روزنامه اصلاح

جای خالی تولید در شبکه‌های تلویزیونی افغانستان

در افغانستان بیشتر و پر بیننده ترین وقت نشرات تلویزیون‌ها به سریال‌ها و فلم های ایرانی، پاکستانی، ترکی، هندی، چینی و کوریایی اخصاص یافته است که محتوای این سریال ها هیچ هم‌خوانی با نیازها، واقعیت‌ها، خواست‌ها و مشکلات مردم ما ندارد؛ فقط مردم را سرگرم کرده و نیازهای دروغین را در وجود آنان تقویت می‌کند. متاسفانه تبدیل شدن تلویزیون ها به دستگاه های تبلیغاتی و تجارتی کشورهای بیرونی و کالاهای وارداتی، داری ضررها و عواقب زیادی در کشور است. افزایش خشونت‌ها، خیانت در زندگی، مشکلات روحی و روانی، سقوط تولیدات داخلی و افزایش تقاضا برای خرید کالاهای خارجی، خارج شدن پول به خاطر خرید سریال های بیرونی، ضعیف شدن روحیه سینماگران کشورما، از پیامدها و ضررهای نشر سریال‌ها و فلم‌های خارجی توسط تلویزیون‌های کشور است. چون در این فلم‌ها اهداف و پیام‌های خطرناک نهفته است که فقط به منافع کشورهای بیرونی تمام می‌شود و برای مردم ما هیچ سودی ندارد. کشورهای دیگر با ساخت فلم و سریال، از یکسو ارزش‌ها، فرهنگ، آداب و رسم و رواج‌های خویش را بالای ما تحمیل می‌کنند و از طریق دیگر کالاها و صادرات خویش را با بالاترین قیمت بالای ما به فروش می‌رسانند.

پیامدها و ضررها؛

۱-کالاهای وارداتی و مصرفی: یکی از ضررهای نشر سریال‌های خارجی از طریق تلویزیون‌ها، افزایش تقاضا برای خرید محصولات خارجی است. چون یکی از وظایف این سریال‌ها، ایجاد نیاز کاذب در وجود مردم و تبلیغ کالاهای کشورهای شان است. کشورها اول از طریق سینما و فلم شان نیازهای کاذب را در بین مردم ایجاد می‌کنند و به تعقیب آن، کالاها، لباس، فیشن، وسایل آرایشی و بهداشتی شان را وارد کشورما می‌سازد. ازنظر داکتر قیس نیکزاد متخصص داخله عمومی، هیچ‌کدام این کالاها متناسب به وضعیت روحی، جسمی، فرهنگی، کشوری و محیطی در افغانستان نیست و سنجیده ناشده استفاده می‌شود.

۲-مد و فرهنگ مصرفی: ضرر دیگر پخش فلم و سریال خارجی، ترویج مدها و فرهنگ‌های مصرفی در کشورما هست که هیچ هم‌خوانی با نیازها، طبیعت، فرهنگ و محیط کشورما ندارد. حتی آرایشگاه‌ها و سلمانی‌ها نیز موهای جوانان را مانند بچه‌های فلم و سریال اصلاح می‌کنند و باافتخار وارد اجتماع می‌شوند. تمامی این وسایل آرایشی، وسایل پوشیدنی و مدهای که از طریق فلم و سریال در کشورما رواج پیداکرده، هیچ‌کدام کارشناسی شده نیست و بر اساس نیازهای مردمان دیگر ساخته‌شده‌اند. درصورتی‌که از آن استفاده کنیم، به اقتصاد، صحت، مو، پوست و سلامت ما آسیب وارد می‌کند.

۳-سقوط تولیدات داخلی: در طول چندین سال گذشته، کارخانه‌های زیادی در کشور تأسیس شد و جوانانی زیادی برای کار در این کارخانه‌ها جلب و جذب‌شده بودند؛ اما به خاطری که تلویزیون‌ها به دستگاه تبلیغاتی کالاهای بیگانه تبدیل‌شده است، این کارخانه‌ها نتوانستند با کالاهای خارجی رقابت کنند و هرکدامشان پس از یک مدت سقوط کردند و جوانان بیکار شدند. به‌جای که تلویزیون‌ها بیایند از طریق فلم، سریال و تهیه گزارش‌ها از تولیدات داخلی حمایت کنند، ناخودآگاه آله دست تاجران خارجی شدند. سقوط کارخانه ها هم سبب بیکاری جوانان شد و هم پول‌های مردم به جیب خارجی‌ها می‌رود و از دوران در داخل کشور می‌ماند.

۴- فرار نیروهای بشری: خوب جلوه دادن شدن کشورهای بیرونی از طریق فلم و سریال، باعث تقویت انگیزه فرار و مهاجرت‌های غیرقانونی در وجود جوانان و خانواده‌های کشور گردیده است. فعلاً یکی از مشکلات اساسی افغانستان، مهاجرت‌های گسترده است که تعدادشان در آتش می‌سوزند، تعدادی غرق دریا می‌شوند و تعدادی هم دیگر برنمی‌گردند. جوانانی که توسط پول بیت‌المال سال‌ها تحصیل‌کرده و وقت آن رسیده که به کشور خدمت کنند، اما فایده و ثمر شان به کشورهای دیگر می‌رسند. ازنظر آگاهان، در طول سال‌های گذشته، بیشترین مهاجرت‌های مغزها، در بدری هم‌وطنان در مرزهای کشورهای بیرونی، توهین و تحقیر آنان، آتش زده شدن و به دریا انداخته شدن مهاجران، از تأثیرات منفی سریال‌ها و فلم‌های خارجی در افغانستان بوده است.

راهکارها؛

بر اساس قانون اساسی، قانون رسانه‌های همگانی و مصالح کشور و اخلاق رسانه‌گری، تلویزیون‌ها مکلف به تشویق هنرمندان و همگانی ساختن محصولات فرهنگی کشورما هست. بجایی که آله دست بیگانگان شوند، بیایند فلم و سریال و تولیدات داخلی هنری ساخته شده در افغانستان را به نمایش بگذارند. تا از یکسو فروش محصولات داخلی رونق پیدا کنند و در بازارهای بین المللی مشهور شوند و از طرف دیگر از مهاجرت‌ها، خارج شدن پول و خریداری کالاهای بی‌کیفیت خارجی جلوگیری شود.

با جایگزین شدن فلم‌های داخلی به جای خارجی، ازیکسو هنرمندان، فلم سازان، افغان فلم، فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های کشور در بخش تئاتر و فلم‌سازی، تشویق می‌شوند و از طرف دیگر داشته های کشور به دیگر مردم معرفی می‌شود. با توجه به سوژه‌ها، فرصت‌ها و زمینه‌های که در افغانستان وجود دارد، حتی تلویزیون‌های جهانی و خارجی نیز علاقه‌مند به دوبلاژ و پخش و نشر فلم‌ها و سریال‌های ساخته‌شده در افغانستان خواهندشد. در این صورت فرهنگ‌ها، افتخارات، راهکارها، نیت‌ها، جاهای دیدنی و تاریخی کشورما جهان‌شمول می‌گردد و تقاضا برای خرید محصولات افغانستان بالا می‌رود. مثلاً برجسته‌سازی محصولات کشاورزی، میوه، قالین، گلیم، سبزی، مواد معدنی، سنگ‌ها و چوب افغانستان از طریق سریال‌ها و فلم‌ها، باعث افزایش تقاضای خرید آن در بازارهای خارجی می‌شود.

از سوی دیگر بیان جاهای تاریخی و دیدنی کشور از طریق فلم و سینما، سبب جلب و جذب توریستانی خارجی به افغانستان می‌شود که یک عاید کلان برای دولت و مردم به شمار می‌رود. معرفی شهرهای تاریخی، بند امیر، کوه‌های سر به فلک کشیده، برنامه‌های اسکی، انواع حیوانات، محصولات زراعتی و صنایع‌دستی مردم از طریق سینما و تلویزیون بسیار مهم و ضروری است.

همچنان، فعلاً که در زمان قرنطینه و کرونا قرار داریم، سینماگران کشور باید تشویق و حمایت شوند تا فلم های کوتاه آموزشی و انگیزشی را در ارتباط به حمایت از قرنطینه، مبارزه با کرونا و برنامه‌های ملی بسازند و به شکل گسترده از تلویزیون‌ها پخش شود. سینماگران داخلی، هنرمندان ما در بیرون از کشور و حتی فلم سازان خارجی باید دعوت شوند تا بیایند فلم های خویش را در افغانستان تهیه کنند.

نتیجه؛

نشر گسترده سریال‌ها و فلم‌های خارجی از طریق تلویزیون‌های افغانستان، جز سرگرمی، سرگردانی و خلق نیازهای کاذب، دیگر نتیجه ندارد. تلویزیون فقط کاری می‌کنند که مردم و کشور بیشتر وابسته کالا و فرهنگ کشورهای بیرونی شوند. این کار دارای عواقب و ضررهای بسیار زیادی هستند.

سقوط کارخانه‌ها و بیکاری کارمندان شان، خارج شدن پول‌ از کشور، فرار جوانان از کشور، توهین و تحقیر کشور، زیر سؤال رفتن سینما و هنرمندان، از ضررها و پیامدهای پخش و نشر سریال‌های خارجی به‌جای محصولات فرهنگی داخلی است. متأسفانه تلویزیون‌های کشور سرگرم پخش و نشر سریال‌های کشورهای دیگر هستند و اصلاً به عواقب و ضررهای آن‌کسی فکر نکرده‌اند.

افغانستان دارای امکانات، سینما، فلم سازان، هنرمندان و متخصصان است. فقط اگر آنان تشویق شوند و آثارشان موردحمایت همگانی قرار گیرند، می‌توانندفلم ها و سریال‌های خوب تولید کنند. فعلاً که در وضعیت قرنطینه قرار داریم، از طریق سینما و فلم های کوتاه، باید در مورد کرونا و راه های وقایه و مبارزه با آن بهترین و خوب‌ترین آگاهی به مردم داده شود.

داوود ناظری

ممکن است شما دوست داشته باشید