روزنامه اصلاح

جاده های شهـر در تصرف دستفـروشان

بخشی از مشکلات مشکلات و بی نظمی های شهر کابل، هدیه‌ی دستفروشان به این شهر است. از شلوغی و بی نظمی جاده ها گرفته تا بند شدن سرک ها و پیاده روها، تولید زباله و کثافات، بندشدن جوی های کنار سرک، آلودگی صوتی و بی نظمی در سوداگری و تجارت، همه مشکلاتی است که بخشی آن مربوط دستفروشان می گردد. دستفروشان اولین کسانی اند که وارد بازار می شوند و آخرین افرادی اند که به خانه های خویش بر می گردند. یعنی در طول روز مشغول فعالیت در سطح شهر کابل هستند. متاسفانه هر روز تعداد نفوس دستفروشان رو به افزایش است و در حال حاضر حدود نزدیک به یک میلیون دستفروش در شهر کابل، تخمین زده شده است. از سوی دیگر خرید و فروش و تجارت از طریق دستفروشی، هیچ عایدی برای دولت نداشته و به شکل غیر رسمی می باشد. در این قسمت، به چند نمونه از مشکلات مهمی که توسط دستفروشان به وجود آمده است، اشاره می شود.

  بسته شدن جاده ها و پیاده روها، بزرگترین مشکلی است که توسط دستفروشان در شهر کابل به وجود آمده است. بیشتر قسمت جاده ها و سرک ها، در تصرف غرفه ها، کراچی ها و تخت های دستفروشان درآمده است. از طرف صبح و شام، موترها به سختی می توانند از سرک ها عبور و مرور کنند. چون دسفروشان هرکدام تلاش می کنند که در تصرف جاده اصلی از دیگری سبقت گرفته و در وسط جاده، خرید و فروش کنند. در این صورت مسیر عبور و مرور موترها و پیاده روها کاملا مسدود شده و مشکلات زیادی برای مردم به وجود می آید. کارمندان ادارات، محصلان و دانشجویان، متعلمان، شهروندان و به خصوص بیماران عاجل، به خاطر راه بندان ها بسیار با مشکل مواجه هستند. حتی برخی از بیماران عاجل، پیش از رسیدن به شفاخانه، در بین راه از بین می روند. دانشجویان و متعلمان بخاطر دیر رسیدن غیر حاضر می شوند و نمی توانند به موقع سر صنف حاضر شوند. حتی بخاطر راه بندان ها، از امتحان های خویش محروم می شوند. دکانداران و کارگران نمی توانند به موقع، سر کار و زندگی خویش برسند.

بیشتر وقت مردم در روی جاده ها و ترافیک سنگین از بین می رود.

    آلودگی صوتی در شهر، از دیگر مشکلاتی است که توسط دست فروشان به وجود می آید. هر دستفروش، یک بلندگوی دستی دارد که با صدای بلند، اجناس خودرا تبلیغ می کند. فعال بودن این بلندگوها از صبح تا ناوقت های شب، مهمترین عامل آلودگی صوتی در شهر کابل به شمار می رود. آلودگی صوتی، یکی از بزرگترین معضلات و مشکلات شهر کابل به شمار می رود که آرامش را از ساکنان محل و شهروندان گرفته است.

     تولید زباله و آلودگی های محیط زیستی، از دیگر مشکلات شهری است که توسط دستفروشان به وجود می آید. انواع و اقسام زباله ها توسط دستفروشان در سطح شهر کابل و جاهای پر رفت و آمد تولید می شود. از پوست میوه گرفته تا اضافات سبزی، کارتن ها و خریطه هایی که توسط دستفروشان به شهر هدیه می شود. بیشتر این زباله ها و کثافات در داخل جوی های آب می رود که باعث بند شدن مسیر عبور آب گردیده و در هنگام بارندگی ها، بیشتر قسمت های سرک هارا آب می گیرد. به همین خاطر، در محل های فعالیت دست فروشان، آلودگی های محیط زیستی، زباله و کثافات، بیشتر از دیگر مناطق شهر است.

     تراکم جمعیت در نقاط مهم و شلوغی شهر کابل، از دیگر پیامدهای افزایش دستفروشان به شمار می رود. در جاهایی که دستفروشان فعالیت دارند، بخاطر جمعیت، حتی راه پیاده رو نیز یافت نمی شود. در اطراف بساط و تخت دستفروش، تعدادی زیادی از مشتریان جمع می شوند که باعث بند شدن پیاده روها و جاده ها می گردد.

به طور نمونه در ساحه‌ی کوته سنگی، مقابل سینما پامیر، پل سوخته، جاده‌ی شهید مزاری و منطقه تانک تیل و پل خشک که دستفروشان بیشتر فعالیت دارند، انبوهی از جمعیت در حال خرید و فروش از دستفروشان است.

    افزایش کودکان در قسمت دستفروشی، از دیگر مشکلاتی است که توسط دستفروشان در شهر کابل به وجود آمده است. تعداد زیادی از کودکان مهاجر، بی سرپرست و بد سرپرست،‌ به دستفروشی رو آورده اند. کودکان بیشتر به فروش خریطه های پلاستیکی، اجناس سبک، انواع خوراکه ها و ترکاری ها، مشغول هستند. افزایش کودکان دستفروش، باعث کودکان خیابانی و نقض حقوق انسانی آنها می گردد. بیشتر این کودکان دستفروش، یا کاملا از درس محروم شده ویا نمی توانند به شکل درست درس بخوانند. از سوی دیگر حضور طولانی مدت کودکان دستفروش در مکان های مزدحم و آلوده، باعث بیماری های گوناگون در وجود آنان نیز می گردد.

    افزایش دستفروشی، باعث به هم خوردن نمای شهر کابل می گردد. چتری ها و سایه بان های دستفروشان در مقابل ساختمان ها و پارک ها، از نمای آنها جلوگیری می کند. حضور دستفروشان با کراچی ها و سایه بان های کلان، به شدت نمای ساختمان ها، نقاشی ها، پارک ها و جاده هارا تخریب کرده است. زیبایی های شهر کابل در پشت کراچی دستفروشان، کاملا مخفی شده است.

 راهکارها؛

    قبل از این که معضل دستفروشی از کنترول خارج شود، راهکارهای اساسی باید در نظر گرفته شود. شهرداری کابل، وزارت امور داخله، ارگان های مربوط محیط زیست، وزارت کار و امور اجتماعی، برای کنترول معضل دستفروشان در شهر کابل، برنامه های مهمی را روی دست بگیرند. گرچند بارها شهرداری کابل در این زمینه طرح های را اجرا نموده، اما بعد از گذشت یک مدت، دوباره معضل دستفروشی در جاده های شهر کابل، به وجود می آید. برای حل مشکلات دستفروشان، راهکارهای ذیل پیشنهاد می گردد.

  الف- اولین راهکار، مشخص شدن یک مکان مناسب، دور از نقاط مزدحم شهر می باشد. در این صورت هم دستفروشان به راحتی می توانند کسب و کار کنند و از دست اذیت و آزار ماموران راحت می شوند و هم جاده ها خلوت می شود. با جابجایی و تعیین یک مکان مناسب برای دستفروشان، راه بندان ها و مشکلات ترافیکی نیز کاهش پیدا می کند.

  ب- وضع شدن مالیه برای دستفروشان و قانونی شدن کار آنان، از دیگر راهکارها است. در این صورت هم فعالیت دستفروشان قانونی می شود و هم اقتصاد کشور تقویت می گردد. در صورت قانونی شدن فعالیت های دستفروشان، بسیاری از مشکلات آنان و دولت حل می گردد. دستفروشان به راحتی و با خیال آرام می توانند به کار خویش ادامه دهند.

  ج- فراهم شدن زمینه‌ی کار در بخش های مختلف، از دیگر راهکارها برای جلوگیری از افزایش جمعیت دستفروشان است. تعدادی زیادی از دستفروشان که بخاطر بیکاری و مجبوری به این کار رو آورده اند، با فراهم شدن زمینه‌ی کار مناسب، از دستفروشی دست می کشند. مسؤولان ادارات مربوطه باید در قسمت ایجاد اشتغال و زمینه‌ی کار برای جوانان، تلاش های بیشتری را به خرج دهند.

 نتیجه گیری؛

۱دستفروشی در شهر کابل هرروز در حال افزایش است. روزانه حدود نزدیک به یک میلیون دستفروش در شهر کابل، مشغول دستفروشی هستند. از صبح تا شام هزاران تخت، غرفه، کراچی و بساط دستفروشان در جاده ها و مکان های مزدحم شهر کابل، مشغول فعالیت است.

۲افزایش دستفروشی در شهر کابل، باعث مشکلات متعدد دیگر شده است. بند شدن سرک ها و پیاده روها، افزایش ترافیک و راه بندان، تلف شدن وقت مردم در جاده ها و نرسیدن به موقع به محل کار و وظیفه، تلف شدن بیماران عاجل در راه، بی نظمی نفوس و تجمع بیش از حد در جاده ها، ترویج کالای قاچاق، ضعف فرهنگ تجارت و اقتصاد کشور، تخریب سیمای شهر، آلودگی های صوتی و محیط زیستی و نقض حقوق کودکان دستفروش، از مهمترین ضررها و پیامدهای دستفروشی در شهر کابل است.

 ۳برای حل معضل دستفروشی در شهر کابل، راهکارهای اساسی باید در نظر گرفته شود. تعیین یک مکان مشخص برای دستفروشان، فراهم شدن زمینه‌ی کار و شغل مناسب برای جوانان، قانون شدن فعالیت دستفروشان، جابجایی آنان در مکان های مناسب و دور از جاده های مزدحم، از راهکارهای اساسی برای حل مشکلات دستفروشی به شمار می رود.

داوود ناظری

ممکن است شما دوست داشته باشید