روزنامه اصلاح

روزه‌داری و تاثیرات آن

همه ساله با فرا رسیدن ماه مبارک رمضان، حدود یک میلیاد انسان در کشورهای اسلامی روزه دار می‌شوند. از نظر دین مبین اسلام، روزه داران در این ماه تنها به ترک خوردن و آشامیدن ملزم نیستند، بلکه تمام اعضا و جوارح آنان باید روزه دار باشد و از کارهای غیر قانونی، خلاف دین و اخلاق باید خودداری کنند. مثلا گوش‌ها از شنیدن حرف های ناروا و غیبت دیگران، زبان باید از تهمت و غیبت کردن و افترا، پاها از رفتن به سوی حرام، ظلم و تعدی، دست از ظلم وتجاوز، چشم از چشم چرانی و دیدن به طرف نامحرم، باید محفوظ باشد. این چنین روزه داری، از نظر کارشناسان باعث اصلاحات فردی، خانوادگی و اجتماعی می‌گردد و دارای آثار فراوان در زندگی انسان است.

در این مقاله به مهمترین تاثیرات روزه از دیدگاه دانشمندان و متخصصان در ابعاد متذکره اشاره می‌شود. هدف آن بررسی دقیق آثار روزه داری و استفاده مؤثر از فرصت های موجود در ماه مبارک رمضان به خصوص در روزهای باقی مانده است.

آثار و برکات؛

۱-تاثیرات روحی و روانی: صدیقه رویان ناصری روانشناس به روزنامه اصلاح می‌گوید: روزه داران از آنجایی که مرتکب خلاف نمی‌شوند یا کمتر مرتکب می‌گردند، وجدان شان آسوده است که در نهایت منجر به بهود وضعیت روحی و روانی شان می‌گردد. عباس پاینده نیک روانشناس می‌گوید، ماه روزه، ماه بخشش و کمک است و این مسئله نیز در تقویت روح و روان افراد بسیار نقش مهم دارد. از طرف دیگر، دعاکردن خود باعث آرامش روحی و روانی افراد می‌گردد. آقای پاینده نیک اشاره می‌کند که عبادت و بندگی و عشق به خدا، جای عشق به مادیات را می گیرد که این موضوع تاثیر بسیار زیاد بالای روح و روان مردم دارد؛ چون علاقه بیش از حد به مادیات، همیشه فکر و ذهن مردم را مشغول کرده و مشکلات روحی، روانی و بی خوابی را افزایش می‌دهد. در سوره رعد آیه ۲۸ نیز اشاره شده که یاد خدا باعث اطمینان قلب‌ها می‌گردد. حبیب ناصری استاد دانشگاه کابل و روانشناس می‌گوید، روزه داری باعث مهار آرزوهای دست نیافتنی می‌شود که این مسئله به شدت در آرامش روحی و روانی افراد نقش دارد.

۲-تاثیرات اخلاقی و اجتماعی: روزه داری از آنجایی که باعث تعدیل غرایز جنسی می‌گردد، نقش مهمی را در بهبود وضعیت اخلاقی جامعه دارد. به همین خاطردر ماه روزه شاهد تغییرات اساسی جامعه و کاهش فساد، جرم و جنایت هستیم. مردم اخلاق خویش را با خود،  با خدا، با مردم، با خانواده و محیط زیست نیکو می‌سازند. حتی بسیاری ها به این باورند که خشونت، لت و کوب اعضای خانواده، فحاشی و غیبت، باعث ابطال روزه می شود و حد اقل در طول روز از جنگ و دعوا خودداری می‌کنند. از سوی دیگر محیط زیست نیز در ماه مبارک رمضان نفس راحت می‌کشد؛ چون به‌خاطر کاهش خوردن و نوشیدن مردم، پوست میوه، بوتل آب معدنی و … در روی بازار و کوچه ها انداخته نمی‌شود. همچنان به وجود آمدن نظم در زندگی، وحدت و یکپارچگی، ترک مجادله، استحکام پیوندهای خانوادگی، صله رحِم، تمرین صبر، به وجود آمدن یک نوع برابری، از دیگر تاثیرات اجتماعی و خانوادگی روزه داری است.

۳-آثار صیحی و بهداشتی: روزه داری بهترین روش درمان بیماری ها است؛ حتی متخصصین غیر مسلمان نیز به این امر اعتراف کرده اند که روزه به مراتب بهتر از دارو برای درمان بیماری ها و پیشگیری از آن است. چون دارو قیمت است، در هرجا پیدا نمی‌شود، اگر یک بیماری را درمان کند، چندین بیماری دیگررا به وجود میاورد و فقط می تواند یک بیماری را درمان کند. اما روزه در همه جا، ارزان، برای همه و درمان کننده بسیاری از بیماری ها است و هیچ تاثیر منفی ندارد. مگر برای کسانی که بیماری های خاص دارند که آنان از روزه گرفتن معاف شده اند. از نظر داکتر رفیع نظیر، راه های درمان بیماری های ناشی از میکروب و ویروس، بیماری اعصاب، التهاب حنجره، بیماری چشم، ریه، توبرکلوز، بیماری شکر، نفس‌تنگی، بیماری های جلدی، انواع دانه‌ها در بدن، ضعف حافظه، سرطان، تاثیرات عمیق دارد و باعث ذوب این بیماری‌ها می‌شود. داکتر الکسی سوفورین طبیب روسی می‌گوید، روزه در بخش درمان واقعا تاثیرگذار است و معجزه می‌کند. فریتس بکر داکتر طب می‌گوید، مطمئن و بی خطر ترین درمان ها، روزه درمانی است که هیچ روش دیگر را نمی توان با آن مقایسه کرد. داکتر کارل آمریکایی می‌گوید هر فرد بیمار باید در طول یک سال برای یک مدت از خودن غذا پرهیز کند و از این طریق جلورشد میکروب ها و بیماری ها گرفته می شود. فیثاغورث دانشمند بزرگ یونانی، شارگردانش را همیشه به روزه گرفتن توصیه می‌کرد.

۴-آثار اقتصادی: روزه داران واقعی از هرگونه اسراف، اضافه خرجی خودداری نموده و نمی‌گذارند که دارایی شان بدون جهت به مصرف برسد. از طرف دیگر، در ماه مبارک رمضان میزان کمک به فقرا و نیازمند افزایش میابد و تاجران، سرمایه داران، صاحبان ساختمان ها و مغازه داران، برنامه های متعددی را برای کمک به فقرا و نیازمندان جامعه دارند. کمک به فقرا علاوه بر تاثیرات معنوی، از تاثیرات عمیق اقتصادی نیز برخوردار است و باعث کاهش شدت فقر بالای نیازمندان می‌گردد که این موضوع یک کمک کلان اقتصادی برای نیازمندان است. از طرف دیگر کاهش مصرف دارو و درمان نیز در توسعه اقتصادی خانواده ها کمک می کند؛ چون روزه داری سبب کاهش بیماری‌ها می‌گردد که در نتیجه میزان مصرف دارو و هزینه درمان پایین میاید و پول آن پس انداز می‌شود. ترک دخانیات و کاهش مصرف آن در ماه رمضان، از دیگر تاثیرات اقتصادی روزه است. امروزه پول های هنگفتی در بخش خرید نسوار و سیگرت به مصرف می‌رسد؛ اما در ماه مبارک رمضان حد اقل در طول روز این مصرف کاهش میابد حتی باعث ترک دایمی آن در نزد افراد می‌شود. پرداخت صدقه فطر در اخیر ماه رمضان، موجی دیگری از تاثیرات اقتصادی است که در بین مردم و فقرا به گردش میاید و باعث بهبود وضعیت اقتصادی می‌شود.

۵-آثار سیاسی: افزایش وحدت واخوت در بین مسلمین که در این ماه شیعه وسنی و تمامی فرق اسلامی به شکل یکسان روزه دار هستند، هنگام افطار، هنگام سحری، در نمازهای عید و برنامه های دیگر، برادرانه انجام می‌دهند و تصویری بزرگی از اخوت و وحدت مسلمانان به نمایش گذاشته می‌شود. از جانب دیگر روزه داری باعث تقویت حس مشترک بین کشورهای اسلامی می‌گردد که در نتیجه کمک ها و همکاری ها افزایش پیدا می کند و گذشت و بخشش بیشتر می‌شود.

نتیجه گیری؛

روه یک فصل مناسب برای تمرین بندگی، اخوت و برادری، صبر و استقامت، کمک به فقرا و نیازمندان، بهبود وضعیت اقتصادی، درمان بیماری ها و جلوگیری از آن است. اگر روزه داری ها با شرایط انجام شود، تغییرات اساسی بالای افراد به وجود میاید و باعث بهبودوضعیت اقتصادی، صحی و روانی، سیاسی، اجتماعی و خانوادگی شان می‌گردد. در این صورت کشورهای اسلامی باید در بخش های بذل و بخشش، مهربانی، صله رحِم، کمک به نیازمندان، کاهش جرم و خشونت، آسایش و امنیت، مهربانی و شفقت تلاش می کنند. اما متاسفانه کمرنگ بودن عملکردها نسبت به الگوهای سازنده دینی، باعث کم تاثیری آن در ابعاد مختلف شده است که امروز عامل همه مشکلات ما است.

داوود ناظری

ممکن است شما دوست داشته باشید