روزنامه اصلاح

بشیر شبیر، مشاور فرهنگی وزارت امور مهاجرین و آگاه امور سیاسی: پس از حصول استقلال، تحولات بزرگی در عرصه‌های فرهنگی، اقتصادی و آموزشی رونما گردید

صدمین سالروز استرداد استقلال کشور، روزی که شهروندان افغانستان بی صبرانه برای این تاریخ روز شماری می کنند، روزی که تاریخ زرین کشور با غرور و سربلندی افغان ها رقم می‌خورد. در آن روز مردم افغانستان تحت رهبری شاه امان الله خان استقلال افغانستان را از دولت بریتانیا اعلام کردند و اینک درست صد سال از اعلام استقلال افغانستان می گذرد.

 آقای بشیر شبیر، مشاور فرهنگی وزارت امور مهاجرین و آگاه امور سیاسی در برابر پرسشی که چه انگیزه‌ای امان الله خان را وادار ساخت تا برای استرداد استقلال زمینه سازی نماید، چنین پاسخ ارایه  نمود: تحولات فکری در سرتاسر آسیا به ویژه  تحولات سیاسی و ایدیولوژیکی که در ترکیه به میان آمده بود و هم این که نهضت های  آزادی خواهی و مشروطه خواهی در کشورهای دیگر ایجاد شده بود، الهام بخش مردم افغانستان شد تا با کسب استقلال به سوی خود ارادیت و پیشرفت و ترقی گام بردارند. این همه حوادث تأثیرات خود را بالای افکار
شاه امان الله خان برجا گذاشت.
شاه امان الله خان با اراده قوی خدمتگزاری و اندیشه های مترقی که نسبت به کشور و مردمش داشت خواست در راستای رسیدن به اهدافش که رهایی از یوغ استعماری و پایه گذاری یک دولت مدرن بود گام بردارد، استقلال کشور را اعلام دارد و از این طریق به آرزوی هایش برسد.

آقای شبیر در رابطه به پرسشی که در حصول استقلال نقش فرهنگیان در آن زمان چه بود، می گوید: فرهنگیان کشور در آنزمان از افکار و اندیشه های مردمان کشورهای که در آنها نهضت های آزادیخواهی براه انداخته شده بود  وسبب تحولات فکری در منطقه گردیده بود متأثر گردیده بودند و آنها از طریق سراج الاخبار و طرق مختلف دیگر به مسایل سیاسی و اجتماعی روز پرداخته و در جهت رشد اذهان مردم کشور ما فعالانه سهم داشتند و در راستای مشروطه خواهی واستقلال کشور با حرکت های آزادیخواهانه همه جانبه تلاش
می نمودند و با درک این که منافع ملی بالاتر از منافع فردی و امتیاز طبقاتی است، امتیازات مادی را فدای آزادی و استقلال کشور کرده، صادقانه و شجاعانه با شاه امان الله  همکاری داشتند.

وی در مورد این که بعد از استرداد استقلال وضعیت فرهنگی کشور چگونه بود، چنین گفت: با حصول استقلال کشور،  تحولات فرهنگی وتعلیمی شایانی در کشور رونما گردید، محمود طرزی وزیر و مشاور شاه امان الله خان که شخصیت فرهنگی کشور، دانشمند و متفکر بود، حالات و نیازمندی های عصر را دقیقاً مطالعه و  ارزیابی می نمود و شاه را در راستای عملی نمودن آن همرایی و کمک مدبرانه می کرد.

سراج الاخبار که توسط ورشنفکران و فرهنگیان کشور به نشر می رسید به مسایل سیاسی و اجتماعی روز می پرداخت و روشنفکران از این طریق در جهت روشن ساختن اذهان تلاش می کردند.

وی افزود: انتشار جریدۀ هفته‎وار امان افغان، مجله معارف، و دو باب کتابخانه بزرگ، ایجاد سینما و تیاتر در کابل و همچنان تأسیس مطبعه معارف که به خاطر چاپ و نشر مواد درسی، جراید و مجلات فعالیت می نمود، دسترسی مردم را به وقایع و تحولات روز سهل ساخته بود.

آقای بشیر در زمینه پیشرفت های که زنان افغانستان در آن وقت نصیب شده بودند گفت: شاه امان الله خان توجه بیشتر به تعلیم و تربیه زنان داشت، به این لحاظ مکتبی را بنام مستورات در کابل تاسیس کرد، همچنان تعدادی از دختران را جهت تعلیم و تربیه به ترکیه فرستاد، از جانب دیگر نشر جریده ارشاد النسوان از سوی زنان روشنفکر، تحول بزرگی در میان زنان جامعه بود، ارشاد النسوان چنانکه از نام آن بر می آید زنان کشور را در روشنی تحولات کشورهای منطقه و جهان قرار میداد.

آقای شبیر در مورد موانع و مشکلات فرا راه برنامه های اصلاحی شاه امان الله خان گفت: با تاسف باید گفت که حرکت روشنفکرانۀ که از سوی دولت امانی راه اندازی شده بود، با شرایط، حالات و مقتضیات جامعه افغانستان همخوانی نداشت و این حرکت سبب گردید که بر ضد شاه امان الله خان خیزش های که ریشه ارتجاعی داشت، در قالب مذهب و دین صورت گیرد. زیرا عدم درک مردم و عدم آماده بودن محیط فکری در جهت قبول کردن اصلاحات، سبب سقوط حکومت امانی و توقف روند اصلاحات شد. آقای شبیر در مورد تاثیرات مثبت استقلال که بالای زنان و جوانان کشور چگونه بوده است توضیح داده گفت:

خوشبختانه تاثیرات حصول استقلال در راستای رشد اذهان مردم بخصوص نسل جوان کشور اظهر من الشمس
می باشد:

ایجاد روحیه وطن دوستی و استقلال طلبی.

آگاهی مردم از تحولات در بخش های علمی، فرهنگی و تعلیمی از کشورهای جهان.

دسترسی و آگاهی به مسایل سیاسی و اجتماعی در سطح ملی و بین المللی.

ایجاد روابط حسنه با کشورهای منطقه و جهان.

آشنایی جوانان با فرهنگ کشورهای که برای تحصیل فرستاده می شدند.

نهادینه شدن استقلال طلبی در اذهان همه مردم.

این ها همه و همه بیان کنندۀ تاثیرات مثبت استقلال بالای مردم کشور ما و تاثیر منفی بالای دشمنان وطن و خاک ما است.

سهیلا کبیر

ممکن است شما دوست داشته باشید