علم ناصری 

ممکن است شما دوست داشته باشید