روزنامه اصلاح

راهکارها برای جلوگیری از تقلب در انتخابات ششم میزان

با نزدیک شدن برگزاری چهارمین دور انتخابات ریاست جمهوری در افغانستان، روی دست گرفته شدن راهکارها برای جلوگیری از هرگونه تقلب و برگزاری انتخابات شفاف و عادلانه، بسیار مهم و ضروری است. آمادگی ها برای جلوگیری از تقلب، اعتبار پروسه انتخابات را بالا برده که در نتیجه میزان پذیرش نتیجه انتخابات و شرکت مردم را گسترده تر می سازد. اما بحرانی شدن انتخابات و به وجود آمدن تقلب، دودی خواهد بود که به چشم همه مردم می‌رود. نمایندگان مردم در ولسی جرگه نیز در این زمینه ابراز نگرانی کرده و هشدار داده اند که تقلب در انتخابات، کشور را با خطر جنگ داخلی مواجه می‌سازد.

اکنون با تکیه‌بر تجارب انتخابات پارلمانی گذشته و آمادگی‌ها برای برگزاری انتخابات شفاف و تأمین امنیت، امید می‌رود که انتخابات عاری از تقلب و موردپذیرش مردم، برگزار شود. در این مقاله، راهکارهای اساسی و ضروری برای جلوگیری از تقلب و برگزاری انتخابات سالم، به بررسی گرفته‌شده است. راهکارهای که متوجه همه کاندیدان، ناظران، مردم، دولت و رسانه‌ها و جامعه بین‌المللی همکار در زمینه انتخابات می‌شود.

راهکارها؛

۱تجربه مداری: یکی از راهکارهای مؤثر در کاهش تقلب، استفاده از تجارب گذشته در قسمت برگزاری انتخابات است. مثلاً آسیب‌پذیری‌ها و نقاط ضعف برگزاری انتخابات پارلمانی را باید در این انتخابات برطرف نمود و نقاط قوت را پرورش داد. درگذشته، دیر پیدا شدن اسامی رأی‌دهندگان در اوراق، مشکلات پاک شدن رنگ، خرابی دستگاه‌های برقی، با تأخیر باز شدن مراکز رأی‌دهی، عدم تناسب اوراق رأی‌دهی با تعداد رأی‌دهندگان، آرای نیابتی مردان بجای زنان در روستاها، ارسال شدن برگه‌های یک ولایت به ولایت دیگر، مشکلات امنیتی و زمان‌بر شدن شمارش آرا، از مشکلات بود که پروسه انتخابات قبلی را تحت تأثیر قرارداد. اکنون برگزارکنندگان باید تلاش کنند که مشکلات قبلی در این انتخابات تکرار نشود.

۲تقویت همکاری‌های بین‌المللی: راهکار دیگر این است که گروه هماهنگی نهادهای جامعه مدنی مرتبط به انتخابات، باید نقش خودرا در تقویت نقش نهادهای جامعه مدنی، بیشتر نماید. احترام به مقررات و طرزالعمل ها، ارایه برنامه‌های آموزشی برای کارمندان مستقل انتخابات به‌منظور برگزاری و مدیریت هرچه بهتر و شفاف انتخابات، از همکاری‌های مهمی است که انتظار می‌رود تا همکاران بین‌المللی آن را دریغ نکنند.

۳استخدام شایستگان: جوانان، استادان، معلمان و فرهنگیان دلسوز و متعهد به کشور، باید در بخش‌های مختلف مدیریت پروسه انتخابات در کنار کارمندان اصلی باید استخدام شوند. این افراد می‌توانند با همکاری یکدیگر به شکل بهتر پروسه را مدیریت و اعتبار آن را بالا ببرند. چون با استخدام شایستگان، سطح اعتماد مردم نسبت به پروسه انتخابات بالا می‌رود.

۴مشارکت گسترده: حضور گسترده رأی‌دهندگان (زنان و مردان) به‌پای صندوق‌های رأی، خودبه‌خود مشروعیت انتخابات را بالابرده و به شفافیت آن کمک می‌کند. در صورت پر شدن صندوق‌ها توسط آرای واقعی مردم، هم برگه‌های رأی‌دهی مصرف می‌شود و هم زمینه‌های تقلب کاهش میابد. بر این اساس شهروندان محترم و مردم افغانستان باید برای رضای خدا و آبادی کشور، شکوه حضور را در روز برگزاری انتخابات خلق نمایند.

۵بی‌طرفی کارمندان: کارمندان کمیسیون‌های انتخاباتی باید به خاطر مردم خویش و سوگندهای که یادکرده،‌ بی‌طرفی خودرا درروند پروسه انتخابات حفظ کنند و امانت‌دار باشند. از سوی دیگر راهکارهای وجود دارد که بی‌طرفی کارمندان را تضمین می‌کنند. مثلاً: تعهدات عمیق، ضمانت‌نامه و تضمین شدن کارمندان توسط شخصیت‌ها و متنفذان، می‌توانند میزان بی‌طرفی را در وجود کارمندان افزایش دهند.

۶سلامت دستگاه‌های برقی: برگزارکنندگان و ناظران قبل از روز رأی‌دهی، باید از سلامت دستگاه‌ها اطمینان حاصل کنند و همه را بررسی نمایند. تا در روز انتخابات تأخیر و معطلی به وجود نیاید. فعالیت دستگاه‌های برقی به وجه خوب و معطل نشدن پروسه، به شفافیت انتخابات و جلوگیری از تقلب  کمک می‌کند. بر این اساس، یک ساعت قبل از بازشدن مراکز رأی‌دهی، همه دستگاه‌ها بررسی‌شده و مواد حساس و برگه‌های رأی، آماده باشند. همین قسم در ختم روز باید تمامی نتایج آرای درست،‌ باطل و سوخته در مراکز رأی‌دهی در محلات اعلام شود و نتایج توسط ناظران و رسانه‌ها مستند گردد. این نتایج باید به‌صورت گسترده از طریق رسانه‌ها و شبکه‌های انترنتی،‌ با مردم شریک شود.

۷سهولت در مراکز رأی‌دهی: مراکز رأی‌دهی باید در دسترس مردم باشند تا بتوانند همه شرکت کنند. دور بودن محلات رأی‌دهی، خود زمینه تقلب را فراهم می‌کنند. چون درگذشته دیده می‌شد که کاندیدان برای مردم موتر کرایه می‌کردند تا رأی‌دهندگان را به مراکز رأی‌دهی منتقل سازند. بر این اساس در بین راه برای آنان تبلیغ می‌کردند که به نفع یک کاندیدای مشخص رأی بدهند. از سوی دیگر، مراکز رأی‌دهی باید به‌گونه‌ای باشد که افراد مسن، معلول و زنان باردار و دارای شرایط خاص، بتوانند شرکت کنند و رأی بدهند.

۸بی‌طرفی نیروهای امنیتی: نیروهای امنیتی که در روز انتخابات در تمامی مراکز حضور دارند، نقش بزرگی را در شفاف‌سازی انتخابات دارا است. حفظ بی‌طرفی، تأمین امنیت مراکز، تأمین امنیت کامل ناظران و شاهدان، از نقش نیروهای امنیتی در شفاف برگزار شدن انتخابات است. برای افزایش نقش آنان، باید آموزش‌های ویژه برای نیروهای امنیتی داده شود. نیروهای امنیتی می‌توانند از مداخله ناظران و کاندیدان در روز رأی‌دهی و کمپین‌های غیرقانونی جلوگیری کنند.

۹احزاب سیاسی و کاندیداها نیز در شفاف‌سازی پروسه انتخابات نقش دارند. این احزاب باید افراد مسئول و باتجربه خود را در روند برگزاری انتخابات بگمارند. احزاب باید به‌تمامی قوانین انتخاباتی پایبند باشند و نتیجه برآمده از صندوق‌ها را بپذیرند. احزاب و کاندیداها برای کارمندان خویش دوره‌های آموزشی موثر را برگزار کنند. همکاری احزاب سیاسی در شفافیت انتخابات، نقش بزرگی را دارا است.

۱۰رسانه‌ها و ناظران: رسانه‌های جمعی و همگانی، از دیگر نهادهایی هست که می‌تواند در پروسه انتخابات کمک کند. رسانه‌ها از نقش مشاهده، گزارش دهی و ثبت تخلف‌های انتخاباتی برخوردار هستند. رویدادهای قبل از انتخابات، جریان انتخابات و بعد از انتخابات باید توسط رسانه‌ها ثبت و به مراجع بالاتر گزارش داده شود. رسانه‌ها باید بی‌طرفی خودرا حفظ نموده و از کمپین‌های خارج از وقت تعیین‌شده، خودداری نمایند. از سوی دیگر ناظران و مشاهده‌کنندگان نیز، بیشتر از همه در شفاف‌سازی پروسه انتخابات نقش دارند. زمان باز شدن پروسه مراکز، نحوه رأی‌دهی، مراحل انتقال برگه‌های رأی، چگونگی کارکرد دستگاه‌های برقی، داشتن کارت کارمندان و واجدان شرایط، نظارت جدی کنند. ناظران و شاهدان می‌توانند تمامی موارد تخلف را فلم برداری کنند و مستندنمایند.

نتیجه‌گیری

انتخابات ریاست جمهوری، فرصت کم‌نظیری دیگری را در اختیار مردم افغانستان قرارداد است تا سرنوشت آینده خودرا تعیین کنند. مردم با استفاده از تجارب گذشته و با توجه به مشکلات کشور، باید از حق رأی خویش به‌عنوان قدرتمندترین شیوه دموکراتیک استفاده کنند و فرصت را برای تقلب ندهند. نهادهای بین‌المللی همکار، رسانه‌ها، ناظران، دولت و برگزارکنندگان نیز تلاش کنند که انتخابات به شکل درست و اساسی در کشور برگزار شود. احزاب سیاسی و کاندیدان نیز باید از تمام قدرت و توان خویش در شفاف‌سازی پروسه انتخابات کار بگیرند.

خدای‌نخواسته اگر انتخابات با تقلب همراه شود، افغانستان با مشکلات متعددی اقتصادی، امنیتی و سیاسی مواجه خواهند شد. برای جلوگیری از بحرانی شدن کشور، همگان باید مسئولیت‌های خویش را به گونه درست، دقیق و به‌موقع در انتخابات ریاست جمهوری ادا سازیم. هیچ‌کسی در کشور وجود ندارد که در انتخابات سهم و نقش نداشته باشد.

داوود ناظری

ممکن است شما دوست داشته باشید