روزنامه اصلاح

رفع محدودیت‌های گشت‌وگذار باید مدیریت‌شده باشد

 پس از یک دوره همه‌گیری ویروس کرونا در جهان، اکنون اکثر کشورها قرنطین و محدودیت‌های گشت و گذار را یکی پی دیگر آزاد می‌سازند. کشورهای اروپایی دارند وضعیت را به حالت عادی بر می‌گردانند. ایالات متحده‌ی امریکا که بیشترین شمار مبتلایان و جان‌باختگان ناشی از کرونا در جهان را دارد نیز قرنطینه را شکسته و فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی را به وضعیت نرمال برگشتانده است. هرچند اداره ترامپ در نخست هم مخالف قرنطینه و وضع محدودیت بر فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی بود. اما بسیاری از ایالت‌ها مخالف سیاست‌های ترامپ در مورد اپیدمی کرونا بودند و بر فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی محدودیت وضع کرده بودند. جمهوری اسلامی ایران که پس از چین کانون شیوع ویروس کرونا در آسیا بود نیز پس از دو ماه قرنطینه تلاش می‌کند وضعیت را به حالت عادی برگرداند. رفت و آمد به زیارتگاه‌ها و اماکن مذهبی آزاد گردیده و زندگی عادی دارد از سر گرفته می‌شود. با این حال حکومت افغانستان هم تصمیم گرفت پس از عید فطر فعالیت ادارات دولتی از سرگرفته شده و کارمندان تمامی وزارت خانه‌ها و نهادهای دولتی سر کار شان برگردند. مسوولان در ولایت کابل اعلام کرده اند که پس از عید فطر از محدودیت‌های گشت و گذار در پایتخت کاسته می‌شود و مغازه‌ها، فروشگاه‌ها و مارکیت‌های تجارتی کار شان را در شفت‌های معین آغاز کنند. اما وزارت صحت عامه مخالف رفع محدودیت‌های گشت و گذار است و هشدار می‌دهد که شکستن محدودیت‌های گشت و گذار و عادی سازی روند فعالیت‌های اجتماعی فاجعه‌بار خواهد بود. وزارت صحت عامه می‌گوید که شکسته‌شدن قرنطینه از سوی مردم در جریان سه روز عید سبب افزایش آمار مبتلایان و جان‌باختگان ناشی از کرونا در  کشور شده و اکنون وضعیت دارد از کنترول خارج می‌شود. وزارت صحت عامه می‌گوید که اپیدمی کرونا در  افغانستان تازه جهش یافته و همه‌روزه بر شمار مبتلایان کرونا در کشور افزوده می‌شود، از اینرو نیاز است محدودیت‌های گشت و گذار شکسته نشود تا وضعیت دوباره تحت کنترول درآید. با این حساب دو دیدگاه متفاوت در حکومت افغانستان در پیوند به اپیدمی کرونا وجود دارد. مسوولان صحی بر حفظ محدودیت‌های گشت و گذار تأکید دارند، اما ادارات مدیریتی به ویژه ولایت کابل تصمیم دارند از محدودیت‌ها کاسته شود و وضعیت به حالت عادی برگردد. مسوولان در ولایت کابل حتا طرحی را برای بازگشایی مکاتب و دانشگاه‌ها روی دست دارند. آنان می‌گویند در  صورت نهایی شدن این  طرح، مراکز تعلیمی و تحصیلی دوباره باز خواهند شد و دانش‌آموزان مکاتب و محصلان دانشگاه ها می توانند به کلاس های آموزشی شان رفته و دروس شان را آغاز کنند. با این حال هردو دیدگاه و هردو طرح هرکدام در  جای خود قابل درنگ و تأمل است و هرکدام منطق خود را دارد. از یکسو نگرانی وزارت صحت عامه بدون شک یک نگرانی بجا و قابل درنگ است و نیاز است به هشدارها و نگرانی‌های این وزارت توجه شود. زیرا وضعیت افغانستان نسبت به اکثر کشورهای که اکنون دارند آهسته آهسته قرنطینه و محدودیت‌های آمد و شد را آزاد می‌سازند، فرق می‌کند. کشورهای که دارند وضعیت را به حالت عادی بر می‌گردانند، به استثنای ایالات متحده‌ی امریکا و چند کشور دیگر، اپیدمی کرونا را مهار کرده اند و اکنون شمار مبتلایان را به حداقل رسانیده اند. اما ویروس کرونا در افغانستان تازه به مرحله همه‌گیری اجتماعی رسیده و جهش جدیدی در آمار مبتلایان و جان باختگان مشاهده می‌شود. پیش از عید فطر، همه روزه حدود صد الی دو صد رویداد تازه در افغانستان به ثبت می‌رسید، اما اکنون هر روز حدود یک هزار رویداد تازه به ثبت می‌رسد و احتمالاً در روهای آینده این آمار افزایش خواهد یافت. بر اساس معلومات وزارت صحت عامه، شمار کلی رویدادهای مثبت کرونا در کشور به بیش از ۱۳ هزار و ۶۰۰ رویداد رسیده و شمار جان باختگان نیز به ۲۴۶ رویداد رسیده است.

از جانب دیگر، کشورهای دیگری که این روزها قرنطینه و محدودیت‌های رفت و آمد را آزاد می‌سازند، به گونه‌ی مدیریت شده این کار را انجام می‌دهند تا از یکسو فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی ازسرگرفته شده و زیان‌های مالی واردشده بر اقتصاد و زندگی شان را کاهش دهند و از سوی دیگر کنترول وضعیت را در دست داشته و بتوانند از شیوع دوباره‌ی ویروس کرونا جلوگیری نمایند. اما رفع محدودیت‌های گشت و گذار و فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی در افغانستان به گونه‌ی خودخواسته بوده و از سوی مردم شکسته شده است. با این حساب نگرانی‌ها و هشدارهای سکتور صحت بجاست و این وضعیت باید کنترول شود.

اما باید راهکار جدیدی برای عملی سازی دیدگاه‌ها و رفع نگرانی‌های وزارت صحت جستجو شود. زیرا محدودیت‌های که  در دوماه گذشته در اکثر شهرهای کشور حاکم گردیده بود، در حال حاضر به هیچ صورت کار ساز نمی باشد. هرچند در گذشته هم قرنطینه و محدودیت گشت و گذار در افغانستان به معنای واقعی آن وجود نداشت. اما از آنجایی که شیوع ویروس در  مرحله نخستین آن بود، فکر می‌شود وضعیت در کنترول است و اقدامات و تدابیر حکومتی برای منع رفت و آمد و توقف فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی کارساز است. به گونه مثال ادارات دولتی تعطیل گردیده بود، فعالیت هوتل‌ها، رستوران‌ها، مارکیت‌های تجارتی و غیره متوقف بود، اما چیزی به نام قرنطینه خانگی و خانه‌نشینی وجود نداشت/ندارد. مردم از خانه‌های شان بیرون می‌زندند، در مقابل دکان‌ها، مغازه‌ها، نانوایی‌ها گرد می‌آمدند، به سیر و سیاحت و خانه‌های همدیگر می‌رفتند. از اینرو چنین وضعیتی نه قرنطینه است و نه هم محدودیت رفت و آمد؛ برگشت به آن وضعیت هم به هیچ صورت کارساز نیست و نه می‌تواند در مهار ویروس کرونا کمک کند. تصمیم ادارات مدیریتی به ویژه ولایت کابل و مسوولان محلی ولایات دیگر شاید بر همین دیدگاه استوار باشد که وقتی نتوانستیم قرنطینه و محدودیت‌های آمد و شد و منع فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی را به معنای واقعی آن عملی و رعایت کنیم، بهتر است وضعیت را به حالت عادی برگردانیم. زیرا حفظ چنین وضعیتی از یکسو به مهار کرونا کمک نمی‌کند، از سوی دیگر تاثیرات منفی زیادی بر تمامی بخش‌های مدیریتی، اقتصادی و اجتماعی وارد می کند. از جانب دیگر ما نمی‌توانیم برای همیشه زندگی عادی و وضعیت کار و بار و فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی را متوقف کنیم. افغانستان از این وضعیت به شدت آسیب پذیر است و دوام وضعیت جاری زیان های بزرگی را بر اقتصاد کشور و مردم وارد می‌کند. بناً باید محدودیت‌ها آهسته آهسته برداشته شوند؛ اما رفع این محدودیت‌ها باید مدیریت شده باشد تا هم کار بخش‌های کلیدی و اساسی در کشور عقب نیفتد و هم اپیدمی کرونا در تحت کنترول درآید. همانگونه که گفته شد، فعالیت‌ها در تمامی ادارات دولتی از سرگرفته شده و ماموران دولت دوباره به دفاتر فراخوانده شده اند، اما نیاز است در ادارات دولتی تنها آنعده از کارمندانی سرکار برگردند که به کار آنان نیاز است. کارمندان مسن، زنان باردار و افراد آسیب پذیر باید در خانه های شان بمانند تا از یکسو از ازدحام در ادارات جلوگیری به عمل آید و از سوی دیگر زندگی این افراد با خطر رو برو نشود. نیاز است فعالیت بخش‌های تولیدی، کارخانه‌ها و دیگر بخش‌های اقتصادی با حفظ تدابیر محافظتی ازسر گرفته شود. اما فعالیت هوتل‌های عروسی، حمام‌ها، سقاوه‌ها و پارک‌ها و محلات تفریحی باید ممنوع اعلام شود و همچنین نیاز است از گشت و گذار و سیر و سفر غیرضروری جلوگیری به عمل آید. رفع مدیریت شده محدودیت‌های رفت و آمد از یکسو کمک می‌کند کار و فعالیت بخش‌های اساسی و مورد نیاز آسیب نبیند و از سوی دیگر سبب می‌شود از ازدحام بی‌مورد در سطح شهر به ویژه مارکیت های تجارتی، مندوی‌ها و فروشگاه‌های بزرگ کاسته شود و وضعیت به مرحله پیش از قرنطینه برنگردد. 

پاینده

ممکن است شما دوست داشته باشید