روزنامه اصلاح

زباله گـردی، حق کـودکان نیست

زباله های شهر کابل، تنها منبع آلودگی محیط زیست نیست، بلکه چشم امیدی بسیاری از خانواده های فقیر به آن دوخته شده است. هستند کودکانی که از طریق زباله گردی، یک لقمه سر سفره خانواده های خویش می برند. وضعیت نا مناسب، خریطه ها و بوجی های کلان بر دوش، دست و پاهای پر از سیاهی، تا نصف بدن در درون سطل های زباله، مشغول جستجوی زندگی هستند. بدون ترس از شدت سرما و گرما، پشه ها و حیوانات گزنده، آهن های تیز، شیشه های شکسته و سرنگ های آلوده معتادان، غذاها و گوشت های فاسد شده و متعفن، بدون دستکش تمامی زباله های سطل را زیر و رو می کنند تا بتوانند لقمه نانی سر سفره خانواده خویش بگذارند.

  با وجودی که زباله گردی یک شغل تعریف ناشده به شمار می رود، اما برای کودکان بسیار خطرناک و عواقب ناگوار را به دنبال دارد. در این مقاله به هدف روشن شدن بیشتر مسئله، علت و عوامل زباله گردی، پیامدها و تبعات آن و راهکارهای کاهش زباله گردی به بررسی گرفته می شود.

عوامل و دلایل؛

   اولین عامل و دلیل زباله گردی، مجبور شدن افراد برای تهیه مخارج خانواده است. حاشیه نشینان شهر کابل و افراد فقیر بیشتر به زباله گردی رو میاورند. زباله گردی، تنها منبع درآمد این خانواده ها است. تعدادی این زباله گردان با شرکت ها قرارداد بسته می کنند و روزانه حقوق معین دریافت می کنند و تعدادی هم با فروش زباله عاید مستقیم دارند.

  دومین دلیل زباله گردی، درآمد بالای آن است. به طور متوسط عاید یک زباله گرد بیشتر از یک کارگر معمولی است. حمید یکتن از زباله گردان شهر کابل می گوید که او در یک روز حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ افغانی از طریق فروش زباله درآمد دارد. عاید بالای زباله باعث شده که علاوه بر کودکان، مردان و حتی زنان نیز به زباله گردی رو بیاورند.

   علت دیگر زباله گردی، اعتیاد در بین جوانان است. معتادان زیر پل سوخته و دیگر جاهای شهر کابل، بیشتر مشغول جستجو در درون سطل زباله در کنار جاده ها هستند. آنها زباله های قابل فروش را پیدا نموده و به فروش می رسانند.

  تولید انبوه زباله و عدم تفکیک آن از سوی خانواده ها از دیگر عوامل زباله گردی به شمار می رود. فرهنگ استفاده از ظرف های پلاستیکی یکبار مصرف، دسترخوان و دیگر وسایل، به تولید انبوه زباله کمک کرده است. گاهی هم بخاطر بی توجهی خانواده ها، اشیای قیمتی، لباس های قابل پوشیدن، ظرف های قابل استفاده و مواد سوختی نیز در بین زباله ها به چشم می خورد.

  خلاصه می توان گفت که زباله گردی معلول زمینه های نا مناسب اجتماعی و اقتصادی است که افراد زباله گرد در آن قرار می گیرند. بیشتر زباله گردان مشکلات شدید اقتصادی دارند و از این طریق زندگی خویش را تامین می کنند.

خطرها و پیامدها؛

  زباله گردی یکی از عوارض مهم شهر کابل به شمار می رود و دارای ضررها و پیامدهای زیادی است که در این قسمت به چند نمونه آن اشاره می شود.

   ۱٫خطرهای فردی: اولین خطر زباله گردی، متوجه خود زباله گردان می شود. هنگامی که آنان بدون دستکش و ماسک، نیمی بدن خودرا داخل سطل زباله می کنند و مشغول جستجو هستند، با انواع خطرات جسمی و بیماری مواجه می شوند. چون در بین زباله ها از پسمانده های شفاخانه ها و بیماران گرفته تا سرنگ تزریقی معتادان، غذاهای فاسد شده، گوشت ها و میوه های خراب شده وجود دارد. به گفته داکتر شعبان باتوری، زباله گردان بیشتر به بیماری های عفونی، هیپاتت، ایدز و انواع بیماری ها گرفتار می شوند. همچنان اشیای نوک تیز مانند شکستگی های شیشه، بریدگی های آهن، چاقو و سوزن نیز در بین زباله ها، برای زباله گردان خطرناک است.

  1. خطر خانوادگی: آلوده شدن افراد زباله گرد به بیماری، باعث بیماری خانواده نیز می گردد. هنگامی که طفل کارگر با لباس آلوده و کثیف از زباله گردی به خانه میاید، انواع و اقسام بو، کثافت و میکروب را با خود می آورد که در نتیحه باعث شیوع میکروب و بیماری در داخل خانه می گردد.
  2. پیامد محیط زیستی: پاشان شدن زباله در اطراف زباله دانی بخاطر زباله گردی، باعث آلودگی محیط زیست می گردد. در بسیاری قسمت های شهر می بینیم که زباله ها از داخل سطل ها بیرون آورده شده و پراگنده شده است. از سوی دیگر فعالیت و گشت و گذار خود زباله گردان با لباس چرکین و خریطه های بزرگ زباله، باعث آزار و اذیت شهروندان می شوند.

  راهکارها؛

    برای کاهش زباله گردی و جلوگیری از رو آوردن مردم به این شغل، زباله ها باید توسط خانواده ها از همان ابتدا تفکیک شود. یعنی زباله های کارآمد را جداگانه نگهداری کنند و در داخل سطل های زباله نیندازند. زمانی که زباله گردان زباله های بدرد بخور را پیدا نتوانند، خود بخود دست از این شغل بر می دارند.

  فراهم شدن زمینه کار برای جوانان از دیگر راه های جلوگیری از زباله گردی است. دولت تلاش کند که زمینه کارهای آبرومند را برای جوانان در کشور فراهم سازد. وقتی که جوانان شغل مناسبی داشته باشند، دست از زباله گردی بر می دارند.

  سومین راهکار، انتقال به موقع زباله ها به خارج از شهر و تفکیک آن توسط کارمندان شهرداری است. یعنی تفکیک زباله باید قاعده مند شود و تفکیک کنندگان با ابزار و وساسلی مخصوص و مجهز، زباله هارا دور از شهر تفکیک نمایند.

نتیجه گیری؛

۱٫زباله دانی های شهر کابل به منبع درآمد زباله گردان تبدیل شده است. روزانه صدها زباله گرد در سطح شهر کابل، زباله دانی ها را پاشان کرده و زباله های قابل فروش را تفکیک کرده و با خود می برند. در سالهای اخیر بخاطر افزایش بیکاری در جامعه، علاوه بر کودکان کارگر، مردان و زنان بزرگسال نیز به زباله گردی رو آورده اند.

۲٫زباله گردی دارای عواقب و خطرهای زیادی جسمی، روانی و روانی است. شیوع انواع بیماری ها، خطر روحی و جسمی برای زباله گردان و خانواده های شان، تخریب سیمای شهر و کاهش جهان گردان و توریستان، افزایش اطفال کارگر، پراگنده شدن بوی و تعفن و آلودگی ها، از خطرها و پیامدهای زباله گردی است.

  1. برای کاهش زباله گردی، زباله ها باید در داخل خانه ها تفکیک شود، مسوولان زمینه کارهای آبرومند را برای جوانان فراهم سازد و زباله ها به موقع از داخل شهر انتقال داده شود.

داوود ناظری

ممکن است شما دوست داشته باشید