روزنامه اصلاح

سرمحقق عبدالجبار عابد آمر انستیتیوت فلسفه و جامعه شناسی  اکادمی علوم افغانستان: تحقق صلح در افغانستان بدون همکاری کشورهای منطقه و جهان امکان پذیر نیست

یکی ازمباحث داغ روز و یکی از موضوعات مهم کشور مسأله تأمین صلح است.  باگذشت هژده سال از استقرار دولت جمهوری اسلامی درکشور وحضور گسترده جامعه ی جهانی ،  هنوز موضوع تأمین امنیت و یااستقرار صلح درافغانستان  در صدر مسایل قرار دارد ،  بیگمان تحکیم صلح درکشوری که چهل سال را در جنگ وبحران به سر برده است ، امری نیست که به گونه ی آنی و دفعتأ تحقق  یابد .

اما نبودن چنین انتظاری  این مسأله را نیز ایجاب یا توجیه نمی کند که پس از هژده سال هنوز کشور در بحران نا امنی  قرار داشته باشد . وضعیت عمومی ،  به ویژه روند بازسازی تحت تأثیر آن قرار بگیرد ،  به معنای دیگر اوضاع جاری به دلیل گسترش نا امنی وشدت  فعالیت مخالفان و گستره ی جنگ ، کاملأ با بن بست رو به رو گردیده باشد .

پوهنوال محمد امان آذر استاد در پوهنتون کابل ، پیرامون خشونت های موجود درکشور و راه هایی که میتوانند تشنج و خشونت رااز میان بردارند و در عوض  صلح را درافغانستان تأمین نماید گفت :  بهترین راه برقراری صلح در این کشور پایان جنگ و روی آوردن به  مذاکره و گفتگو است .

وی گفت : جنگ در افغانستان هیچگاه راهکار مناسبی نبوده وبه نظر می رسد بهترین راه برقراری صلح انجام  مذاکره با مخالفان مسلح است.

آقای آذرگفت : از ابتدای حضور نظامیان خارجی در افغانستان یکصد هزار نیروی امریکایی وده ها هزارنیرو از دیگر کشور های غربی  درافغانستان حضور دارند ، اما مخالفان مسلح دولت افغانستان  همچنان  به فعالیت خود ادامه دادند .

به گفته ی آقای آذر: طی  هژده سال گذشته جنگ نتیجه ی در پی نداشته ، ضمن اینکه مردم افغانستان کشته و زخمی وبی خانمان شدند ،  تاسیسات زیربنایی از میان رفت و آموزش و پرورش با مشکل رو به رو شد و حتا به فرهنگ مردم  تعرض صورت گرفت .

وی افزود : مردم به این نتیجه رسیده اند که با جنگ کاری ازپیش نمی رود و باید راه صلح را درکشور در پیش گرفت .

آقای آذر گفت : این پرسش در ذهن مردم افغانستان بار بار خطورکرده که چرا تروریزم  هر روز جان تازه می گیرد ؟ چرا مردم افغانستان نسبت به عملکرد اعضای جامعه ی جهانی راضی  نیستند ؟ چرا پیمان امنیتی  میان امریکا  و افغانستان که چهار سال قبل در توافقنامه ی میان افغانستان و امریکا به امضأ رسید  نتیجه ی مثبت درفروکش  کردن جنگ و از میان بردن تروریستان نداشته است ؟ چرا موضوع پیمان امنیتی میان افغانستان و امریکا از سوی پارلمان کشور زیر بررسی گرفته شده و گفته  شده که چرا  در این  مدت  امریکا مطابق  به مفاد پیمان امنیتی نتوانست  افغانستان را کمک  نماید ؟ به جای اینکه جنگ  فروکش کسب  کند، شدت آن بیشتر شده و  میزان کشتار شهروندان افغانستان به مراتب بیشتر از چهار سال قبل گردیده است ؟ و  ده  ها چرا دیگر …

آقای آذرگفت : آنچه  برای  مردم  ما مهم به نظر میرسد  اینست که به راستی  راه  رسیدن  به صلح چیست ؟ چرا این  منازعات خونین پایان  نمی یابند؟ این منازعات  با اینکه  رو به کاهش  نیست ، چرا روز به روز بر گستره ی آن افزوده میشود؟ مشکل کار در کجاست ؟ در باورمندی به صلح  و ایده نفرت از جنگ تردیدی وجود دارد ؟ آیا میکانیزم رسیدن به صلح  ناقص است؟ و…

وی افزود : واقعیت اینست که دستیابی  به صلح افزون بر اینکه یک امر فطری و انسانی است که در سرشت انسان نهفته ، وضعیت خاص و بحران زده  افغانستان این ضرورت را برای مردم ما دوچندان ساخته است ؛ اما نکته ی که نباید از یاد برد  اینست که آرزوداشتن و توقع بردن یک چیزی است ودست  یافتن و بدست آوردن آن مطابق باشرایط عینی چیزی دیگر .

چنین خواست وآرزویی بایستی در یک میکانیزم و راهکاری  مطابق  باشرایط  عینی  سازماندهی  و برنامه ریزی گردد .  اگر غیر از این باشد  احتمال  دارد پیامد بس  خطرناکتر  را نیز  در پی  داشته  باشد .

آقای سرمحقق عبدالجبار عابد آمر انستیتیوت فلسفه و جامعه شناسی اکادمی علوم افغانستان  در باره عناصری که میتوانند در اعاده  صلح بر افغانستان ممد  واقع گردند چنین توضیح داد :صلح یکی از نیاز های اصلی دولت و شهروندان افغانستان است ، دولت جمهوری اسلامی افغانستان وحکومت وحدت ملی  در طول سالهای گذشته تلاش  کرده اند که با ایجاد  شورای عالی صلح ،  راه  های  رسیدن به صلح در کشور را جستجونمایند وبرای  ختم جنگ تلاش کنند ،  باوجود این ؛ صلح درکشور  تا هنوز تأمین  نشده است و جنگ هم  روزانه از  مردم افغانستان قربانی  می گیرد .

عامل های گوناگونی  باعث  شده است که پروسه ی صلح در افغانستان موفقانه به پیش نرود ، اما یکی از مهمترین مساله ، عدم توجه  به صلح پایدار و دایمی  بوده است . رسیدن  به صلح دایمی یکی از ضرورت های  حیاتی جامعه افغانستان برای  رسیدن به ثبات سیاسی و اقتصادی است . حکومت افغانستان  باید زمینه رسیدن به صلح دایمی  را فراهم کند ، بدون صلح  دایمی  نمیتوان آثار سالها  جنگ را از میان برد  و همگرایی اجتماعی را تقویت  کرد.

چندین دهه جنگ راه  های  رسیدن به صلح پایدار و دایمی را دشوار  ساخته است ، تنش  های اجتماعی  به صورت  عمیق در جامعه افغانستان به وجود امده است و برای  رسیدن به صلح  دایمی باید این تنش  ها از  جامعه ی  افغانستان زدوده شود ؛ مسیر رسیدن به صلح  برای  دولت و مردم افغانستان طولانی است  و نیازمند  یک برنامه و استراتیژی طولانی مدت میباشد .

برای رسیدن به صلح پایدار علاوه بر اینکه  بامخالفان مسلح در چارچوب های حقوقی مشخص گفتگو صورت  میگیرد ، باید زمینه  های اجتماعی صلح  فراهم  گردد تا  حمایت  های اجتماعی و مردمی  ازپروسه ی صلح حکومت بدست آید . حکومت  افغانستان  برای  اینکه صلح پایدار  درکشور تأمین گردد  باید تلاش ورزد که همگرایی اجتماعی  را تقویت  کند و به وعده هایی که به مردم افغانستان داده است  عمل نماید .

آقای سرمحقق عابد افزود : مردم صلح  رابرای تمام افغانستان میخواهند، صلح بایستی مسیر مناسبی  باشد که همه اتباع این کشور بتوانند درپرتو آن به خوبی  و باعزت زندگی نمایند ، کدورت ، خصومت ، تبعیض وبی عدالتی ، برتری جویی و امتیاز خواهی از صفحه ی زندگی رخت بر بندد ،  قانون و عدالت  درهمه زمینه ها ،  به ویژه برخورداری  ازحقوق قانونی و امکانات ملی  یکسان حکم  نموده و اجرأ گردد .

وی گفت : دست یابی به صلح برای مخالفان زنگ بیدار باشی  باشد که خود را از چنبره و اسارت قدرت ها و عناصر خارجی و سازمان های استخباراتی نجات دهند ، از اینکه شماری  به نام مخالفان صلح، در برابر مردم و جامعه ی خود قرار گرفته اند ،  راه خود را جدا نموده و درکنار  مردم خود ایستاده شوند ،  به جای اینکه جاده ها ، اماکن  عمومی  و عام المنفعه را تخریب  نمایند ، در بازسازی کشورمصیبت زده  شریک  و همنوا گردند . چرخ اقتصاد و زندگی جمعی را باتوان  همدیگر به پیش ببرندو مجالی برای  سنگ اندازان و  فرصت طلبان باقی  نگذارند .

آقای عابد علاوه کرد : حکومت بایستی به صراحت مردم را از این موضوع آگاه  سازد که چه کسانی دشمنان صلح استند ؟چرا عده ی در دام تبلیغات دشمن گرفتار آمده اند ؟ سخن و پیشنهاد حکومت برای دست  یافتن  به صلح چیست ؟

وی گفت : افغانستان امروز، دارای اداره هست ، مجلس سنا دارد ،  نهاد های مدنی و احزاب  سیاسی در این کشور فعالیت دارند ،  جامعه جهانی  نقش  عمده در کشور دارد و …

حکومت  بایستی  از چنین مجاری قانونی و روشن برای  تدوین  و ارایه برنامه دست  یابی  به صلح استفاده نماید.

به گفته ی وی ، صلح امروز تنهایک پدیده و مشکل داخلی  به شمار نمی رود ، بل این موضوع دامنه وسیع و فراتر از مرز ها دارد . ممکن است حتا در گستره جهانی  قرار  گیرد ،  بیگمان استقرار  صلح در افغانستان  بدون  همکاری منطقه ای و جهانی  امکان پذیر نیست کشورهای جهان، منطقه و حتا همسایه‎های افغانستان خود نیاز به صلح دارند، به ویژه کشورهایی که حضور نظامی در افغانستان دارند بیشتر بر  این امر بایستی توجه کنند، هزینه‎هایی را در این راه به مصرف برسانند تا این نیاز در سطح جهانی بر آورده شود و شهروندان آن‎ها بتوانند در فضای صلح زندگی نمایند، صلح در افغانستان کمک کننده صلح منطقه‎یی و جهانی است، بناً کشورهای بزرگ به ویژه امریکا در آوردن صلح به افغانستان بیشترینه تلاش‎هایش را مبذول بدارد و به گونه‎ی، بحران‎ نا امنی را از افغانستان بردارد

آقای عابد افزود :  با مطالعه دو مفهوم صلح و خشونت  به این نتیجه میرسیم که  صلح  به عنوان یک  نیاز  راهبردی زمان،  به اهداف اخلاقی  و انسانی خود دست  می یابد که زمینه های ذهنی ، فکری و تیوریکی آن  مهیا  گردیده  و  جامعه  با ویژه گی های  اهداف  ودستآورد های آن آشنایی یافته  و از عقبه  های تیوریکی ، استدلالی و اخلاقی  لازم  برخور دار  گردد . آموزش و ترویج ارزش صلح و  زندگی  مسالمت آمیز  همراه با استدلال های اقناعی ،  فکری و اخلاقی،  میکانیزم  هرچند  دراز  مدت، ولی موثر و بنیادی  است که  می تواند زمینه  های صلح و زندگی مسالمت آمیز  را فراهم سازد  وریشه  های خشونت  و ویران گری را از بنیاد ریشه کن نماید .

صلح برای مردم افغانستان مانند آب حیات است ،  اما  رسیدن  به صلح  با نشست یک  کنفرانس از علمای اسلامی  یا یک  کنفرانس مطبوعاتی و نشست های کشوری تحقق  نخواهد یافت .

دانشمندان و آگاهان سیاسی  میدانند که راه رسیدن  به صلح  برای  هر کشور جنگ زده خیلی‎ها طولانی  و پر ازموانع است ،  بنأ به خاطر تحقق صلح در افغانستان آگاهانه  و خردمندانه گام برداشته شود ، زیرا مخالفان دولت جمهوری اسلامی افغانستان چیزی که بر زبان میآورند آنرا در عمل پیاده نمیکنند ، بنا بر همین دلیل است که روند صلح در کشورما زمانگیر خواهد بود .اما امیدواری‎ها موجود است که جامعه‌ی جهانی ، کشورهای منطقه ، همسایه های افغانستان ، به خاطر بیرون رفت از این معضل که بیگمان خود شان هم  درگیر این  ناملایمات و  ناهنجاری ها استند با همکاری های  صادقانه  ما را یاری رسانند تا کشور ما هم از عفریت جنگ و  ناامنی رهایی یابد و هم کشورهای همسایه ، منطقه و جهان ازاین ناحیه آرام گردند .

گل علم ناصری

ممکن است شما دوست داشته باشید