روزنامه اصلاح

دولت در مشروط ساختن رهایی زندانیان طالبان، حق به جانب است

گروه طالبان در واکنش به فرمان محمد اشرف غنی، رییس جمهور در خصوص رهایی مشروط و مرحله وار زندانیان این گروه، مخالفت نشان داده و گفته اند که خواهان رهایی زندانیان خویش برابر با توافقنامه‌ی صلح شان با ایالات متحده‌ی امریکا استند ومی خواهند تا دولت افغانستان پنج هزار زندانی این گروه را از زندان های حکومت یکباره گی رها سازد.

   بحث رهایی پنج هزار زندانی گروه طالبان در ازای رهایی یک هزار زندانی دولت افغانستان از زندان های متعلق به این گروه در موافقتنامه‌ی صلح امضا شده از سوی نماینده گان ایالات متحده ی امریکا وگروه طالبان، مطرح وگفته شده که الزاماً تا دهم ماه مارچ وپیش از آغاز مذاکرات بین الافغانی، این زندانیان رها گردند. اینک طالبان آغاز مذاکرات بین الافغانی را مشروط به رهایی زندانیان ساخته وگفته اند که پیش از آن حاضر نیستند در هیچ گفتگویی شرکت کنند.

    در حالیکه در اعلامیه‌ی مشترک دولت افغانستان، ایالات متحده‌ی امریکا و ناتو که همزمان با امضای موافقتنامه‌ی صلح میان ایالات متحده وگروه طالبان در شهر دوحه قطر، در کابل به نشر رسید از این موضوع به عنوان کوششی در راستای اعتماد سازی یاد شده وگفته شده که ایالات متحده آن را تسهیل خواهد کرد. مطابق این اعلامیه هیچگونه الزامی در کار نیست. آغاز مذاکرات بین الافغانی که قرار است در یک کشور خارجی صورت بگیرد، به رهایی زندانیان مشروط نشده است.

    هر طوری که باشد رهایی گروهی و یکباره گی زندانیان گروه طالبان موضوعی است که نهاد های حقوق بشری و نهاد های جامعه ی مدنی و افکار عمومی در افغانستان مخالف آن است وآن را مخالف اصول قضایی و قواعد حقوقی و مخالف حقوق قربانیان جنگ و عامل زیر پا شدن حق العبدی افرادی می دانند که از ناحیه‌ی افراد واعضای گروه طالبان مورد تعرض قرار گرفته و حقوق شان پامال شده است. این نهادها همصدا با توده های شهروندان کشور از دولت افغانستان خواسته اند که به هیچ صورت این کار را نکند. بلکه می خواهند دوسیه های مربوط به این زندانیان از سوی نهاد های عدلی و قضایی بررسی گردیده وبا در نظرداشت دوسیه های نسبتی این زندانیان در مورد آزادی شان تصمیم اتخاذ گردد.

     آنگونه که این نهاد ها می گویند و واقعیت هم همان است، این است که زندانیان متعلق به گروه طالبان در امتداد سالیان متمادی دستگیر شده و بر بنیاد اتهامات گوناگون زندانی اند. جدا از اینکه اقدامات و عملکرد هر یک از این زندانیان در ضدیت با قواعد تامین کننده امنیت داخلی و خارجی کشور ارزیابی می شود، بسیاری این زندانیان مرتکب اعمالی شده اند که باعث ضرر رسیدن بر شهروندان و زیر پا شدن حقوق فردی آنان گردیده است و حق العبدی آنان را پامال کرده است. این افراد طالبان باعث قتل، جرح، قطع عضو و اتلاف اموال و دارایی  مردم شده اند که ایجاب استیفای حق مردم از نزد این افراد را می کند. در برخی حالات، قصاص نفس ویا قصاص عضو بر برخی از افراد طالبان است و ایجاب آن را می کند که صاحب دم و مالک حق قصاص از حق خود گذشته و متجاوز را ببخشاید. دولت افغانستان به هیچ وجه توان بخشایش حق افراد و قربانیان را دارا نمی باشد و نه میتواند از طرف متضرران و قربانیان این افراد طالبان را عفو و بدون محاکمه از بند رها سازد.

     رسیده گی به این مسایل و مشخص کردن نوعیت دوسیه های نسبتی هر یک از زندانیان و تفکیک جرایم منتسب و نیز تشخیص آنانی که بخشی از دوره ی محکومیت خویش را سپری کرده و دوسیه های مربوط به حق العبدی قربانیان جنگ و خشونت انجام شده از سوی افراد گروه طالبان کلی وقت می برد و بدون شک در مدت زمانی که در توافقنامه ی صلح امریکاییان و گروه طالبان قید گردیده، امکان پذیر نمی باشد.

    از این ها که بگذریم بازگشت زندانیان گروه طالبان به میادین نبرد و از سرگیری خشونت ورزی و دست زدن دوباره به خونریزی وکشتار شهروندان، موضوع نگران کننده ی دیگری است که شهروندان کشور را نسبت به آینده نگران ساخته است. شهروندان از دولت افغانستان میخواهند که این نگرانی شان را نادیده نگرفته و تمام توان خود را به کار گیرد که این تعهد در میان آید که افراد رها شده از بند دوباره به میادین جنگ بر نمی گردند وکشتار و خونریزی را از سر نمی گیرند. از این رهگذر یک گام به صلح نزدیک تر می شویم. چیزی که نماینده گان گروه طالبان در این زمینه کدام تعهد مشخصی نداده اند. آنچه که در روز های اخیر از برخی سخنگویان گروه طالبان نقل و در رسانه ها انعکاس کرده، این است که آنان گفته ” به هیچ وجه تضمین نمی کنند که این افراد به جبهات بر نمی گردند” و خاطر نشان کرده اند که: ” این زندانیان مجاهد اند و همیشه و همه وقت جهاد می کنند“.

    با این وصف دیده می شود که رهایی این زندانیان بدون تعهد مشخص مبنی بر عدم بازگشت به میادین جنگ وترک دایمی خشونت و خونریزی نه تنها کمکی به صلح نمی کند، بلکه باعث تقویت خشونت ورزی و خونریزی گردیده و جنگ در کشور را تشدید می کند. چیزی که با روند جاری برای تحقق صلح و پایان جنگ از طریق عملیه‌ی سیاسی در تضاد است وبا اهداف صلح طلبانه جور در نمی آید. گروه طالبان که خواهان رهایی زندانیان خویش است، باید این ضمانت را بکند که زندانیان رها شده ی شان بار دیگر به جبهات جنگ بر نمی گردند وبا خشونت ورزی و خونریزی برای همیشه خدا حافظی و یک زنده گی مسالمت آمیز را آغاز می کنند.

    دولت افغانستان با آنکه تا اکنون کدام مذاکره‌ای با گروه طالبان انجام نداده وکدام تعهدی هم در زمینه ی رهایی زندانیان به کسی نداده است و قاعدتاً مکلف به چیزی هم نمی باشد. اینکه امریکاییان به جانب طالبان در زمینه ی رهایی زندانیان کدام تعهدی سپرده، کدام الزامی را برای دولت افغانستان خلق نمی کند و نه این دولت را متعهد به چیزی می گرداند. افغانستان قلمرو فاقد دولت نیست. بلکه دارای دولت مشروعی است که در هر دو سطح ملی و بین المللی مشروعیت لازم دارد و هیچ دولت دیگر حق این را ندارد که کدام الزام وتعهدی را بر این دولت تحمیل کند ویا به نماینده گی از آن کدام تعهدی را به کدام جریان ویا دولت دیگر بسپارد که لازم العمل باشد. 

   با اینهم از آنجا که پایان جنگ چهل ساله و رسیدن به صلح و ختم خونریزی ها از اهم اولویت های دولت در افغانستان می باشد و دولت افغانستان از هر آنچه که کوچکترین روزنه ای را به سوی صلح بگشاید استقبال کرده است و استقبال می کند، موافقت خود را با رهایی این زندانیان اعلام کرده است و اما ترتیبی را سنجیده که این اطمینان حاصل آید تا هم زندانیان طالبان که علی الاکثر شهروندان کشور واز مردم خود ما اند رها گردند و از رنج زندان خلاص شوند و هم جنگ و خونریزی در کشور ختم شود و رهایی این زندانیان به پایان این جنگ کمک کند و در تحقق صلح مدد رساند. فرمانی را که محمد اشرف غنی، رییس جمهور در این زمینه صادر کرده است به نیکی ما را به این دو هدف می رساند.

    اینک بر گروه طالبان است که این آماده گی را از خود نشان دهند و متعهد به این شوند که این زندانیان پس از رهایی به میادین جنگ بر نمی گردند. در عین زمان باید آماده شوند که گفتگوهای بین الافغانی آغاز و نماینده گان این گروه به صورت مستقیم و رو در رو گفتگو ها را شروع کنند تا اگر خدا بخواهد راه رسیدن به صلح وپایان جنگ هموار گردد و در آینده ی نزدیک و نه چندان دور ما گواه پایان خشونت ها در کشور بوده و شاهد صلح دایمی و پایدار در کشور خود باشیم و برای همیشه خون ریزی پایان یابد.

عنابی

ممکن است شما دوست داشته باشید