روزنامه اصلاح

 سرمایه‌های که دود می‌شود؛ برای پیشگیری و مـهار به‌ مـوقع آتش‌سوزی در مارکیت‌های تجارتی توجه شود

   شهروندان ناحیه ی اول شهر کابل روز یک شنبه را در حالی آغاز نمودند که شعله های آتش در یک مارکیت تجارتی در این ناحیه باعث بهت وحیرت آنان گردیده واسباب تاسف وتاثر و اندوه آنان را فراهم آورد. ساعت شش صبح بود که مارکیت میلاد واقع در حوزه ی اول امنیتی شهر کابل، که در آن لباس و مواد غذایی به فروش میرسید، آتش گرفت واین آتش سوزی تا ساعاتی بعد از ظهر روز یک شنبه ادامه یافت. ونیروی اطفاییه پس از تقریبا هفت ساعت توانستند که آتش را مهار نماید.

    گفته میشود که در این آتش سوزی حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ دکان حریق شده است. اتاق تجارت وصنایع افغانستان می گوید، آتش سوزی در این مارکیت باعث شد که صد ها میلیون افغانی به سرمایه گذاران وتاجران شهر کابل خساره وارد شود. به باور اتاق تجارت وصنایع پس از نا امنی وجنگ آتش سوزی را یک تهدید جدی در برابر سکتور خصوصی بوده وازین بابت سالانه بیش از صد میلیون دالر به این سکتور خساره وارد میگردد.

    این بار اول نیست که محلات تجارتی ومارکیت های خرید وفروش در شهر کابل ویا سایر شهر های افغانستان آتش میگیرد وبه ارزش میلیون ها دالر اجناس، کالا ومواد تجارتی در میان شعله های آتش دود میشود وبه هوا میرود. در همین گذشته‎ی نزدیک ودر سال جاری یک مارکیت در جاده ی پشتونستان شهر کابل ویک مارکیت تجارتی در شهر ننگرهار آتش گرفت ودر میان شعله های سهمگین ومرگبار دود شد وبه هوا رفت.

    سال های پیش ازین نیز تعدادی مارکیت های تجارتی در شهر کابل وشهر های بزرگ در ولایات دیگر آتش گرفته سوخته و میلیون ها دالر سرمایه‎ی شهروندان ومتشبثان خصوصی کشور خساره از خود برجای گذاشته وصدها میلیون دالر دیگر ضرورت شده تا مارکیت های سوخته بار دیگر احیا وباز سازی شده ودو باره به فعالیت خود آغاز نموده است.

این پدیده ی نیست که تنها در سال های نزدیک به وقوع بپیوندد ویا به افغانستان اختصاص داشته باشد، بلکه پدیده‎ی آتش سوزی حتا در پیشرفته ترین کشور های جهان نیز گاهی به وقوع می پیوندد؛ اما قطعا از نقطه ی نظر دفعات ونحوه ی مهار آتش ومیزان خساراتی که وارد میشود زیاد متفاوت میباشد. یقینا میزان پدیده های اتش سوزی در کشور های دیگر بسیار اندک بوده وبه ندرت ودر جریان ده ها سال شاید یکبار واقعه ی آتش سوزی رخ دهد. چنانکه امکانات مهار آتش وجلوگیری از توسعه ی آتش وگسترش اضرار وپیامد های ناگوار آن نیز بسیار بیش از آنچه می باشد که کشور ما که یک کشور فقیر است در اختیار دارد ومیتواند از وقوع آتش سوزی پیشگیری نموده واز میزان خسارات وتلفات بیشتر کاسته واز آن جلوگیری نماید.

    اما چیزی که هست ممکن عوامل ونیز زمینه های وقوع ویا توسعه وگسترش ساده وآسان آتش سوزی در کشور ما با دیگر کشور ها زیاد متفاوت می‎باشد. ما در این نوشته روی این دو موضوع مکث می کنیم. یکی عوامل آتش سوزی. دوم زمینه های توسعه وگسترش آتش سوزی ودامنه ی خسارات وتلفات آن؟

عوامل آتش سوزی

   ضعف های ساختاری در مارکیت ها؛ منظور ما این است از آن جا که مارکیت های افغانستان قدیمی و با ساختار های کهنه می باشد، سیستم های به کار گرفته شده در آن واز جمله سیستم برق رسانی آنها کهنه ، فرسوده وقدیمی است. با تناوب برقی که در شهر های کشور وجود دارد وهیچ توازن وتناسبی میان میزان برق ( به خصوص که کم وزیاد میشود) وسیستم های به کار گرفته موجود نمی باشد در نتیجه این گاهی باعث شارتی برق شده وآتش سوزی را به بار می آورد. خیلی از آتش سوزی ها ناشی از شارتی برق می باشد.

    بی احتیاطی؛ آنعده از شهروندان که در مارکیت های تجارتی شاغل اند گاهی مرتکب بی احتیاطی می شوند. به عنوان نمونه وبه ویژه در فصل زمستان وسرما برای تسخین دکاکین خود از بخاری های برقی ویا بخاری های گازی ویا هم وسایل نا مطمئن دیگر استفاده میکنند واین میتواند زمینه ساز بروز آتش سوزی ها در این مارکیت ها بوده باشد. به عنوان نمونه فراموش میکنند که وقت بیرون شدن برق ها را قطع کنند ویاهم لین های به کار گرفته شده را کنترول نمایند که شارتی نداشته باشد ویا بخاری های گازی خود شان خاموش سازند؛ در نتیجه این میتواند به خصوص در زمان عدم حضور شان در مارکیت زمینه ساز آتش سوزی شود.

    خرابکاری؛ این هم محتمل است که عده ی بنا بر انگیزه های فردی ویا هم انگیزه های سیاسی ناشی از اهداف استخباراتی دست به ایجاد آتش سوزی بزنند. این احتمال را به هیچ صورت نمیتوان نادیده گرفت که برخی سازمان های استخباراتی به هدف اخلال در بازار های کشور ونیز برای فرار سرمایه گذاران ومانع شدن از سرمایه گذاری وایجاد مشکلات در نظام تجارت وداد وستد در مارکیت های کشور ما از راه های مختلف واز جمله ایجاد اتش سوزی وارد اقدام شده وافرادی را برای انجام یک چنین کاری استخدام واز آنها بخواهد که دست به اقداماتی ازین قبیل بزنند. یا برخی از تاجران وسرمایه گذاران بنا بر رقابت های که باهم دارند دست به ایجاد آتش سوزی در مارکیت های متعلق به رقبای تجارتی خود بنماید.

زمینه های گسترش وتوسعه ی آتش

    معیاری نبودن وضعف ساختاری مارکیت ها؛ مارکیت های کشور با تاسف که برابر با معیار های مورد نیاز ساخته نشده ومعمولا از ضعف ساختاری به عنوان محلاتی برای فعالیت های تجارتی رنج میبرند ونمی توان گفت محلات مصئوون برای انجام این فعالیت ها می باشد. به عنوان نمونه ساختار این مارکیت ها به گونه ی است که در هنگام بروز حوادث عملیه ی نجات ومهار حادثه نمی توانند به ساده گی وارد محلات یاد شده گردیده واقدام به مهار حادثه بزنند. کوچه های تنگ وپیچ در پیچ مندوی کابل مثلا این اجازه را به قوای اطفاییه ونیروی نجات ومهار آتش سوزی نمیدهد که به آسانی وارد عمل شده ومانع گسترش حادثه شوند وآتش سوزی را مهار نماید.

    فقدان امکانات مهار حادثه؛ کمترین دکانی را میتوان در این مارکیت ها یافت که مجهز به وسایل آتش نشانی ومهار آتش سوزی باشند. مع الاسف همه انتظار دارند که نیروی آتش نشانی مربوط به سازمان پلیس این کار را انجام دهد ودر مواقعی که به ساده گی میشود یک آتش سوزی را مهار نمود واز گسترش آن به سایر دکاکین جلوگیری نمود اما آنقدر صبر میشود وکدام اقدامی صورت نمی گیرد تا آتش سوزی توسعه یافته وگسترش پیدا کند که دیگر به ساده گی نتوان ان را مهار نمود.

    ضعف نیروی مهار آتش در سازمان پولیس؛ سازمان پولیس کشور خیلی جوان است واز امکانات زیادی برخوردار نمی باشد. بحرانی که در کشور امد وسبب شد که نهاد های ملی از بین برود شامل حال سازمان پولیس نیز گردید وباعث شد که سازمان پولیس کشور مانند هر نهاد ملی دیگر به کلی از بین برود وهمه ی امکانات ونیروی بشری متخصص ومسلکی خود را از دست بدهد. وپس از انکه این نهاد ها شروع کرد به احیا شدن ودر مدت زمانی بیش از یک دهه‎ی اخیر سازمان پولیس متاسفانه ضعف های خود را دارد واز نبود امکانات زیاد ومورد نیاز رنج میبرد.

چه باید بشود؟

    به نظر میرسد یک بررسی وارزیابی همه جانبه در خصوص هر رویداد آتش سوزی نیاز باشد که پس از هر رویداد از سوی نهاد های مسئوول وموظف صورت بگیرد ومشخص شود که علل وعوامل حوادث و رویداد های مانند رویداد آتش سوزی روز یک شنبه چه بوده است. حکومت وحدت ملی در موارد مشابه همانند رویداد آتش سوزی در مارکیتی در جاده ی پشتونستان وعده داده بود که همه جانبه مورد بررسی قرار میگیرد وعلل وعوامل حادثه را روشن وبا افکار عمومی شریک میسازند. این میتواند یک ضرورت مبرم تلقی شود. زیرا روشن شدن علل وعوامل رویداد های آتش سوزی میتواند در امر جلوگیری از تکرار وبروز رویداد های مشابه تا حدودی پیشگیری وجلوگیری نماید. به ویژه اگر دست های مرئی ونامرئی دشمنان ووابسته گان به اجانب ویا سازمان های استخباراتی در این گونه رویداد های غم انگیز وویرانگر دخیل بوده باشد باید شناسایی شده وبرای جلوگیری از آن اقدام مناسب ومقتضی به عمل اید تا سرمایه های شهروندان مصئوون گردیده وفعالیت های اقتصادی رونق بگیرد نه اینکه بروز این گونه رویداد ها متشبثان را بی انگیزه کرده وباعث آن شود که آنان دست از تشبثات خود بردارند وسرمایه های خود را به بیرون از کشور منتقل سازند. لازم است تا فضای مطمئن تشبثات وسرمایه گذاری برای آنان ایجاد شده وانگیزه ی شهروندان را به گسترش تشبثات بیشتر سازد.

     ازین گذشته لازم است که ظرفیت وتوان نیروی مقابله کننده در سازمان پولیس ونهاد اطفاییه بالا برده شده ودر زمینه‎ی بیشتر ساختن امکانات مورد نیاز این نهاد ها وتربیه وآموزش مسلکی نیروی بشری آن ها کار های زیادی صورت بگیرد. بالا بردن توان وظرفیت این نهاد ها میتواند این نهاد ها را در مواقع بروز حوادثی از نوع حادثه ی مندوی کابل در مهار آتش سوزی کمک شایان کند وباعث شود که آنان به گونه ی موثر عمل کرده واز گسترش وتوسعه ی آتش سوزی جلوگیری نموده واز دامنه ی خسارات وتلفات بکاهند.  در دراز مدت کوشش شود که ضعف های ساختاری در مارکیت های تجارتی که از ان یاد کردیم بر طرف ودور شود. سیستم های به کار گرفته شده واز جمله سیستم برق رسانی این مارکیت ها به روز شود وسیستم کهنه ی شان دور ریخته شود. ومالکان هریک از دکاکین امکانات اطفای حریق ووسایل مورد نیاز جلوگیری از توسعه ی آتش سوزی را تهیه وافراد شاغل در دکان های خویش را آموزش بدهند که در مواقع لازم با استفاده از آن وسایل مانع توسعه وگسترش آتش سوزی شوند. و به کارمندان خویش آموزش بدهند که همیشه وبه خصوص هنگام بر آمدن در ختم کار همه ی آن زمینه هایی را که ممکن است در نبود شان باعث آتش سوزی شود بررسی کرده وخود را مطمئن بسازند.

عنابی

ممکن است شما دوست داشته باشید