روزنامه اصلاح

حسینه صافی: افکار و اندیشه‌های سیدجمال الدین افغان در سراسر دنیای اسلام تأثیر گذاشته است

وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان در آستانه‌ی صدمین سالروز استرداد استقلال کشور، سیمینار علمی و تحقیقی‌ای را زیر عنوان«سید علامه جمال الدین افغان؛ علم‌بردار آزادی و تجدد» در کابل برگزار کرد. در این سیمینار افزون بر فرهنگیان و محقیقان کشور، برخی مقامات رسمی و پژوهشگران کشورهای بیرونی نیز اشتراک نموده بودند.

حسینه صافی سرپرست وزارت اطلاعات و فرهنگ هدف از برگزاری این سیمینار راتحلیل ابعاد زندگی سید جمال الدین افغان در صدمین سالروز استقلال کشور بیان کرد و گفت:

سید جمال الدین افغان نه تنها یک شخصیت و دانشمند افغانی، بلکه دانشمند جهانی است که افکار و اندیشه های او در سراسر جهان اسلام تأثیر گذار بوده است.

وی افزود که وزارت اطلاعات و فرهنگ به منظور رشد و گسترش فرهنگ و آشنایی مردم با شخصیت های ملی و سیاسی کشور، این برنامه را برگزار کرده و به سلسله این سیمینار، برنامه های فرهنگی ولایتی را نیز به راه خواهد انداخت تا فرهنگ های بومی کشور تقویت و گسترش یافته و مردم بیشتر با شخصیت های ملی و مذهبی کشور آشنایی پیدا کنند.

از طرف دیگر خانم صافی اشاره نمود که از طریق چنین برنامه‌ها وزارت اطلاعات و فرهنگ با نهاد های علمی و تحقیقی کشورهای منطقه بحث می‌نماید تا در مورد مبارزات آزادی خواهانه‌ای که سید جمال الدین افغان شروع کرد تبادل نظر کنیم و از سوی دیگر دلیل که ما این برنامه را وسعت بخشیدیم این است تا یک اجماع بین المللی به وجود آید و ما بتوانیم چهره فرهنگی افغانستان را با تمام جهان شریک سازیم.

سرپرست وزارت اطلاعات و فرهنگ از امضای یک تفاهم‌نامه‌ی فرهنگی میان مصر و افغانستان در آینده های نزدیک صحبت کرده گفت: ما در بحثی که با سفیر مصر داشتیم  روی برنامه های فرهنگی به اساس یک توافقنامه کار خواهیم کرد.

از طرف دیگر در پیام رییس جمهور غنی که توسط محمد رسول باوری معین فرهنگ . هنر وزارت اطلاعات و فرهنگ به خوانش گرفته شد؛ زندگی، آثار و افکار سید جمال الدین افغان را ارزنده خوانده شده و رییس جمهور از برگزاری این سیمینار ابراز خرسندی کرده. در بخشی از این پیام آمده است:” تحقیق در خصوص شخصیت، افکار و مبارزه‌ی سید جمال الدین افغان مهم و برای جامعه‌ی امروزی و نسل آینده پیام روشن دارد.

در پیام رییس جمهور آمده است که سید جمال الدین، این نابغه‌ی قرن ۱۹کوه پایه های کنر، پیش از متفکران زیاد مشکلات اساسی جامعه اسلامی را شناخته و راه حل آن را نیز درک کرده بود. در این پیام گفته شده است که سید جمال الدین افغان در بحث، گفتار و نوشتار خود بر ضرورت وحدت ملی تاکید داشت و به خاطر رهایی از دست استعمار به فراگیری علم و ساینس اهمیت قایل بود و به منظور جلوگیری از استعمار، تدوین قوانین را ضروری بر می‌شمرد.

هم‌زمان با این، پیام داکتر عبدالله عبدالله رییس اجراییه حکومت وحدت ملی نیز توسط سید فاضل سانچارکی معین امور نشرات وزارت اطلاعات و فرهنگ به خوانش گرفته شد. رییس اجراییه در پیامش برگزار این سیمینار را در شرایط حساس کنونی مهم توصیف کرده.

در پیام رییس اجراییه آمده است که«سید جمال الدین افغان، نابغه‌ی بی بدیل شرق و علمبردار بیدار گری در جهان اسلام از افتخارات بزرگ سرزمین ماست. او هرچند در افغانستان زاده شد ولی به اساس نبوغش به یک شخصیت جهانی مبدل شد و فریاد آزادی بخش اش از مرزها فراتر رفت و کاخ های استبداد را نشانه گرفت. سید جمال الدین افغانی در هر سرزمین و اقلیمی که قدم گذاشت بذر بیدار گری کاشت و شور و تحرک ایجاد کرد.»در بخش دیگر از این پیام آمده است که سید جمال الدین افغان به عنوان یک احیا گر نو اندیش، ما را به سرچشمه های جوشان حقیت دین و منابع اصلی فکر دین فرا می‌خواند. سید جمال خواهان تفسیر خرد ورزانه و عقلی تعالیم اسلام است و بر ضرورت مبارزه با خرافات، باور های سخیف و عقایدی که مانع پیشرفت می‌شود تاکید می کند.

در قسمت دیگر پیام آمده که سید جمال الدین بر وحدت و یک پارچگی مسلمانان تاکید داشت و باورمند به این بود تا میان تعالیم دینی و مقتضیات زمان هماهنگی ایجاد شود. در این پیام آمده که سیمینار سید جمال الدین سبب آن شود تا نسل جدید ما با افکار، اندیشه‌ها  و آموزه های پیشگامان احیاگر به ویژه سید جمال الدین آشنا گردند و با شناخت حقایق دین و سیمای تابناک مکتب حیات بخش اسلام، شکار تبلیغات جریان های دین ستیز و یا گروهای افراطی و خشونت طلب نگردند.

از سوی دیگر، هانی صلاح مصطفی، سفیر دولت مصر در کابل که در این سیمینار صحبت می‌کرد، سید جمال الدین افغان را یک شخصیت جهانی قلمداد کرد و بخشی از فعالیت های وی را در مصر به بررسی گرفت. سفیر مصر از دیرینگی روابط مصر و افغانستان به نیکی یاد کرد و یکی از فعالیت های که انعکاس دهنده‌ی همکاری میان دو کشور بوده، فعالیت و حضور دراز مدت نهاد آموزشی الازهر مصر را در افغانستان مثال زد.

وی افزود که این نهاد در سطوح مختلف افغانها را آموزش می‌دهد ودر کنار آن اصول اساسی دین را به گونه‌ی متعادل آموزش می‌دهد. هانی صلاح مصطفی گفت که در حال حاضر به صدها تن دانشجو در این مرکز مشغول آموزش استند و همچنان ۱۲ صد دانشجوی افغان در دانشگاه های مختلف مصر مصروف آموزش اند.

وی نیز از امضای یک  تفاهمنامه‌ی فرهنگی میان مصر و افغانستان سخن گفت و بر تداوم همکاری میان دو کشور تاکید کرد.

حمید الله فاروقی رییس پوهنتون کابل نیز از کسانی بود که در این سیمینار صحبت کرد و گفت: سید جمال الدین افغان با خدمات ارزنده‌ای که انجام داده است سزاوار ستایش و برگزاری چنین مجالس که شناخت بیشتر از شخصیت و اندیشه‌های او می‌شود، می باشد. ایجاب می‌کند این گونه سیمینار ها بیشتر برگزار شود و امیدواریم که در این سیمینار تمام ابعاد شخصیت این مرد نستوه در بی طرفی کامل تحلیل شود تا با واقعیت های فکری و شخصیت او سازگار و منطبق باشد. وی گفت: سید جمال الدین افغان خرافات را خطر جدی برای مسلمانان می دانست و بر علیه آن مبارزه می‌کرد . سید آزادی را نعمت بزرگ می دانست و بر فراگرفتن علم و دانش تاکید داشت.

لازم به یادآوری است که سیدجمال الدین افغان فرزند سید صفدر، در سال۱۲۵۴ هجری قمری برابر با ۱۸۳۸ میلادی در روستای اسدآباد ولایت کنر افغانستان چشم به  جهان گشود.

سید جمال‌الدین افغان اولین متفکر و فعال اجتماعی بود که نسبت به بیماری‌های اجتماعی جوامع مسلمان و ضعف‌های موجود در آن هشدار داد؛ او در مقابل قدرت های غربی اسلام گرایی را تبلیغ نمود. وی در ۱۲۷۵ هجری شمسی در استانبول درگذشت و در گورستان شیوخ دفن گردید.

 بنا به درخواست دولت افغانستان، در سال ۱۲۸۴ ه.ش. پیکر سید جمال‌الدین از استانبول به کابل منتقل شد و در پوهنتون کابل دفن گردید

بلبل حسین شفق

ممکن است شما دوست داشته باشید