روزنامه اصلاح

به بهانه‌ی روز مطبوعات در کشور، فرهنگ زورگویی و تهدید با خبرنگاران  پایان یابد

تهدید خبرنگاران به مرگ و خشونت با آنها کاریست که ازسالها پیش به اینسو در کشورهای جهان و افغانستان وجود داشته است .

اما ، شماربیشتری ازخبرنگاران در کشورهایی که میزان ناامنی و بحران درآن افزایش داشته است بیشتر به چشم میخورد .

دراین میان کشورما افغانستان نیز ازاین آسیب به دورنمانده ، شمارخبرنگارانی که درطول هفده و هژده سال در افغانستان جان های شان را ازدست  داده اند نزدیک به صد خبرنگاررسیده است.

آقای عبدالمجیب خلوتگررییس  دفتر نی (حمایت از خبرنگاران درافغانستان)
می گوید:
این درحالیست که راپور گزارشگران بدون مرزحاکی ازآن است طی  سال ۲۰۱۸ که برابر به ۱۳۹۷ هجری . خورشیدی میباشد ۸۰ خبرنگاردر سرتاسرجهان کشته شده است ؛ که درسال( ۱۳۹۶) ، شمارخبرنگاران کشته شده ۱۵ تن کمتر بود . بیشترین  خبرنگاران در
افغانستان جان های شان را از دست داده اند .

آقای خلوتگر گفت : آمارسالانه نشانمی دهد که بحران های مسلحانه درسرتاسر جهان بزرگترین خطربرای خبرنگاران است .

همزمان با آن ، شمار زیادی ازخبرنگاران بیرون مناطق جنگی به قتل رسیده اند که این  علامت هولناکی  می باشد .

اما کشورهای جهان افغانستان را خطرناکترین کشوربرای خبرنگاران خوانده اند:

بالاترین آمار مرگ خبرنگاران  مربوط  به پنج کشور است که درآن میان افغانستان بالاترین میزان را دارد . درسال ۲۰۱۸ درافغانستان ۱۵ خبرنگار و شهروند خبرنگار کشته شدند . دراین سال ، در سوریه ۱۱ خبرنگار، درمکسیکو ۹ تن ، در یمن ۸ تن  و درهند ۶ تن به قتل رسیده
اند .

حتا درایالات متحده ی امریکا ، شش خبرنگارجان خود را از دست دادند که چهارتن آنها درحمله به یک روزنامه ی محلی در بیست وهشتم ماه جون کشته شدند.

وی گفت : بنا برگزارش های موثق ۴۹ تن از خبرنگار بطورهدفمند به دلیل شغل شان کشته  شدند ، ۳۱ تن دیگرنیز حین پوشش خبری و انجام ماموریت جان خود را ازدست  دادند ، درجمع قربانیان ۶۳ تن خبرنگارحرفه ای و۱۳ تن شهروند خبرنگار بوده اند . چهارتن دیگرنیزهمکارتخنیکی و راننده رسانه ها بودند .

در جمع خبرنگاران  کشته شده، ده تن خبرنگارزن بودند . طی هفده تا هژده سال گذشته مجموعاً ۷۰۲ خبرنگار حرفه ای درسرتاسرجهان کشته شده اند .

دفتر نی ( اداره حمایت ازخبرنگاران آزاد در افغانستان ) در یک سروی گفته که تهدید وخشونت علیه خبرنگاران نسبت به سال گذشته افزایش یافته است .

به گفته این دفتر کارمندان ومسوولان ادارات نسبت به طالبان با خبرنگاران برخورد نادرست داشته ؛ این سروی براساس گفتگو با یکصدو پنجاه وهشت خبرنگار، درولایت های : کابل ، هرات ،  بلخ ، قندهار وننگرهار صورت گرفته است .

آقای خلوتگرافزود : درچند سال گذشته به دلیل افزایش تحرکات مخالفان مسلح ، گسترش و اوج گرفتن نا امنی ها درکشورومشکلات اقتصادی مردم ، سال های پرچالش برای دولت و مردم افغانستان بود . بدیهی است که دراین سال ها جامعه رسانه یی کشورنیزبه عنوان یکی از کتله های  تاثیرگذار، اما آسیب پذیر، سالها مشکلات وچالشهای فراوان را تجربه کرده است .

دراین سال ها خشونت ، تهدید و فشارعلیه خبرنگاران و کارمندان رسانه ها به لحاظ آماری  نسبت ، برافزایش و گسترش نا امنی ها ، میزان تهدید ها گسترده ترو به همان میزان نگران کننده تربوده است . تهدید طالبان علیه شماری ازرسانه ها که سال گذشته شکل علنی داشت و حتا موترکارمندان  یک رسانه  سه  سال پیش هدف حمله انتحاری این گروه قرارگرفت ، نه تنها کاهش نیافته است ، بل برپایه معلومات امنیتی جدی ترشده است .

وی گفت : درتداوم چند سال پسین افزون برتهدید  بالقوه طالبان ، گروه نوظهورداعش نیز  به گونه ی مستقیم وغیر مستقیم  به تهدید خبرنگاران و مسوولان رسانه ها ادامه داده است واین روند سبب شده است تا خبرنگاران با مشکلات بیشتری درپیشبرد کارهای حرفه ای  خود رو به رو شوند .

درعین حال ، افزایش مشکلات اقتصادی رسانه ها باعث  شده است روند توقف فعالیت رسانه ها به ویژه درسطح ولایت ها که درچند سال گذشته شدت گرفته بود همچنان ادامه  یابد و یا شمارکارمندان رسانه ها و معاش دریافتی آنها کمترشود.

اما در چنین شرایطی ، برخی اقدام های مثبت  به ویژه درزمینه  قانون گذاری، تأمین امنیت، مصؤونیت خبرنگاران  و کارمندان رسانه  ها روی دست گرفته شده است که امید وارکننده میباشد .

پرسش : آقای خلوتگر آمارخشونت ،  تهدید وفشار برخبرنگاران ورسانه ها  را میتوانید  به گونه ی موجزبیان نمایید ، که این تهدید ها و خشونت  ها شامل کدام  حوزه ها و ولایت های کشور بوده است ؟

پاسخ : میزان تهدید ها و خشونت ها در حوزه ی مرکزی که شامل ولایت های  : کابل ، پروان ، پنجشیر ، کاپیسا ، غور ، دایکندی ، لوگر و میدان – وردک می شود ، شاهد شصت و پنج رویداد بیشترخشونت آمیز ازجمله : سه کشته و خشونت فزیکی فزاینده بوده است که به تشدید خود سانسوری دراین حوزه به ویژه درولایت های جنوب کابل کمک کردهاست .

سیرتحولات درحوزه ی شمال که شامل ولایت های : بغلان ،  بدخشان ، کندز ، تخار، سرپل ، بلخ ، سمنگان ، فاریاب و جوزجان می شود نیزبا ۱۵ رویداد ، روند نگران کننده ای را تجربه کرده است . در میانه  سال ۱۳۹۵ با هجوم و تجاوز دوباره طالبان برشهر کندزوهرج‌ومرج ناشی ازآن، زمینه سازفراردسته جمعی کارمندان رسانه ای ازاین ولایت و غیرفعال شدن اکثررسانه های محلی شد . باوجود بیرون رانده شدن طالبان ازسوی نیرو های امنیتی ، هنوزهم بعد ازحدود  سه و چهار سال روند فعالیت  رسانه ها و خبرنگاری دراین ولایت حالت عادی به خود نگرفته است .

عبدالمجیب خلوتگراضافه کرد: در حوزه ی غرب که شامل بادغیس ، هرات ، غورو فراه می شود خوشبختانه شمارخشونت های فزیکی کاهش یافته است ودراین  مدت  ده مورد  رویداد  ثبت شده می باشد . مشکلات و چالش های اقتصادی رسانه ها ومحدودیت دردسترسی  به اطلاعات نگرانی عمده مسوولان رسانه ها و خبرنگاران دراین حوزه بوده است .

همینگونه ، درحوزه‌‌‍ی جنوب که شامل ، هلمند ، قندهار ،  پکتیا ، خوست ، پکتیکا ، غزنی ، زابل ، ارزگان می شود ۱۳ مورد رویداد ثبت  شده است که نسبت به سال گذشته بسیار کاهش یافته است . بیشتر این وقایع  درهلمند وزابل رخ  داده و خبرنگاران به ویژه درزابل همواره از ضعف اداره ی محلی و افزایش فشاربرفعالیت  آزاد رسانه ای شکایت کرده اند . دراین مدت به دلیل تجربه حکومت داری وامنیت بهتر ، قندهاروضعیت بهتری داشته است ، اما درمجموع تهدید ها در مناطق دورافتاده ی این حوزه همچنان درسطح  بالایی باقی مانده است .

میزان تهدید و خشونت در حوزه ی شرق که شامل  ننگرهار، لغمان ، کنرونورستان میشود در این مدت  بیشترشده است . تشدید جنگ باگروه نوظهور داعش وافزایش فعالیت  زورمندان وغاصبان زمین  به ویژه درننگرهاربرفعالیت رسانه ها و خبرنگاران آزاد نیز  سایه افکنده  است . درننگرهار، تاسیسات  رسانه ای همچنان مورد  حمله قرارگرفته اند و تهدید های مستقیم وغیر مستقیم  علیه خبرنگاران بیشتر شده است که به خود سانسوری بیشتردامن زده است .

در مجموع ، یافته های نهاد نی نشان دهنده اینست که میزان خشونت فزیکی و تهدید خبرنگاران  نسبت  به سال های گذشته کاهش یافته ، اما تهدید مستقیم وغیرمستقیم علیه رسانه ها سیرصعودی داشته است .

وی افزود : باوجود تصویب طرزالعمل تأمین امنیت و مصؤونیت خبرنگاران  ورسانه ها ازسوی شورای امنیت ملی و اقدام عملی  برای ایجاد کمیته های ولایتی آن ، روند رسید گی به خواسته های  خانواده ی
رسانه ای دراین زمینه پیشرفت قابل قبولی نداشته است . در عین حال  به رغم نافذ بودن قانون حق دسترسی  به اطلاعات ، مقام های دولتی به ویژه  در ولایت ها عملاً ازارایه به موقع اطلاعات به خبرنگاران خود داری کرده اند.

آقای عبدالمجیب خلوتگر درزمینه مشکلات و چالش ها علیه خبرنگاران چنین وضاحت داد:

همانگونه که تذکر دادم ، میزان خشونت و تهدید درچند سال پسین به لحاظ آماری به نصف کاهش یافته است ، اما دامنه نا امنی و به تبع آن فشاربرخبرنگاران و کارمندان رسانه ای گسترده ترشده است . با توجه به افزایش تهدید  ها وضعف حاکمیت  قانون ، بنده به حیث یک مسوول حمایت از حقوق خبرنگاران به مقام های مسوول دولت پیشنهاد می نمایم تا دولت  اقدامات جدی در راستا ی آگاهی دهی به کارمندان دولتی و نیروهای امنیتی در مورد اهمیت  فعالیت رسانه های دولتی و آزاد ،  تأمین امنیت و مصؤونیت آنها ،  حق دسترسی  به اطلاعات را روی دست بگیرد .

یافته های ما در جریان هفده سال گذشته نشان دهنده اینست که نزدیک به صد خبرنگارو کارمند رسانه ای در کشور کشته  شده اند که  حدود ۹۰ درصد ازعاملان  این رویداد ها از مجازات  معاف بوده اند.

حکومت باید  برای  تامین  عدالت  به تک تک این پرونده ها با جدیت رسید گی کند ، اجازه ندهد معافیت ازمجازات به فرهنگ تبدیل گردد .

آقای خلوتگرگفت : تهدید ها و خطرهای عمده ای که جان خبرنگاران را تهدید میکنند عبارت میباشند از: ماین های کنارجاده ، حملات انتحاری ، جنگ های چریکی و حتا برخی  از قدرتمندان درون حکومت  که تاب تحمل انتقاد ازعملکرد های خود را ندارند؛ همینگونه گروه طالبان ودیگر گروه های شورشی که هیچگونه پابندی به قوانین حقوق بشری رایج  در جهان را ندارند ؛ میباشد .

یک مقدار از خشونت ها و رفتارخشونت آمیزعلیه خبرنگاران ازسوی  نیروهای پولیس ، امنیت ، اردو و برخی از مقامات  درون  حاکمیت نیز صورت  می گیرد .

هیچ حادثه تروریستی و حمله انتحاری  را نمی  توان یافت که درآن نیروهای دولتی  به توهین ، تحقیر و تهدید خبرنگاران نپردازند و درمواردی حتا لت و کوب خبرنگاران مهمتر از خبرهمان واقعه شده است .

رییس اداره ی نی افزود : سازمان های غیردولتی دفاع ازحقوق خبرنگاران، امکانات بیشترازنشریک اعلامیه را ندارند ودرمهمترین  موارد ، آن ها را با رسانه  های افغانستان در میان میگذارند و قضاوت را به مردم می سپارند .

این درحالیست که محمد اشرف غنی  رییس جمهوری افغانستان  در نشستی که به بزرگداشت ازروز خبرنگار برگزار شده بود ، گفت : هر مقام دولتی که با خبرنگاران  خشونت کند به څارنوالی معرفی و مجازات می شود .

محمد اشرف غنی رییس جمهوری کشورافزود : آزادی بیان مقدس است و هر مقام دولتی که دربرابرخبرنگاران خشونت کند به څارنوالی معرفی و مجازات میگردد .

به گفته ی رییس جمهوری کشور: فرهنگ زور گویی  باید پایان یابد؛مشکلات با تهدید نه ،  بلکه  با افهام و تفهیم قابل حل است .

محمد اشرف غنی همچنان  با اشاره به ۲۷ حوت روزملی خبرنگار ، افزود : شامل شدن این روزدر تقویم ، پس از ۱۱۰ سال مبارزه خبرنگارانی مانند : محمود طرزی
، غلام محی الدین انیس ، گل پاچا الفت  وسایر خبرنگاران که در شرایط  دشوارمبارزه کرده اند، یک دستاورد بزرگ برای ملت می باشد.

او  گفت : امروز از مناسبات جدید ایجاد شده میان دولت ورسانه ها تجلیل میکنیم و این ،  نشان دهنده ی نوع هماهنگی و تقویت یک  نظام مردم  سالار درکشوراست .

به گفته ی رییس جمهوری کشور : امروزه اطلاعات درعرصه های اقتصاد وجامعه ی بدون اطلاعات به حرکت
نمی آید .

وی بااشاره به صندوق حمایت از خبرنگاران گفت : پول این صندوق ازبودجه سال ۱۳۹۷ و سال ۱۳۹۸ به این صندوق منتقل می شود و ازاعضای کمیته ی مشترک حکومت و رسانه ها و کمیسیون  مستقل  دسترسی  به اطلاعات  خواست که موانع در مقابل دسترسی  به اطلاعات را شناسایی کند .

رییس جمهوری کشورازرسانه ها خواست که در آستانه ی صدمین سالگرد استرداد استقلال کشور ، باید نظریات و طرز دید خبرنگاران  افغانستان ؛ مانند : محمود طرزی ، عبدالهادی داوی ، عبدالحی حبیبی و سایرنخبه گان عرصه ی خبرنگاری را به مردم معرفی نمایند .

گل علم ناصری

ممکن است شما دوست داشته باشید