روزنامه اصلاح

د افغانستان په انتشاراتو کې د ژباړې په اهمـیت غـونډه جـوړه شـوه

په دغه غونډه کې چې ګڼ شمېر فرهنګی، ادبی شخصیتونو، ژباړونکو، لیکوالانو او ګڼو محصلینو ګډون په‌کې کړی ؤ، د ژباړې په اهمیت او په انتشاراتو کې د ژباړې په کیفیت خبرې وشوې. همدا راز د افغان لیکوال له‌خوا «د عادت ځواک» په نوم د نوی ژباړل شوی او خپاره شوی کتاب په معرفۍ سره د دغه مرکز انتشارات (خپرندویه ټولنه) په رسمی توګه پرانیستل شول او همدا راز د دغه مرکز د ژبو او ژباړې انستېتیوت څخه هم د عملی ژباړې او پښتو لیکوالۍ په برخه کې ۳۰ کسان فارغ شول.

د غونډې پیل ته د افغان لیکوال اجرایوی مسوول خبرې وکړې او زیاته یې کړه، د دې ترڅنګ چې د انتشاراتو بازار غوړېدلی خو کیفیت ته پاملرنه کمه ده، د نوموړی په وینا د انتشاراتو په برخه کې د ژباړې د کیفیت او معیار ارزولو لپاره کوم فېلتر نشته او سیستم ازاد پرېښودل شوی. نوموړی په داسې حال کې چې د ولسمشر سلاکاران او د افغانستان د علومو اکاډمۍ غړو هم حضور درلود خپل وړاندیزونه په لاندې توګه وکړل.

له اصلی متنونو ژباړې ته لومړیتوب ورکړل شی، د دې پر ځای چې له ژباړې ژباړه  کېږی باید له لومړی متن څخه ژباړه وشی.

د کتابونو او منابعو په ژباړلو کې غور او لومړیتوب بندی وشی.

د ژباړې په برخه کې همغږی او انسجام رامنځته شی، هر څوک چې هر څه ژباړی باید نور ترې خبر وی، ترڅو د تکراری ژباړو مخه ونیول شی.

د افغانستان د کاپی رایټ قانون ته پام وشی، د دغه قانون مواد باید تطبیق او رعایت شی، چې بدبختانه اوس نه مراعاتېږی.

د افغانستان په ښوونیزو نصابونو کې ژباړې ته پام وشی.

د ژباړل کېدونکو توکو په ټاکنه کې غور او لومړیتوب بندی وشی

د ژباړونکو او علمی مرکزونو ترمنځ همغږی زیاته شی.

او  د ژباړې مسلکی او علمی زده‌کړو ته پام زیات شی.

د افغانستان د ولسمشر فرهنګی سلاکار استاد اسدالله غضنفر غونډې ته په وینا کې وویل، په اېران کې کېدونکې ژباړې ۹۰ سلنه ناسمې دی او پښتو ژبې ته کټ مټ ژباړل همدا ټولې تېروتنې را لېږدوی. نوموړی له ژباړې څخه د ژباړې پر ځای له اصلی متنونو په ژباړه ټینګار وکړ، خو زیاته یې کړه چې بیا هم که له فارسی متنونو ژباړه کېږی د فارسی ژباړونکی او ناشر په انتخاب کې دې دقت وشی.

همدا راز استاد اسدالله غضنفر زیاته کړه، چې د ژباړې زده کړو ته دې پام وشی او د ټکی په ټکی ژباړې پر ځای دې مفهومی ژباړې وشی. په فرهنګی چارو کې تقاضا او عرضه د اقتصاد په پرتله جلا مفهوم لری، تر هغو چې ښه عرضه نه وی شوې تقاضا نه رامنځته کېږی، نو بازار ته دې باکیفیته لیکل شوی او ژباړل شوی کتابونه وړاندې شی، ترڅو یې خلک ولولی او په دې توګه د کتاب لوستلو فرهنګ پراخ شی.

استاد غضنفر همدا راز په ژباړو کې د متنونو له ډېر سوچه والی سره هم مخالفت وکړ او زیاته یې کړه، چې د ژبې بې مورده سوچه والی د ګټې پر ځای زیان رسوی.

د غونډې په دوام د علومو اکاډمۍ غړی او په اېران کې د افغانستان لوی سفیر ښاغلی عبدالغفور لېوال خبرې وکړې. نوموړی افغان لیکوال د ژباړې با اهمیته سکتور ته د علمی توجه په برخه کې له لومړنیو بنسټیزو مرکزونو یاد کړ او د دغه مرکز له ټیم څخه یې مننه وکړه.

نوموړی ټینګار وکړ، چې په بېلابېلو برخو کې دې د تالیف پر ځای ژباړې ته لومړیتوب ورکړل شی‎.  د هغه په وینا ښایی ستونزمنه وی، چې په افغانستان کې دې د ساینس، تکنالوژۍ یا نورو ورته برخو کې نوی کشف وشی، نو ښه ده چې پر ځای یې د نړیوالو وروستی کشفیات په باکیفیته او باوری ډول پښتو شی او په دې برخه کې دې توجه د ژباړې کیفیت او د مسلکی ژباړونکو روزنې ته ډېره شی.

نوموړی همدا راز په انتشاراتو کې د ژباړل کېدونکو توکو په لومړیتوب بندۍ خبرې وکړې او زیاته یې کړه هغه کتابونه دې وژباړل او خپاره شی، چې د افغانستان خلک اړتیا ورته لری، هغه وویل هغه کتابونه چې ژر پلورل کېږی د دې معنا نه لری، چې د خلکو اړتیا پوره کوی.

د غونډې په دوام د ولسمشر بل سلاکار ښاغلی محمد نبی مصداق خبرې وکړې او زیاته یې کړه، که څه هم د تېر په پرتله په ژباړه کې ډېر کار شوی، خو بیا هم ډېر کار ته اړتیا ده، د نوموړی په وینا په ژباړه کې دې نقد زیات شی ترڅو د ژباړې باکیفیته کار ته لاره هواره ښی. ده زیاته کړه، چې اوس یې یو کتاب چمتو کړی تر څو یې چاپ کړی، خو هیله یې ده چې خلک پرې نقد وکړی.

همدا راز په غونډه کې د عازم انتشاراتو مشر خبرې وکړې او د افغان لیکوال د خپرندویې برخې د پرانیستې هرکلی یې وکړ، نوموړی زیاته کړه، چې په پښتو ژبه کې انتشاراتو وده کړې او د کتاب لوست او پلور پراخ شوی دی. نوموړی په خپلو خبرو کې زیاته کړه، چې د کاپی رایټ شته قانون که څه هم د سوداګرۍ نړیوال سازمان د غړیتوب اخیستلو لپاره په بیړه وروستی شوه خو بیا هم د اوسنیو ستونزو ځواب ویونکی دی. نوموړی وویل د انتشاراتو بازار هغسې چې ویل کېږی په ښه حالت کې نه دی او تر اوسه یوازې لس زره شاوخوا کتابونه خپاره شوی دی.

په غونډه کې د افغان لیکوال مشره غړی او د عملی ژباړې استاد ښاغلی عبدالله الهام په خپلو خبرو کې په ژباړل کېدونکو کتابونو په نقد ټینګار وکړ، نوموړی د بېلګې په توګه د عادت ځواک کتاب ته چې په وروستیو کې د افغان لیکوال انتشاراتو له خوا چاپ شوی اشاره وکړه او زیاته یې کړه چې د دغه کتاب په فارسی متن کې ۱۲۰ تېروتنو ته متوجه شوی دی، چې په راژباړلو سره یې دا ټولې پښتو ته رالېږدېدلې. نوموړی همدا راز وویل چې افغان لیکوال به د ژباړې په برخه کې یو علمی ژورنال خپروی چې په دغه علمی ژورنال کې به د ژباړې په اړه مقالې او په کتابونو نقدونه خپرېږی.

د خپرونې په وروستۍ برخه کې د علومو اکاډمۍ غړی ښاغلی څېړنوال سیدنظیم سیدی خبرې وکړې او زیاته یې کړه، چې په ژباړو دې نقد وشی او دا چاره دې بنسټیزه شی.  نوموړی په دې برخه کې د بېلګې په توګه د ارواښاد استاد عبدالرووف بېنوا یوه اثر ته اشاره وکړه، چې هغه مهال یې د خلکو ټول نقدونه پکې خپاره کړی وو.

ښاغلی سیدی له افغان لیکوال د ژبو او ژباړې انستېتیوت څخه نوو فارغو شوو ژباړونکو ته مبارکی ورکړه او زیاته یې کړه، دوی ډېرې مسلکی زده کړې او اوس یې په عملی توګه د کار د پیل وخت دی، خو دغه سفر به له ستونزو او زده‌کړو ډک وی نو باید په حوصله مخته ولاړ شی.

د غونډې په دوام د عادت ځواک کتاب په لنډه توګه معرفی شو او په اړه یې چمتو شوی پرېزېنټېشن وړاندې شو، چې له دې سره د افغان لیکوال انتشارات هم په رسمی توګه پرانیستل شول.

د غونډې په پای کې له افغان لیکوال د ژبو او ژباړې مرکز څخه ۳۰ کسان د ژباړې او پښتو لیکوالۍ په برخه کې فارغ شول او سندونه یې ترلاسه کړل. دوی د عملی ژباړې او پښتو لیکوالۍ په برخه کې ۳ میاشتې او یوه نیمه میاشت زده‌کړې کړې وې. افغان لیکوال د ژبو او ژباړې انستېتیوت له دې وړاندې هم درې دورې ژباړونکی فارغ کړی، چې دا مهال د مسلکی فارغ شوو ژباړونکو شمېر لسګونو کسانو ته رسېږی.

افغان لیکوال د ژبو او ژباړې او مسلکی روزنې مخکښ مرکز دی،  چې له یوې لسیزې راهیسې په هېواد کې فعالیت کوی. د ژباړې چټک او معیاری خدمات، د ژبو او ژباړې او مسلکی روزنې انستېتیوتونه او د باکیفیته ژباړې له لارې انتشارات، د دغه مرکز برخې دی.

ممکن است شما دوست داشته باشید