روزنامه اصلاح

روزهای دشوار افغانستان

افغانستان روزهای دشواری را پشت سر می‌گذراند. در دو دهه‌ی اخیر مردم افغانستان شرایط دشواری را که امروز می‌گذارنند، تجربه نکرده بودند. هرچند شیوع ویروس کرونا در جهان وضعیت عادی بسیاری کشورهای جهان را برهم زده، زیان های بزرگی اقتصادی وارد کرده و میلیون های انسان در سراسر جهان شغل‌های شان را از دست داده اند؛ اما وضعیت افغانستان نسبت به کشورهای دیگر فرق می‌کند. افغانستان اینک تنها با بحران ناشی از شیوع ویروس کرونا رو برو نیست. مشکلات سیاسی برخاسته از انتخابات ریاست جمهوری که هنوز دوام دارد، بن‌بست در روند صلح، تشدید خشونت از سوی گروه طالبان، مشکلات اقتصادی و گسترش فقر و بیکاری همه دست به دست هم داده و گلوی دولت و مردم افغانستان را می‌فشارد. در شرایطی که خطر از ناحیه ویروس کرونا در جهان بیشتر می‌شود و بسیاری از کشورهای جهان تمامی امکانات، انرژی و وقت شان را روی مبارزه با اپیدمی کرونا متمرکز ساخته اند، افغانستان با سه مشکل عمده دست و پنجه نرم می‌کند. اپیدمی کرونا، مشکلات سیاسی و دوام جنگ. ویروس کرونا اکنون سیر صعودی اش را در افغانستان می‌پیماید. شمار رویدادهای مثبت کرونا در کشور به مرز ۴هزار نزدیک شده است. تاهنوز بیش از یکصد تن از هموطنان ما از اثر ابتلا به ویروس کرونا جان داده اند. هرچند این آمار رسمی مبتلایان و جان باختگان کرونا در کشور است. احتمال زیاد وجود دارد که آمار واقعی مبتلایان و جان‌باختگان کرونا در افغانستان به مراتب بیشتر از این باشد. زیرا سیستم صحی در افغانستان پاسخگوی آزمایش تمامی واقعات مشکوک در سراسر کشور نیست و از جانب دیگر میزان دسترسی به مراکز صحی در افغانستان بسیار پایین است و بسیاری از واقعات مشکوک ابتلا و همچنین رویدادهای فوتی از اثر کرونا در مراکز صحی به ثبت نمی‌رسد.  هفته‌ی گذشته وزارت صحت عامه نتایج یک تحقیق میدانی را همگانی ساخت که بر اساس آن در شهر کابل از پنجصد نفر به گونه‌ی تصادفی تست کرونا گرفته شده بود، که نتایج ۱۶۰ تن آنان مثبت تشخیص داده شده است. این تحقیق نشان می‌دهد که ویروس کرونا در افغانستان به مرحله خطرناک گردش اجتماعی رسیده و آمار واقعی مبتلایان و وفیات ناشی از کرونا بیشتر از آمار رسمی است که ثبت سیستم صحی کشور شده است. به هرحال، خطر ناشی از اپیدمی کرونا در افغانستان در حال افزایش است و در صورتی که مردم با دولت همکاری نکنند و خطر کرونا را جدی نگیرند، احتمال وقوع فاجعه‌ی انسانی در کشور وجود دارد.

معضل دیگری که افغانستان در حال حاضر با آن رو برو است، بی‌ثباتی سیاسی و مشکلات برخاسته از انتخابات ریاست جمهوری است که تاهنوز حل و فصل نگردیده است. این معضل روی ساختار دولت و خدمات ادارات دولتی تاثیر منفی گذاشته است. بخش بزرگی از کابینه دولت افغانستان تا هنوز تکمیل نگردیده و از سوی سرپرستان اداره می‌شود. بسیاری از ادارات دولتی در وضعیت بلاتکلیفی به سر می‌برند و خدمات آنچنانی که از این ادارات انتظار می‌رود، ارایه نمی‌شود. بی‌ثباتی سیاسی خود سبب بروز یک سری مشکلات جدی و اساسی در کشور گردیده است. مشکلات سیاسی در واقع سبب تشدید جنگ و ناامنی، افزایش مشکلات اقتصادی، کاهش سرمایه‌گذاری‌ها و افزایش دامنه‌ی فقر و بیکاری در کشور گردیده است. یک بخشی از کمک‌های بین‌المللی به دلیل همین چالش سیاسی تعلیق گریده است. از اینرو نیاز است با توجه به چالش‌های که اخیرا دامنگیر دولت و مردم افغانستان شده است، به مشکلات سیاسی پایان داده شود. هرچند گفته می‌شود گفتگوهای سیاسی میان رهبران افغانستان جریان دارد و رییس جمهورغنی و داکترعبدالله عبدالله رییس اجراییه پیشین حکومت وحدت ملی به توافقاتی برای پایان دادن به تنش‌های سیاسی دست یافته اند و ممکن در روزهای آینده نتیجه‌ی این گفتگوهای همگانی شود که این می‌تواند خبر خوبی برای مردم افغانستان باشد. اما مشکل عمده در افغانستان که دوام جنگ از سوی گروه طالبان است، با قوت خود باقی است و هیچ روزنه‌ای برای پایان آن وجود ندارد. توافقنامه‌ای که دو ماه پیش میان گروه طالبان و ایالات متحده‌ی امریکا در قطر به امضا رسید، نتوانست هیچ کمکی به روند صلح و ختم جنگ در کشور کند. امضای این توافقنامه جنگ طالبان و امریکایی‌ها و ناتو را خاتمه داد. هرچند جنگ میان طالبان و ایالات متحده امریکا و همچنان سازمان ناتو در سال ۲۰۱۴ رسما پایان یافت و ماموریت جنگی نیروهای خارجی در افغانستان به ماموریت آموزشی و مشورت‌دهی جا عوض کرد. اما امضای این توافقنامه هیچ تأثیر روی کاهش خشونت و ختم جنگ میان نیروهای امنیتی افغانستان و جنگجویان گروه طالبان نگذاشت. این توافقنامه امتیازات کلانی به گروه طالبان داد. وجهه سیاسی و آزاد سازی زندانیان گروه طالبان از امتیازات کلانی است که برای این گروه داده شد. روند آزاد سازی زندانیان طالبان ادامه دارد و تاهنوز بیش از پنجصد زندانی این گروه از زندان های دولت افغانستان رها گردیده اند. اما گروه طالبان هیچ گام مثبتی در راستای صلح و آشتی انجام نداده است. گروه طالبان جز رهایی تعدادی از زندانیان که به گفته نهادهای امنیتی افغانستان اکثراً غیرنظامیان اند، برای آغاز مذاکرات بین‌الافغانی و حل قضیه جنگ از طریق عملیه‌ی سیاسی گامی به پیش نگذاشته است. برعکس این گروه حملات خود را بر مواضع نیروهای امنیتی و دفاعی کشور تشدید کرده که منجر کشته و زخمی شدن تعداد زیادی از منسوبان نیروهای امنیتی و افراد ملکی شده است. طالبان حتا در ماه رمضان حاضر به برقراری آتش بس در کشور نشدند. آنان به درخواست حکومت افغانستان برای برقراری آتش بس در ماه رمضان پاسخ رد دادند. بر اساس معلومات شورای امنیت ملی کشور، گروه طالبان پس از امضای توافقنامه‌ی صلح با ایالات متحده‌ی امریکا، بیشتر از دوهزار حمله را علیه نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان سازماندهی و اجرا کرده اند. کمیسیون حقوق بشر اخیرا با نشر گزارشی گفت که گروه طالبان تنها در ده روز نخست ماه رمضان ۱۱۶ غیرنظامی را در سراسر کشور شهید و زخمی ساختند. به هرحال، پافشاری طالبان بر دوام جنگ و خون ریزی در کشور و عدم تکمین این گروه به نداهای صلح‌طلبانه و آشتی جویان، نمایانگر عدم اراده‌ی این گروه برای پایان جنگ راه مسالمت آمیز است. حکومت و مردم افغانستان شاید بتوانند بر مشکلات سیاسی و بحران ناشی از شیوع کرونا غالب شوند؛ اما عدم اداره‌ی طالبان برای پایان جنگ از طریق آشتی وگفتگو نمایانگر این است که پایان جنگ و خونریزی در کشور به این زودی‌های متصور نیست.

پاینده

ممکن است شما دوست داشته باشید