روزنامه اصلاح

  در قطر چه می‌گذرد؟

  دور پنجم گفتگو های هیئت مذاکره کننده‌ی امریکایی با نمایندگان گروه طالبان در شهر دوحه‌ی کشور شاهی قطر در حالی وارد شانزدهمین روز خود شده که هیچگونه جزییات آن به بیرون درز نکرده و نه دو طرف مذاکره کننده چیز زیادی راجع به این دور نشست ها به رسانه ها و افکار عمومی میگویند. از آغاز این سلسله گفتگو ها تنها منبعی که رسانه ها در خصوص موضوعات مرتبط با این نشست ها معلومات به دست می آورند تویتر زلمی خلیلزاد، نماینده‌ی ویژه وزارت امور خارجه‌ی امریکا در امر گفتگو های صلح افغانستان و اظهار نظر های کسانی است که در رسانه ها خود را سخنگویان گروه طالبان معرفی میکنند و راجع به موضوعات مرتبط گپ میزنند وبرخی معلومات را با رسانه های ملی وبین المللی شریک میکنند. در این دور از مذاکرات نه آقای خلیلزاد راجع به موضوعات مورد بحث در تویتر خود چیزی نوشته و نه سخنگویان گروه طالبان در این باره چیزی به رسانه ها گفته اند. چنان که تلویزیون الجزیره که معمولاً اخبار مربوط به گروه طالبان را پوشش میدهد در این زمینه چیزی جز عمومیاتی چون آغاز، دوام و هویت شرکت کنندگان این دور از این نشست ها و…، را به نشر نرسانده و راجع به موضوعات مورد بحث و نتایج به دست آمده  اطلاع رسانی نکرده است.

     آنچه که برخی رسانه های غربی واز جمله نیویارک تایمز و…، از آن سخن زده و معمولاً آن را به منبعی در داخل نشست ها که نمی خواهند اسمی از آن ها برده شود مستند کرده اند، این است که بیشترین تمرکز گفتگو های پیرامون خروج نیروهای امریکایی برابر با یک جدول زمانی و پیشگیری از تهدید این کشور و همچنان شرکا و همپیمانان بین المللی اش در جامعه‌ی جهانی، از خاک افغانستان و اطمینان ازینکه گروه طالبان از فعالیت گروه های چون القاعده و داعش در قلمروی که نفوذ دارند مانع میگردند، بوده است. اما پیشتر رسانه ها به نقل از زلمی خلیلزاد گزارش داده بودند که گفتگوی مستقیم گروه طالبان با دولت افغانستان که آن ها از آن به مذاکرات بین الافغانی تعبیر کرده بودند و توافق روی یک آتش بس دوامدار و دیر پا دو موضوعی بوده که حد اقل امریکاییان علاقه مند آن بوده اند که در این نشست ها مطرح گردیده و روی آن بحث صورت گرفته وبه یک نتیجه‌ی ملموسی منتهی گردد. 

     در خصوص دو موضوع خروج نیروهای خارجی از افغانستان بر اساس یک جدول زمانی و قطع روابط گروه طالبان با گروه های تروریستی، که تقریبا به کرات از آن سخن زده شده وهر دو طرف گفتگوها با یک اتفاق نظر گفته اند که در این نشست ها مورد بحث قرار گرفته است، اینکه به کدام توافقی رسیده اند و بحث ها در این دو مورد به کجا رسیده نیز معلوماتی به نشر نرسیده و نه دو طرف گفتگو در این زمینه چیزی به رسانه ها وبه افکار عمومی گفته اند. با آنکه پیش ازین گفته شده بود که در این زمینه ها توافقاتی ولو نسبی به عمل آمده و حتا گفته شده بود که یک پیش نویسی هم در این مورد تهیه گردیده وبا بحث روی جزییات آن احتمال دارد که این توافقنامه به امضا برسد. اما همان زمان آقای خلیلزاد گفته بود که اگر روی کل مسایل توافق به عمل نیاید بدین معنا است که هیچ توافقی صورت نگرفته و روی کدام موضوعی توافق نگردیده است.

     آنچه که در رسانه ها راجع به روند جاری گفتگو ها به نقل از برخی چهره های مطرح بیان میشود حاکی از پیچیده گی روند مذاکرات بوده و بیانگر این است که این گفتگو ها به عمد به دور از انظار رسانه ها ودر پشت در های بسته به پیش برده میشود و رسانه ها اجازه ی این را ندارند که از روند جاری گفتگو ها گزارش و خبر تهیه کنند. برخی مسایل و موضوعات نسبتا ابهام آلود ونه چندان واضح که در این خصوص به نشر می رسد، از منابع دست چندم وبه نقل از منابعی که با دو طرف مذاکره کننده در تماس و ارتباط اند به صورت ناقص گزارش میشود. برخی چهره های پیشین گروه طالبان که فعلا در کابل حضور دارند و تماس هایی با برخی آدرس ها در گروه ویا برخی شخصیت های شامل در هیئت مذاکره کننده‌ی طالبان در قطر دارند، برخی مسایل را به رسانه ها می گویند ویا برخی رسانه های خارجی که به برخی از چهره های شامل در میان هیئت مذاکره کننده‌ی امریکایی دسترسی دارند به صورت غیر رسمی بعضی موضوعات را گزارش می کنند؛ اما در کل گزارشات رسمی و دقیق و موثق در خصوص آنچه که در مذاکرات در جریان است هنوز وجود ندارد ونه معلومات به رسانه ها و افکار عمومی شریک ساخته میشود.

     سیاستمداران امریکایی با آنکه این روند را پیچیده توصیف میکنند، اما با نوعی امیدواری محتاطانه از انتظار شان برای رسیدن این روند به یک نتیجه ی قابل قبول برای طرفین مذاکره در گام نخست و هموار نمودن راه رسیدن به گفتگوی مستقیم گروه طالبان با دولت افغانستان و سر انجام تحقق رویای صلح افغانستان در گام بعدی پنهان نمی کنند. مایک پمپیو، وزیر خارجه‌ی امریکا چند روز پیش با ابراز نگرانی ازینکه اگر نقش کشور هایی که در افغانستان منافع دارند در نظر گرفته شود، گفتگو با گروه طالبان بسیار پیچیده و بغرنج خواهد شد، گفت در صورتی که افق روشنتری در روند گفتگو ها خود را نشان دهد او خود در آینده ی نزدیک به جمع مذاکره کنندگان خواهد پیوست و تصریح کرد که: تلاش می شود روی مسایلی با گروه طالبان توافق شود که بتواند به قول او « اجرا و پایداری» توافقات را ضمانت کند.

     این وضعیت روی افکار عمومی افغانستان اثرات سوء و تبعات نگران کننده‌ی را از خود بر جای گذاشته است. نگرانی ها این است که در نبود و عدم حضور مردم افغانستان وبی خبری رسانه ها که در زمینه ی گفتگو ها و مسایلی که در این نشست ها مطرح میگردد و همچنان نتایج آن ها؛ زیاد محتمل است مسایل و موضوعات آنگونه به بحث گذاشته شده و نتیجه گیری شود که با خواست و ارزش ها و باور های مردم افغانستان سنخیتی نداشته وبر خلاف باور و خواست مردم افغانستان بوده باشد.  افکار عمومی در افغانستان ازین رهگذر دلهره دارد و مضطرب است. مردم افغانستان از اینکه نمی دانند در غیاب آن ها و دولت افغانستان چه در جریان است و به چه صورتی این روند به پیش برده میشود و سرانجام چه تصامیمی قرار است اتخاذ شود، به شدت نگران اند و دلهره و اضطراب دارند.

     نگرانی مردم افغانستان امر موجهی است. زیرا صلحی که قرار است به میان بیاید وبا به میان آمدنش جنگ و خشونت جاری در افغانستان را خاتمه دهد موضوعی است که به سرنوشت مردم افغانستان مرتبط است وبا رسیدن به صلح قرار است آینده و سرنوشت افغان ها تعیین شود؛ بناً ایجاب میکند که شهروندان افغانستان راجع به آن بدانند و نسبت به آنچه که در این روند به بحث گذاشته شده وبر بنیاد آن تصامیمی گرفته میشود آگاهی داشته باشند. این حق آن ها است که در جریان مباحث و موضوعات مطروحه در جریان مذاکرات صلح قرار داشته باشند. ویا دولت افغانستان که نماینده‌ی مشروع و قانونی شان است در این روند شرکت داشته و سهم شایسته‌ای برایش داده شود. هیچ نهادی چه در سطح ملی ویا سطح بین المللی نمی تواند جای مردم ویا نماینده‌ی قانونی و مشروع شان را که همانا دولت افغانستان باشد بگیرد و برای سرنوشت وآینده‌ی شان کدام تصمیمی اتخاذ نماید.

    گذشته ازین باور عمومی بر این است که وقتی میخواهیم به صلح برسیم ایجاب این را مینماید که برای رسیدن به صلح بها و قیمتی باید پرداخته شود. به جانب مقابل که گروه طالبان باشد باید چیزی بدهیم تا بتوانیم آنان را قانع سازیم که دست از جنگ وخشونت بردارند وبه یک راه حل مسالمت آمیز و عملیه‌ی سیاسی رو آورند. از این چیز به بهای صلح تعبیر میشود. مردم افغانستان میخواهند که این بها الزاما باید مشخص شود وآنان بدانند آنچه که به عنوان بهای صلح قرار است به جانب مقابل پیشکش شود چی است.

زیرا مردم نگران آن است که در غیاب شان و نبود دولت به عنوان نماینده‌ی مشروع وقانونی شان در این زمینه بر سر خطوط قرمزی که نزد شان موجود است کدام معامله‌ای صورت بگیرد و ارزش ها و دستاورد های شان به معامله گذاشته شود. مردم افغانستان میخواهند به صلح برسند، اما نه به قیمت ارزش ها و دستاورد های شان. لذا علاقه مند اند که غایب مذاکرات صلح نباشند و دولت افغانستان به عنوان نماینده‌ی واقعی شان بخشی از روند مذاکرات باشد. مردم میخواهند از آنچه که در پشت در های بسته‌ی مذاکرات صلح در جریان است به تمام وکمال آگاهی داشته باشند. 

عنابی

ممکن است شما دوست داشته باشید