روزنامه اصلاح

انحرافات اجتماعی؛ چالش ها و راهکارها

بخش پانزدهم  /  آصف مهاجر

در نوبت قبلی یکی از مهم ترین پیامدهای عمومی و اثرات جانبی انحرافات اجتماعی را بازگو کردیم. اثرات مخرب روانی که انحرافات اجتماعی به جا می گذارد، یکی از پیامدهای عمومی انحرافات اجتماعی است که بر وضعیت عمومی تحمیل می شود. به صورت خاص، کج روی هایی مثل سرقت و دزدی، اختطاف و موارد این چنینی از درشت ترین کج روی های اجتماعی است که روی روان و سلامت شهروندان تأثیرات ناگواری را بر جا می گذارد.

به نظر می رسد که اثرات کج روی ها و انحرافات اجتماعی گسترده است، به خصوص زمانی که میزان انحرافات اجتماعی گسترده شود. یکی از موارد جدی، رایج شدن الگوهای منفی و مخرب در جامعه است.  چه گونگی الگوهای رفتاری در جامعه از اهمیت خاص برخوردار است، تصور کنید که قانون گرایی و اهمیت به قانون در جامعه الگوی عام شود و رفتار غیرقانونی و متهم شدن به قانون گریزی عیب کلان تصور شود و به اعتبار اجتماعی فرد صدمه زده و محدودیت ایجاد کند، قطعاً جامعه وضعیت سالم به خود می گیرد. مثلاً گفته می شود که در جاپان یک مقام دولتی فقط در حد یک شایعه که شده متهم به کم کاری و یا سوی مدیریت شود، فوری و داوطلبانه اقدام به استعفا می کند؛ چون الگوهای عام و رایج در جامعه به گونه ای است که قانون و قانون گرایی و رضایت مندی مردم از کار و فعالیت آدم ها در هر شرایط و جایگاهی که قرار داشته باشند، خطوط سرخ جامعه شمرده می شود. اگر کسی خلاف آن عمل کند، اعتبار اجتماعی فرد صدمه می خورد و شکست اعتبار برای آنان، در حد خودکشی رنج آور است. و اما  در جامعه ی ما در موارد قابل توجهی دیده می شود که حتا افراد به کارهای غیرقانونی که انجام می دهند، فخر می کنند و آن را نوعی از توانایی و مهارت شان تصور می کنند، این مسأله بدان معناست که الگوهای حاکم وارونه شده است.  یکی از عوامل تأثیر گذار در رایج شدن الگوهای منفی و مضر، گستردگی انحرافات اجتماعی است که به مرور زمان جزو عادت های رفتاری افراد می شود. مثلاً اگر یک شخص یک بار قانون را نقض کرد، کنترل نشد و بعد برای چندین بار نقض کرد، به این کج روی ادامه خواهد داد و تا زمانی که تبدیل به عادت شود و آن وقت است که هرچه زیر فشار قرار گیرد، زندان شود، اما با فرصت جدید، باز هم به عادت قبلی خود بر می گردد و این جاست که این روش می تواند برای دیگران نیز سرایت کند و زمانی متوجه می شویم  که رفتارهای غیرقانونی و خیلی از کج روی ها تبدیل به یک عادت عمومی شده است و این گونه است که کلیت محیط عمومی آلوده می شود.  مثلاً خیابان آزاری یکی از کج روی های اجتماعی است، چرا در جامعه ی ما این مسأله حاد است؛ چون که اکنون به عنوان یک الگوی منفی جا باز کرده است، اگر نوجوان و جوانی در جاده و محیط عمومی، خیابان آزاری نکند، ممکن است از سوی دیگران و اطرافیان خود و یا هم سن و سالان خود متهم به بی جرأتی یا بی غیرتی شود و این نشان می دهد که الگوی های غالب رفتاری در میان جوانان، جبنه های منفی دارد و جزو آسیب های اجتماعی محسوب می شود.  آن چه که این الگوها جامعه را صدمه می زند، تخریب روندهاست؛ یعنی روندهای مثبت و معطوف به انگیزه، ارزش ها و هنجارهای اجتماعی تخریب می شود و از همه مهم روند جامعه پذیری و اجتماعی شدن نیز آسیب کلان می بیند. اگر این روندها اصلاح نشود و انحرافات اجتماعی فروکش نکند، خیلی سخت است که روح پیشرفت خواهی و انگیزه ی خدمت برای جامعه و توسعه آن خفه می شود و این برای جامعه خیلی خطرناک است. با این وجود، مسوولان امور باید این وضعیت را کنترل کند.

ادامه دارد…

ممکن است شما دوست داشته باشید