روزنامه اصلاح

تنها مردان علیه زنان خشونت نمی‎کنند

زنان به دلایلی که در پی خواهد آمد نه تنها در افغانستان بلکه در هر گوشه‌ای از جهان و در تمام ادوار تاریخ مورد خشونت بوده و هنوزهم هستند. خشونت علیه زنان اشکال مختلف دارد؛ از آزار و اذیت گرفته تا خشونت فزیکی، خشونت کلامی، سوء استفاده مالی، آزار جنسی و قاچاق از موارد خشونت علیه زنان است. خشونت‌ علیه زنان به هر شکلی که انجام شود، می‌تواند برای مدتی طولانی برایشان پیامدهای منفی فزیکی یا احساسی به همراه داشته باشد که زندگی عادی آن‌ها را با مشکل مواجه می‌سازد.

خشونت علیه زنان نه تنها که از سوی مردان صورت می‌گیرد بلکه متاسفانه در موارد زیادی، زن بر علیه زن نیز خشونت می‌کند. حتی در بیشتر مواقع یک زن مانع ترقی و پیشرفت یک زن دیگر می‌شود که این مسأله واقعا رنج آور است. از نمونه‌های خشونت فزیکی می‌توان به لت و کوب، ضرب و شتم، پرت کردن اشیاء، خفه کردن یا هر نوع رفتار تهاجمی دیگر اشاره کرد. مجبور کردن زن به باردار شدن برخلاف خواست او نیز نوعی از خشونت علیه زنان محسوب می‌شود.

خشونت کلامی و احساسی می‌تواند به شکل فریاد زدن، قلدری کردن، نام زن را با تحقیر صدا زدن، توهین به زن در برابر دوستان و خانواده، و به کار بردن الفاظی که شایسته زن نیست باعث شود که زن از این نوع رفتار ناراحت شود. خشونت کلامی را بیشتر زن در مقابل زن به کار می‌برند که مراحل سنی خاص هم ندارد حتی در مقابل زنان سالمند نیز خشونت صورت می‌گیرد.

خشونت علیه زنان سالمند زمانی روی می‌دهد که افرادی که از آن‌ها مراقبت می‌کنند آگاهانه به آن‌ها آسیب فزیکی، احساسی و کلامی یا مالی بزنند. نادیده گرفتن سالمندان و نیازهایشان (مانند محروم کردن آن‌ها از غذا و مراقبت‌های بهداشتی) به گونه‌ای که به آن‌ها آسیب وارد شود خشونت محسوب می‌شود.

آزار زنان سالمند و سوء استفاده از آن‌ها بسیار بیشتر از آزار مردان سالمند است. این آزار و اذیت‌ها می‌تواند در خانه، در مراکز مراقبت از آن‌ها یا در مکان‌های عمومی انجام شود.

برخی فکر می‌کنند اگر از نظر جسمی به زنان آسیبی وارد نشود، خشونتی روی نداده است. درحالیکه خشونت‌های احساسی و کلامی می‌تواند هم در کوتاه مدت و هم درازمدت، برای زنان پیامدهایی منفی و جدی به اندازۀ پیامدهای خشونت‌های فزیکی به همراه داشته باشد خشونت کلامی باعث می‌شود که زنان احساس حقارت کنند، بعدا در اجتماع ظاهر نشوند و به مرور زمان گوشه نشینی را ` کرده به انزوا کشانده شوند واین انزوا باعث می‌شود که زن به مرض افسردگی دچار شود و با پیشرفت بیماری افسردگی، بعضاً دست به خود کشی خواهند زد.

سوء استفاده مالی از زنان: این امر که نوعی از خشونت محسوب می‌شود زمانی اتفاق می‌افتد که فرد خاطی سعی دارد با کنترل امور مالی زن، او را کنترول کند و بر زن برتری یابد. در چنین وضعیتی افراد خاطی تمام پول و دارایی زن را کنترول می‌کند و اطلاعات مالی زن را از او مخفی نگه می‌دارد. معمولا سوء استفاده‌های مالی در پی سوء استفاده‌های فزیکی روی می‌دهد.

سوء استفاده مالی از زن باعث می‌شود با وجود اینکه قربانی خشونت است، نتواند رابطه خود را با فرد خاطی قطع کند زیرا زن همواره از این موضوع می‌ترسد مبادا نتواند به تنهایی هزینه‌های مالی خود و فرزندانش را تامین کند.

مزاحمت جنسی نیز در همین مجموعه قرار می‌گیرد و شامل هرگونه تماس یا رفتار ناخوشایند مبتنی بر جنسیت است که می‌تواند در محیط کار، خانه یا در مدرسه روی دهد. آزار و اذیت جنسی هم شامل رفتارهای کلامی می‌شود و هم رفتارهای فزیکی. این آزارها گاه با رفتارهای خصمانه، توهین و رفتارهای تهاجمی توام است.

آزار و اذیت مبتنی بر جنسیت می‌تواند از سوی هر کسی بر زنان تحمیل شود؛ از سوی افراد در کوچه و خیابان گرفته تا مدیران، همکاران، صاحبخانه، معلمان یا هم دانشجویان.

قاچاق زنان، شکلی از بردگی است. در این حالت زنان مجبور می‌شوند و یا با فریب در شرایطی قرار می‌گیرند تا در محیط خطرناک و غیرقانونی کار کنند یا برخلاف خواست‌شان با دیگران رابطه جنسی داشته باشند. قاچاق‌چیان، زنان برده را مجبور به مصرف مواد مخدر می‌کنند، آن‌ها را محبوس می‌کنند، مورد ضرب و شتم قرار می‌دهند و گرسنه نگاه می‌دارند تا بتوانند آن‌ها را کنترول و یا هم مجبور به کار کنند. زنان و دختران بیشترین قربانیان قاچاق جنسی هستند.

قاچاق‌چیان همچنین از شیوه‌های تهدید آمیز برای سوء استفاده از زنان بهره می‌برند. مثلا آن‌ها را تهدید می‌کنند که به خانواده‌های شان آسیب خواهند زد، زنان مهاجر غیرقانونی را به دولت گزارش خواهند داد تا از کشور اخراج شوند و یاهم گذرنامه و دیگر مدارک شناسایی آن‌ها را می‌گیرند. علاوه بر بهره کشی جنسی، از این دست زنان، برای کار در مزارع، کارهای نظافتی، مراقبت از کودکان و غیره استفاده می‌شود.

از دیگر موارد خشونت علیه زنان و سوء استفاده از آن‌ها می‌توان به تبعیض‌های قانونی، صدور احکام غیرانسانی همچون سنگسار، ازدواج اجباری، ازدواج زیر سن قانونی و غیره موارد اشاره کرد. اما برای کاهش خشونت علیه زنان می‌توان راه‌های زیر را بیان کرد.

مهم‌ترین راه کمک به زنان در مقابل خشونت و سوء استفاده جنسی، افزایش حمایت‌های قانونی از آن‌ها است. اما در کنار این، شیوه‌های دیگری نیز برای بهبود وضعیت آن‌ها در جامعه پیشنهاد می‌شود.

۱- افزایش آگاهی‌های خانواده‌ها به‌ویژه در جوامع کم‌تر توسعه یافته

افزایش آگاهی‌ خانواده‌ها به‌ویژه در جوامع روستایی و شهرهای کوچک دربارۀ چگونگی رفتار با زنان و دختران و محافظت از آن‌ها و دادن اطلاعات حیاتی به خانواده‌ها درباره خطراتی که زنان و دختران را تهدید می‌کند، از اهمیت بالایی برخوردار است. باید با آگاه سازی، به‌تدریج مردمان را متقاعد به تغییر شیوه رفتاری در مقابل زنان و دختران کرد و همین طور آگاهی دهی به زنان در باره حقوق آن‌ها تا زنان خود از حقوق خود آگاه شوند.

۲- کمک به زنان و دختران برای گزارش خشونت‌های خانوادگی

باید این اطمینان به زنان و دختران داده شود در صورتی که در داخل خانه با سوء استفاده و خشونت مواجه هستند، آن را تحمل نکرده و به پولیس یا دیگر مراکز مسؤول گزارش دهند و این کار باعث خواهد شد که کسی به راحتی نتواند بر علیه آنان خشونت کند.

۳- گوش دادن به سخنان زنان و دختران قربانی خشونت‌های جنسی

به زنان و دختران فرصت و شجاعت دهید تا درباره خشونت‌هایی که علیه آن‌ها به کار رفته صحبت کنند. برگزاری کارگاه‌های آموزشی درباره بهره‌کشی جنسی، حقوق دختران و حمایت از کودکان موثر خواهد بود. اگر افرادی در این کارگاه‌ها داوطلبانه تجربه‌های تلخ خود از خشونت‌ها را شرح دهند، به تدریج دیگر زنان و دختران نیز تشویق به سخن گفتن خواهند شد.

۴- استفاده از شبکه‌های اجتماعی برای طرح تجربه‌های تلخ خشونت‌های جنسی

در حال حاضر جوانان در بسیاری از کشورها از شبکه‌های اجتماعی برای طرح مشکلات مربوط به خشونت‌های جنسی استفاده می‌کنند و با افزایش احساس همبستگی میان کاربران، به تقویت دیدگاه‌های برابری جنسیتی و معرفی حقوق زنان و دختران می‌پردازند.

۵- تلاش برای امن کردن مسیر رفت و آمد دختران به مکتب

همکاری خانواده‌ها و مسوولان مکتب و گفتگو با مسوولان منطقه‌ای در این زمینه بسیار مهم است.

به امید آن روزی که هیچ زنی مورد خشونت قرارنگیرد نه از سوی مردی و نه هم از سوی همجنس خود.

احمدذکی سروری

ممکن است شما دوست داشته باشید