روزنامه اصلاح

تلفون همراه و نقش آن در آموزش

رشد سریع شبکه ها و آنتن های تلفون همراه در افغانستان و توسعه دامنه های آن در زندگی مردم، یکی از دستاوردهای مهم دولت و مردم کشور به شمار می‎رود. امروزه تقریباً در هر خانه افغانستانی چندین گوشی تلفون همراه وجود دارد و همه افراد خانواده با روشهای استفاده از آن آشنایی دارند. در بین افراد خانواده و جامعه چندان تفاوتی در بخش استفاده ازتلفون همراه و دسترسی به آن دیده نمی شود. افراد فقیر، سرمایه دار، بی سواد، با سواد، دختران و پسران، جوانان و نو جوانان، همه دارای گوشی های هوشمند هستند. با این وجود می توان گفت که گوشی های همراه یک توازن و فرصت برابر را برای همه ایجاد کرده است.

 مسأله گستردگی دسترسی و آشنایی همه افراد در قسمت استفاده ازتلفون همراه، موثریت و کارایی آن را چندین برابر کرده است. به همین خاطر بررسی تأثیرات و کارکردهای تلفون همراه در زندگی مردم و آسیب شناسی آن، مسأله مهم و ضروری، تحقیقی و پژوهشی به شمار می‎رود که باید به آن پرداخته شود. یکی از کاربردهای مهم تلفون همراه، نقش آموزشی و تعلیمی آن است که متأسفانه به فراموشی سپرده شده است. جوانان و کاربران بیشتر از جنبه های سرگرمی و ارتباطی آن استفاده می کنند.  

  در این مقاله به نقش آموزشی تلفون همراه و روش های استفاده موثر از آن پرداخته شده است. مهمترین هدفی که در این تحقیق دنبال می شود این است که فرهنگ استفاده موثر ازتلفونهای همراه در بین مردم و جوانان تقویت گردیده و سطح درک و آگاهی مردم بالا برود. اثری که بر این مقاله پیش بینی می‎شود، تقویت انگیزه جوانان در استفاده مثبت ازتلفون همراه و کارایی بیشتر جنبه آموزشی آن است. یعنی بجای فرصت سوزی و سرگرمی های وقت پرکن، کاربران باید از جنبه های کاربردی و مفید تلفونهای خویش استفاده کنند و بجای بازی ها و سرگرمی ها، نرم افزارها و آپلیکیشن های آموزشی را در گوشی های هوشمند خویش جایگزین نمایند. در ادامه این مقاله ابتداً به قابلیت ها و ظرفیت‎های آموزشی تلفون همراه و در اخیر به مهمترین پیشنهادات جهت استفاده موثر از آن اشاره می شود.

قابلیت ها و کارکردها؛

   اولین قابلیت تلفون همراه، ابزار و ظرفیت های موجود در آن است. هارولد لاسول آگاه امور رسانه‎یی معتقد است که ابزارهایی مانند: دوربین عکاسی، بلوتوت و دیگر ابزارهای انتقال دهنده، قابلیت نوشتن، پیامک، برقراری ارتباط صوتی و تصویری، قابلیت اتصال به انترنت، شبکه های مجازی، نرم افزارها و آپلیکیشن ها، قابلیت خواندن پی دی اف، دریافت امواج رادیویی و تلویزیونی و ده ها قابلیت دیگر، نقش تلفونهای همراه را در آموزش برجسته کرده است. (معتمد نژاد، ۱۳۷۵، ص۲۹).

علی یاوری کارشناس تکنولوژی آموزشی در مقالۀ خویش در این زمینه می نویسد که ابزارها و امکانات باعث جذابیت آموزش ها از طریق تلفون همراه شده است. جوانان می توانند با روشهای مختلف از ابزار آن استفاده کنند. در مقاله ایشان آمده که بر اساس تحقیقات انجام شده، آموزش از طریقتلفون همراه، باعث یادگیری بیشتر و فراموشی کمتر می شود.

   تعاملی بودن و ایجاد گروه های آموزشی از دیگر قابلیت هایتلفون همراه در بخش آموزش است. دکتر علی اصغر کیا استاد روزنامه نگاری در پوهنتون علامه طباطبایی تهران در مقاله خویش تحت عنوان “تلفن همراه رسانه است” می نویسد: دانشجویان و جوانان می توانند با ایجاد گروه های آموزشی و راه اندازی بحث های علمی از طریق تلفون همراه، سطح آگاهی و دانش خویش را در باره مسایل علمی بالا ببرند و داشته های علمی خویش را باهم شریک سازند. داکتر کیا علاوه می کند که دانشجویان می توانند فایل ها، خبرها، عکسها و دیگر موادهای آموزشی را از طریق گروه ها باهم شریک سازند و سوالات، نقدها و مشکلات درسی خویش رابا دانشجویان و استادان در میان بگذارند

   دسترسی به منابع متعدد  از دیگر قابلیت های تلفون همراه است. “واو لاوشار” در این زمینه می نویسد که یادگیری سریع و دسترسی آسان به منابع درسی و آموزشی، نقش تلفون همراه را در آموزش برجسته تر کرده است.  طبق نظریه این دانشمند، جوانان می‎توانند مطابق علاقه‎ی خویش مواد آموزشی را از طریق تلفونهای همراه بدست بیاورند و دانلود کنند. با وجود تلفونهای همراه دیگر آموزش های اجباری و مخالف میل، از بین رفته است. هرکس می تواند جدا از مسایل علمی، حتی به مواد آموزشی حرفه های مورد علاقه شان دسترسی پیدا کنند. مثلاً انواع فایلهای آموزشی گرافیکی، تصویربرداری، آشپزی و … در انترنت وجود دارد که از طریق تلفون همراه قابل دسترس و آموختن است.

  انتقال سریع و بدون هزینه‎ی ‎فایل‎ها از دیگر قابلیت های تلفونهای همراه است. جوانان می توانند تمامی فایلها، پی دی اف، صوتی، تصویری و فیلم های آموزشی را از طریق بلوتوت و دیگر ابزارهای انتقال دهنده تلفونهای همراه بدون خرید و هزینه، برای یکدیگر ارسال کنند. امروزه تمامی کتاب ها و مواد درسی به شکل نرم افزار درآمده است که قابلیت انتقال را دارد.

  حافظه های زیاد برای ذخیره مواد درسی، از دیگر قابلیت های تلفون همراه در آموزش است. جوانان می توانند فایل ها و کتاب‎های زیادی را درتلفون همراه خویش ذخیره نموده و در هر زمان آنرا مطالعه کنند. با وجودتلفون همراه، دیگر جوانان مجبور نیست که کتاب های سنگین و یادداشت های آموزشی را با خود حمل  کنند. حافظه‎ی یک گوشی قابلیت ذخیره و گنجایش صدها فایل کتاب و چپترو مقاله را دا را است.   ضبط صوت و عکس برداری از دیگر قابلیت های تلفون همراه در آموزش است. دانش آموزان می توانند صدای استاد را ضبط ویا از روی تخته و پاورپاینت عکس برداری نموده و در فرصت مناسب آن را مرور کنند. چون هم نوت برداری دقیق می شود و هم دانش آموزش با خیال راحت به درس گوش می دهد.

  آموزشهای مجازی یا آموزش از راه دور، از دیگر قابلیت ها  و مزایای تلفونهای همراه در آموزش است. استاد داکتر کیا در مقاله‎ی خویش نوشته است که وصل شدن تلفونهای همراه به انترنت، می تواند زمینه‎ی‎ آموزش را از راه دور برای جوانان فراهم کند. عدم پرداخت هزینه سفر، خوابگاه، مکان آموزشی و کاهش ده ها هزینه‎ی دیگر، جدید بودن اطلاعات، آموزش آفلاین، آموزش از محل کار و خانه، کاهش ترافیک و آلودگی و … از ویژگی ها و مزیت های آموزش مجازی تلفونهای همراه است. بانوانی که اجازه و فرصت رفتن بیرون از خانه را ندارند، از طریق آموزش‎های تلفون همراه، می‎توانند با سواد شوند و مدرک کسب کنند. بر همین اساس “نی اسمیت و همکاران شان” یادگیری از طریق موبایل را، یادگیری سیار و دایم العمر تعریف کرده است.

 نتیجه گیری؛

۱٫نقش تلفون همراه در یادگیری شهروندان بسیار پررنگ و فرصت ساز است؛ به خصوص در کشور ما که اکثر مردم در خارج از شهرها و دور از مراکز آموزشی زندگی می کنند. در مناطق روستایی کشور ما فرهنگها نسبتاً بسته است اما تلفونهای همراه باعث باز شدن آن گردیده  و فاصله هارا از بین برده است. با توجه به کاربردها و قابلیت های منحصر به فرد تلفون همراه، آسیب شناسی و تقویت فرهنگ استفاده از آن بسیار مهم است. یکی از کاربردهای مهم تلفون همراه، نقش مهم آن در آموزش است. بخاطری که تلفونهای همراه از قابلیت هایی چون: سادگی و گستردگی، جلب توجه جوانان، متنوع و دلچسپ بودن روش آموزشی آن و ویژگی تعاملی بودن برخوردار است و فرصت ها را برای همه به طور یکسان فراهم کرده است. فرزندان خانواده فقیر با خانواده ثروتمند، افراد خارج از شهر با افراد شهری، دارای فرصت های آموزشی برابر هستند.

  1. همان قسمی که پدیده های دیگر دارای جنبه مثبت و منفی است،تلفون همراه و آموزش از طریق آن نیز دارای موانع و چالشهایی است. مثلاً مبهم بودن روش آموزش، نبود مدرک فراغت، مخالفت نهادهای آموزشی سنتی با این روش جدید، هزینه های خرید گوشی های هوشمند، شارج و انترنت، موانع سنتی و فرهنگی، پایین بودن فرهنگ استفاده ازتلفون همراه در بین جوانان و گرایش بیشتر کاربران به جنبه های تفریحی و سرگرمی آن، از موانعی است که آموزش از طریق موبایل را با آن مواجه است.
  2. اگر فرهنگ استفاده درست ازتلفون همراه در بین جوانان نهادینه شود، این روش پاسخگوی بسیاری از مشکلات آموزشی در کشور ما هست. کاهش مصارف دولت در قسمت ساخت و ساز دانشگاه ها و مراکز آموزشی، کم شدن هزینه‎ی خانواده ها و دانشجویان در قسمت پرداخت فیس های سرسام آور، فراهم شدن زمینه یادگیری برای زنان و مادران در خانه ها، از مهمترین ویژگی ها و کارکردهای بخش آموزشی تلفون همراه است. برای تحقق این مساله باید در بین مردم فرهنگ سازی شود و جوانان برای استفاده موثر و مفید از گوشی های شان تشویق شوند. شرکت ها باید آپلیکیشن ها و سافت های آموزشی موبایلی را برای جوانان معرفی کنند. جوانان باید حافظه اطلاعات تلفون خویش را پر از منابع و مواد آموزشی متنوع نمایند.

داوود ناظری

ممکن است شما دوست داشته باشید