روزنامه اصلاح

در پیوند به روز جهانی صلح: تلاش‎های بیش از یک دهه‌ی شورای عالی صلح چه دست‌آوردی را به همراه داشته است؟

سی ام سنبله، به عنوان روز جهانی صلح همه ساله در کشورها تجلیل می‎شود. افغانستان در حالی از این روز تجلیل می کند که عملاً در وضعیت جنگی قرار دارد و بیش از چهار دهه است این وضعیت دوام داشته و هنوز روزنه ای برای برقراری صلح در کشور وجود ندارد. تلاش های صلح حکومت افغانستان بیشتر از یک دهه است که جریان دارد و اما این تلاش ها تا هنوز ره به جایی نبرده است. حکومت افغانستان برای پیشبرد روند صلح و تلاش برای کشانیدن پای طالبان به میز مذاکره، در کنار تلاش های دیگر، نهادی را به نام شورای عالی صلح ایجاد کرده است. اما این نهاد با انتقادهای زیادی رو برو است. این انتقادها به دلیل عدم موثریت تلاش های شورای عالی صلح به این نهاد وارد است. یکی از دلایلی که گفته می شود حکومت افغانستان نهاد دیگری را به عنوان وزارت دولت در امور صلح ایجاد کرده، عدم اعتماد به موثریت شورای عالی صلح بوده است. اما مسوولان در شورای عالی صلح می گویند که این نهاد از زمان ایجادش تا کنون به دستاوردهای زیادی در روند صلح به ویژه در ترویج روایت صلح طلبی و ختم جنگ نایل شده است. در این رابطه صحبتی دارم با آقای اسدالله زایری معاون سخنگوی شورای عالی صلح:

آقای زایری در رابطه به کارکردهای شورای عالی صلح گفت: شورای عالی صلح فعالیت‎ها و دستاوردهای زیادی در روند صلح داشته. در سال‎های ۱۳۹۷- ۱۳۹۸ این تلاش‎‏ها به اوج خود رسید و نتایج ملموس در پی داشت. از آن‎جایی‎که مردم افغانستان می‎دانند که یگانه راه رسیدن به صلح با عزت و پایدار در هم‎پذیری است به این منظور شورای عالی صلح نخستین بحث را به نام اجماع ملی ایجاد کرده و نقش شورای عالی صلح در تقویت اجماع ملی در ارتباط به تقویت و نیازمندی صلح برجسته است و کارکردهای خاص در این رابطه داشته است. مورد دیگر پیوستن گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی به پروسه صلح است که یک تجربه بومی افغانی بود و توسط خود افغان ها انجام شد. شورای عالی صلح در نتیجه تلاش‎های که به خرج داده، توانسته حکمت‎یار را به پروسه صلح دعوت نماید که وی این دعوت را پذیرفت به پروسه صلح پیوست. البته این مورد تلاش مؤفق برای رسیدن به صلح بود تا این بحث ترویج پیدا نمایید و سایر گروپ‎های مخالف دولت از جمله تحریک طالبان نیز در این پروسه بپیوندد.

آقای زایری افزود: شورای عالی صلح با اشتراک در نشست‎ها و مذاکرات که در سطوح مختلف برگزار شده، نقش مستقیم و برازنده و فعال در مشوره‎دهی داشته است. شورای عالی صلح در برگزاری نشست علمای جید کشور در مورد تامین صلح و ختم جنگ در افغانستان، نقش داشته است.

در این نشست نزدیک به چهار هزار عالم از سراسر کشور جمع شدند و از موقف حکومت افغانستان برای مذاکره با طالبان و ختم جنگ در کشور حمایت کردند. هم‎چنان فتوای که از سوی علما در لویه‎جرگه برای بار نخست علیه جنگ و خشونت در کشور اعلان شد به مشوره شورای عالی صلح بود که یک دستاورد بزرگی برای شورا محسوب می‎شود که این یک الگو بوده تا به تعقیب آن نشست‎های در سطح منطقه دایر شد مانند: نشست های علما در اندونیزیا و پاکستان. هم‎چنان ملاامام حرمین شریفین با فتوایی جنگ را در افغانستان ناروا دانست که این‎ها همه زمینه‎ها و امیدواری‎ها را برای آوردن صلح فراهم ساختند. آقای زایری افزود: این‎ها همه تلاش‎هایی بود که با زمینه سازی از سوی شورای عالی صلح صورت گرفت. البته این زمینه‎سازی‎ها در سطح منطقه نقش مثبت داشت، چنانچه ایالات متحده امریکا در حمایت از پروسه صلح در افغانستان اقدام نمود و برای نخستین بار سازمان ملل‎‎متحد قطعه‎نامه‎ی را مبنی بر حمایت و پشتی‎بانی از پروسه صلح با محوریت و رهبری خود افغان‎ها صادر کرد که تنها سه کشور به آن رأی ممتنع داد در واقع موجی از تلاش‎ها که در داخل افغانستان آغاز شده بود در منطقه و جهان گسترش پیدا کرد.

آقای زایری در رابطه به موانع اصلی فرا راه صلح افغانستان گفت: در واقع عواملی که ما هنوز هم به صلح نرسیدیم این است که منازعه در افغانستان چهل سال است که دوام دارد. نابسامانی های زیادی وجود دارد. برای ترمیم این همه نابسامانی ها به زمان نیاز است. یکی از موانع جدی که در پروسه صلح وجود دارد، خوداری گروه طالبان از گفتگوی مستقیم با دولت افغانستان است که در حال حاضر همین مسأله باعث شده تلاش ها و کوشش های که برای صلح سازی تا اکنون صورت گرفته به نتیجه نرسد.

در این صورت مانباید به این زودی انتظار رسیدن به صلح را داشته باشیم، زیرا جنگ در افغانستان ابعاد گسترده داخلی و منطقوی دارد که باید آسیب شناسی شود تا بتوانیم به صلح دایمی و پایدار برسیم.

آقای زایری می گوید: در حال حاضر تمام تلاش ها بر این است که آرام آرام به طرف صلح مثبت، عادلانه و پایدار در حرکت کنیم تا به صلح پایدار، دایمی و سرتاسری در کشور دست یابیم. 

معاون سخنگوی شورای عالی صلح در مورد مذاکرات طالبان با هئت امریکایی به رهبری زلمی خلیلزاد که سرانجام نرسید، می گوید: تلاش های که توسط آ قای خلیل زاد به خاطر صلح افغانستان صورت گرفت، در واقع یک فرصت بود، اما تلاش نهایی برای تامین صلح در افغانستان نبود، بلکه این مذاکره بین امریکا و تحریک طالبان بود به هدف تسریع روند صلح و ترغیب طالبان برای گفتگوهای صلح بین الافغانی.

مذاکره صلح زمانی صورت می گیرد که دوطرف مذاکره یعنی دولت افغانستان و گروه طالبان وارد گفتگوهای می شوند.

وی افزود: با آنکه تلاش های آقای خلیلزاد، روابط دو طرف را باز کرد، اما زمینه را مساعد نساخت برای گفتگوهای دو طرف دولت افغانستان و تحریک طالبان. عدم انعطاف پذیری طالبان در مذاکرات با امریکایی ها و خواست ها و مطالبات آنان برای افکار عمومی افغانستن و افکار عمومی مردم امریکا قابل پذیرش نبود، به همین دلیل اکنون این مسأله متوقف شد، ولی امیدوار استیم، تلاش های که از سوی امریکا آغاز شده از سوی حکومت ادامه پیدا کند، در نهایت مذاکراتی به هدف کمک و تسریع بخشیدن پروسه صلح و آغاز مذاکرات بین الافغانی داشته باشیم.

وی می گوید: اکنون همه فرصت ها از طرف حکومت  مردم افغانستان مساعد است زمانی که طالبان این آمادگی را داشته باشند مذاکرات مستقیم آغاز می شود، امروز افغان ها مجبور استند مشکلات را با مذاکره حل نمایند. شورای عالی صلح هم اکنون در تلاش این است تا تحریک طالبان را در سطح ملی وادار به گفتگوی مستقیم با حکومت بسازیم.

مهوش فخری

ممکن است شما دوست داشته باشید