روزنامه اصلاح

روند صلح و ضرورت حفظ دستاوردهای نوین در افغانستان

در طول دو دهه گذشته باوجود ناامنی‌ها و مشکلات گسترده، دولت و مردم افغانستان دستاوردهای زیادی را نیز در بخش‌های اقتصادی، حقوقی و قانونی، سیاست داخلی و خارجی، معارف و تحصیلات عالی، حقوق زنان و آزادی بیان داشته‌اند. کارشناسان و تحلیل‌گران تأکید می‌کنند که در پروسه صلح و گفتگوی بین افغان‌ها، این دستاوردها نه‌تنها حفظ، بلکه برای توسعه و پیشرفت آن باید تلاش صورت گیرد. عتیق الله جعفری استاد دانشگاه و تحلیلگر روابط بین‌المللی به روزنامه اصلاح می‌گوید، دو طرف مذاکره‌کننده باید به دستاورد و قربانی‌های مردم احترام بگذارند و روی توسعه و انکشاف این تلاش‌ها بیشتر کار کنند. خانم داکتر ضیاگل رضایی استاد دانشگاه می‌گوید، حقوق زنان و مسئله تقریب مذاهب به‌خصوص، از مهم‌ترین دستاوردهای سالهای پسین است که باید حفظ شود.
در این قسمت به هدف ایستادگی بیشتر هیئت مذاکره‌کننده با طالبان برای حفظ و توسعه دستاوردهای نوین، به مهم‌ترین دستاوردها اشاره گردیده و دیدگاه کارشناسان در زمینه چگونگی طرح و دفاع از این ارزش‌ها، اشاره می‌شود. تا خدای‌نخواسته آنچه را که مردم در طول بیست سال با قربانی، فداکاری و صبر و تحمل در برابر مشکلات به دست آورده، قربانی پروسه صلح نگردد و به باد فراموش سپرده نشود.
دستاوردها
۱-تحکیم سیاست خارجی: یکی از مهم‌ترین دستاوردهای بیست سال اخیر حکومت، تحکیم سیاست خارجی است. باوجودی که در زمان پنج‌ساله طالبان، چگونگی سیاست خارجی کشور در بدترین حالت قرار داشت، اما در دوره پسا طالبان، بیشترین تلاش‌ها در این زمینه صورت گرفته است. به‌طور نمونه، اعتباربخشی به افغانستان در جامعه جهانی، تثبیت جایگاه افغانستان به‌عنوان یک شاهراه ارتباطی اقتصادی، از بین رفتن حصارهای ترانزیتی و تجارتی، تشکیل اجماع جهانی علیه لانه‌های تروریزم در افغانستان، ایجاد روابط دوستانه و عمیق با کشورها و حمایت‌های گسترده سیاسی کشورهای جهان از افغانستان، نمونه‌های از تلاش‌ها و دستاوردهای اخیر در بخش سیاست خارجی در افغانستان است. استاد جعفری در این زمینه می‌گوید، این روابط علاوه بر این‌که باید حفظ گردد، برای توسعه بیشتر آن تلاش شود. چون در سالهای گذشته روابط نیک با کشورهای بیرونی، سبب سرازیرشدن کمک‌ها، توجه به افغانستان، بورس‌های تحصیلی برای جوانان، آموزش‌های کوتاه‌مدت، پذیرش مهاجران و بهبود وضعیت آنان در کشورهای مختلف، دادوستد تجارتی و ده‌ها مسائلی دیگر، نصیب مردم افغانستان و کشور شده است.
۲-دستاوردهای اقتصادی: در بخش انکشاف اقتصادی نیز در دو دهه گذشته کارهای زیادی در کشور صورت گرفته و یا در حال انجام شدن است. به‌طور نمونه، حفظ ثبات نسبی اقتصادی، ، توجه برای رفاه اقتصادی روستایی، توسعه برق، توجه به زراعت و مالداری، زیرساخت‌های شهری، تقویت صنایع‌دستی در بازارهای داخلی و خارجی، طرح‌های عمیق در سکتور معدن، توسعه زیربنای مخابراتی و همچنان هماهنگی کارگران کشور با کشورهای دیگر، تسهیل زمینه‌های شغلی مهاجران، از نمونه تلاش‌ها در بخش اقتصاد است. در دورترین نقاط کشور سرک‌ها کشیده شد تا مردم با سهولت رفت‌وآمد کنند و محصولات خویش را به بازار عرضه نمایند. مهارت‌های کارآموزی برای زنان و دختران کشور فراهم گردید تا خانواده‌ها ازنظر اقتصادی خودکفا گردد. سرک‌ها اعمار گردید تا در اسرع وقت و بدون کمترین ضایعات، محصولات زراعتی و حیوانی مردم به بازارهای کشور و حتی خارج از افغانستان انتقال پیدا کند.
۳-آموزش و تحصیلات: در بخش آموزش، معارف و تحصیلات عالی نیز در طول بیست سال گذشته کارهای زیادی صورت گرفته است. جلب و جذب هزاران دانش‌آموز دختر و پسر در مکاتب، تقویت دانشگاه‌های دولتی و ایجاد شدن دانشگاه‌های خصوصی،از تلاش‌ها در بخش معارف است. در این مدت با توجه با همه مشکلات، در دورترین و کوهستانی‌ترین نقاط کشور، مکاتب اعمار گردید و زمینه دسترسی آینده‌سازان کشور به آموزش فراهم گردید. همچنان زمینه بورس و تحصیلات جوانان در دانشگاه‌های معتبر جهانی توسط دولت فراهم گردید.
۴- توسعه مخابرات و ارتباطات: در بخش مخابرات و تکنولوژی نیز در مدت کوتاه، به شکل بی‌سابقه زمینه‌های دسترسی مردم به چندین شبکه مخابراتی با نرخ ارزان و سهولت دسترسی، فراهم گردید که درنتیجه زمینه‌های دسترسی مردم به انترنت و شبکه‌های مجازی دسترسی پیدا کردند. مسیری دشواری که دیگر کشورها در مدت بسیار طولانی آن را پیموده اما در افغانستان در کمترین زمان پیموده شد و زمینه خدمات‌رسانی برای شهروندان فراهم گردید.
۵-امنیت داخلی و تحکیم برادری: در بخش تأمین امنیت داخلی نیز کارهای زیادی در این مدت بیست سال انجام‌شده است. مثلاً حفظ و تحکیم جغرافیایی سیاسی کشور، دفاع از تمامیت ارزشی، آموزش هزاران جوان کشور از زن و مرد در بخش نظامی، تقویت اردو و پولیس، ایجاد سرقومندانی اعلای قوای مسلح کشور، به وجود آمدن استراتژی منطقه‌ای مبارزه با تروریزم، ظرفیت‌سازی در بخش‌های امنیتی، از کارهای انجام‌شده در بخش تأمین امنیت هست. دستگیری باندهای مافیا، قاچاقبران، رهزنان و سارقان، از دیگر کارهای انجام‌شده در طول بیست سال گذشته است. تقریب مذاهب و تقویت اخوت و برادری در بین مردم مسلمان افغانستان که مانع بسیاری از مشکلات و باعث خنثی‌سازی دسیسه‌های دشمنان گردید، از دیگر کارهای انجام‌شده در بخش تأمین امنیت است. به وجود آمدن شورای علما، شورای اخوت، شورای علمای ۳۴ ولایت، تلاش‌های رسانه‌ای و هدایت ملاامامان و خطیبان و مجازات اختلاف افگنان، از دیگر کارها به شمار می‌رود.
۶-قانون‌گذاری: در بخش تحکیم قانون و تطبیق آن نیز، کارهای زیادی انجام‌شده است. مثلاً تکمیل، ایجاد و تعدیل بسیاری از قوانین اصلاحات عدلی و قضایی، اصلاحات نظام انتخاباتی، تلاش برای بهبود ساختار، جلوگیری از غصب و استرداد زمین توسط غاصبان و ایجاد قوانین در زمینه‌های آزادی بیان و دسترسی به اطلاعات، از مهم‌ترین کارهای انجام‌شده در بخش تحکیم قوانین است.
۷-رفاه اجتماعی: در بخش انکشاف اجتماعی نیز کارهای انجام‌شده است. بهبود خدمات صحی، تقویت نظام ورزشی کشور، بهبود آموزش، رشد فرهنگ، مدیریت مؤثر مهاجرت در داخل و خارج، تمرکز بر اشتغال‌زایی، بهبود وضعیت زنان، بهبود وضعیت محیط زیستی، از دیگر تلاش‌ها در بخش انکشاف اجتماعی است.
۸- آزادی بیان: یکی دیگر از دستاوردهای مهم حکومت تقویت آزادی بیان در طول سالهای گذشته است. در این مدت کوتاه باوجود مفکوره های طالبانی و فرهنگ‌های سنتی، بازهم رسانه‌های متعددی تصویری، صوتی و چاپی در کشور پایه‌گذاری شد. در افغانستان تعدد رسانه‌ها به معنای تکثر اندیشه‌ها است؛ یعنی هر شهروند از طریق رسانه‌ها به گونه آزاد مفکوره و اندیشه‌هایشان را بیان می‌کنند و هیچ محدودیتی وجود ندارد که این آزادی بیان در سطح منطقه کم‌نظیر است.
نتیجه‌گیری
۱-دولت و مردم افغانستان در بیست سال اخیر و پس از سقوط حکومت طالبان، در بخش‌های مختلف آموزشی، سیاسی، اقتصادی، تقنینی، فرهنگی و اجتماعی دارای دستاوردهای زیادی است. به باور کارشناسان، در مذاکرات بین افغان‌ها در قطر، نه‌تنها که بالای این دستاوردها معامله و تسامح صورت نگیرد، بلکه برای توسعه و تداوم آن باید تلاش صورت گیرد.
۲- خواست فعالان و تحلیلگران کشور از هیئت‌های گفتگوکننده این است که در مذاکرات باید روی حفاظت و توسعه این دستاوردها بیشتر توجه کنند. چون این دستاوردها و تغییرات بر ا ساس نیازهای واقعی مردم و خانواده‌ها به وجود آمده است و توسعه و تداوم آن، بی‌نهایت مهم و ضروری است. هیئت مذاکره‌کننده باید با برنامه‌ریزی دقیق، مشورِ گیری با بزرگان کشور باید تلاش کنند که از این دستاوردها حفاظت و مراقبت صورت گیرد.
۳- نادیده‌گیری این دستاوردها، نه‌تنها که صلح باثبات و دوامداررا به دنبال ندارد، بلکه سبب خشونت‌ها، حق تلفی‌ها و انتقادهای بیشتر در کشور خواهد گردید. چون مردم افغانستان و کشورهای حامی، به توسعه و تداوم دستاوردهایشان در بخش‌های روابط خارجی، آموزش و تحصیلات و اقتصاد، ضرورت دارند و روی آن تأکید می‌کنند.داوود ناظری

ممکن است شما دوست داشته باشید