روزنامه اصلاح

انحرافات اجتماعی؛ چالش ها و راهکارها

بخش سوم / آصف مهاجر

ضرروت مطالعه انحرافات یا کج روی های اجتماعی؛

این امر واضح است که برای حل ریشه ای مسایل اجتماعی نظیر انحرافات و کج روی های اجتماعی نیازمند مطالعات علمی و آسیب شناسی های دقیق می باشیم. انحرافات یا کج روی های اجتماعی یکی از مهم ترین چالش های امروزی جوامع شمرده می شود، برای این که از این مسأله اجتماعی جلوگیری شود یا سطح آن کاهش پیدا کند، ابتدا نیازمند است که چنین مسایلی مورد شناخت علمی قرار بگیرند.  با این وجود، مطالعه انحرافات و کجروی های اجتماعی یا به عبارت دیگر آسیب شناسی اجتماعی شامل مطالعه و شناخت ریشه های بی نظمی های اجتماعی است. درحقیقت امر آسیب شناسی اجتماعی، مطالعه و ریشه یابی بی نظمی ها، ناهنجاری ها و همین طور آسیب های کلان دیگر مثل فقر، بی کاری، اعتیاد، خود کشی و موارد این چنینی  همراه با عوامل و روش های پیش گیری و راه حل برای پایان دادن به این مسایل تلقی می شود.

چنین مطالعاتی به ما کمک می کند تا خاستگاه و زمینه های بروز چنین مسایل را شناسایی کرده تا راه های کنترول آن نیز جستجو شود. به عبارت دیگر، مطالعه خاستگاه اختلال ها، بی نظمی ها و نابسامانی های اجتماعی، آسیب شناسی اجتماعی عنوان می شود؛ چون اگر در جامعه ای هنجارها رعایت نشود، کج روی ها نیز سرایت می کند و رفتارها و همین طور روابط جمعی و انسانی آسیب می بیند. آسیب ها درست زمانی قابل رویت می شود که از هنجارهای پذیرفته شده ی اجتماعی تخطی شود و یا تخلف صورت بگیرد. به زبان دیگر می توانیم بگوییم که عدم پای بندی به هنجارهای اجتماعی موجب بروز و پیدایش آسیب اجتماعی می شود که در حد یک مسأله اجتماعی قابل درک است و اگر به موقع کنترول نشود، می تواند آغاز یک بحران اجتماعی هم شود.

روشن است که هر سازمان یا هرجامعه ای از اعضای خود انتظار دارد که از ارزش ها و هنجارهای رایج در جامعه ی شان تبعیت کنند، این هم یک امر طبیعی است که معمولاً افرادی در جامعه یافت می شوند که از برخی این هنجارها و ارزش ها ممکن تبعیت نکنند. با این وجود، آن عده از افرادی که هم ساز و هماهنگ با ارزش ها و هنجارهای جامعه و یا سازمان باشند، برای آن ها عنوان «هم نوا» و یا «سازگار» داده می شود و بر عکس برای آن دسته از  اشخاصی که خلاف هنجارهای اجتماعی رفتار کنند و یا نسبت به آن پای بندی نداشته باشند، معمولاً از آن ها به عنوان افرادی «ناهم نوا» و «ناسازگار» یاد می شوند. در این میان، افرادی که رفتار انحرافی و نابهنجار آنان صورت دایمی به خود بگیرد و یا زود گذر نباشد، کجرو یا منحرف عنوان می شود. و این جاست که به چنین رفتارها انحراف  یا کجروی اجتماعی گفته می شود که در واقع نشان می دهد که در نظم رفتاری جامعه سکتگی به وجود آمده است و یا افکار عمومی را دچار پریشانی می سازد و خیلی ها فکر می کنند که جامعه با وجود چنین آدم هایی حالت عادی ندارد.

البته برای تشخیص وضعیت از نظر این که آیا رفتارهای انحرافی در جامعه صورت گرفته می گیرد یا نه، یا این که وضعیت عادی است یا غیرعادی، یک سری ملاک ها و میعارهایی وجود دارد که لازم است به هر کدام آن پرداخته شود. در نوشته های بعدی به این مهم خواهیم پرداخت؛ چون برای تبیین انحرافات اجتماعی و کج روی ها، نیازمند بحث بیشتر می شویم تا این مفهوم درست واکاوی شده و شناخت نسبتاً جامع تری از آن داشته باشیم. هر گونه مطالعات خیلی موردی و مختصر ما را در فهم پیچیدگی های این مفهوم کمک نخواهد کرد.

ادامه دارد…

ممکن است شما دوست داشته باشید