روزنامه اصلاح

استاد دانش: افراط‌گرایی با افکار امام ابو حنیفهو فـقه حنـفی در تضـاد اسـت

نخستین سمپوزیم بین المللی امام اعظم ابوحنیفه با حضور وزیر ارشاد، حج و اوقاف، اعضای کابینه، اعضای شورای ملی، اعضای ستره محکمه، استادان پوهنتون ها، علمای کرام و مهمانانی از پانزده کشور اسلامی با سخنرانی استاد سرور دانش معاون دوم رئیس جمهور افتتاح شد.

استاد سرور دانش معاون دوم ریاست جمهوری در سمپوزیم بین المللی امام ابو حنیفه تأکید کرد افراطیتی که امروز به نام داعش و همفکران آن ظهور کرده است، دشمن سرسخت افکار و سیره امام ابوحنیفه و فقه حنفی است.

وی گفت که امام ابوحنیفه از افراطیت پرهیز می کرد و هیچ یک از اهل قبله را تکفیر نمی کرد ولی تندروان امروز نه تنها غیر از خود را تکفیر که مهدورالدم و واجب القتل می دانند و به همین دلیل به کشتار و ترور فقها و مردم می پردازند. وی تأکید کرد که وظیفه همه مسلمانان و مخصوصاً علمای حنفی است که با این موج دین برانداز و ضد مذاهب فقهی مبارزه کنند.

استاد دانش گفت که گروه طالبان که خود را پیرو امام ابوحنیفه می خوانند باید جواب بدهند که در کجای آموزه های امام ابوحنیفه جنگ و کشتن و تخریب اموال عمومی اجازه داده شده است؟

معاون رئیس جمهور گفت که امروز برای همگان به اثبات رسیده است که هم در سطح بین الملل و هم در سطح منطقه ای و ملی برای تحقق صلح اتفاق نظر وجود دارند و دولت افغانستان تاکنون در کمال حسن نیت از هر اقدام اعتماد سازی کار گرفته است و تنها گروه طالبان است که حتی حاضر به گفتگوی مستقیم نیست و به کشتن مردم بی گناه اصرار می ورزند. معاون رئیس جمهور گفت که در چنین حالتی حکومت افغانستان و نهادهای امنیتی و دفاعی مکلف هستند که از حاکمیت ملی و جان و اموال مردم دفاع کنند.

معاون رئیس جمهور با اشاره به موجودیت مذاهب مختلف اسلامی بیان داشت که تعدد مذاهب فقهی در ذات خود نه تنها منفی نیست بلکه این تعددها و تفاوت ها درحقیقت یک نوع سهولت را برای مردم و سرمایه بزرگ حقوقی و علمی برای مسلمانان است.

وی تأکیدکرد که نباید اجازه بدهیم عناصر مغرض از بهانه های واهی استفاده کنند و با رخنه در میان ما فاصله ایجاد کنند. وی گفت که خوشبختانه کشور افغانستان یک الگوی خوب وفاق دینی و همزیستی میان شیعه و سنی است و در طول سال ها پیروان مذهب جعفری و حنفی برادرانه در کنار هم زندگی کرده اند.

استاد دانش یکی از ویژگی های مهم دین و فرهنگ اسلام را جهانی بودن آن و خارج شدن آن از مرزهای تنگ نژادی ، زبانی و جغرافیایی عنوان کرد. وی گفت که یکی از دست آورد های نهضت بزرگ اسلام این بود که با نژاد ها و زبان های متعدد، دین وشریعت واحد را با فرقه های گوناگون فقهی و کلامی بنیاد نهاد.

استاد دانش با اشاره به زندگی پربار امام ابوحنیفه غنا و گستردگی فقه حنفی، تسامح و رواداری، آزادی اراده فردی، عدل گرایی و خردگرایی را از ویژگی های اساسی فقه وکلام حنفی عنوان کرد.

وی افزود که :”فقه امام ابوحنیفه نسبت به اکثر مذاهب فقهی موجود از غنا و گستردگی خاصی برخوردار است.” به گفته استاد دانش، امام ابوحنیفه در فقه خود براساس شرایط زمان، مکان و مقتضیات عرف و نیازهای مسلمانان به تئوری سازی و فرضیه سازی پرداخت و به همین جهت است که فقه حنفی مانند فقه امامیه در همه ابواب فقهی دارای فروعات گسترده و مسائل بسیار زیاد و متنوع است ونوآوری های زیادی دارد.

استاد دانش گفت که امام ابوحنیفه معتقد به بحث آزاد و پایبند به آزادی بیان و در عمل یک شخص کثرت گرا بود و به نظر مخالف احترام می گذاشت.

معاون رئیس جمهور در ادامه افزود که امام ابو حنیفه از افراط گرایی اجتناب داشت و می گفت که : “این سخن ما یک رأی است و بهترین سخنی است که به آن دست یافته ایم، پس هرکس که بهتر از سخن ما آورد او از ما به صواب نزدیک تر است.”

وی در خصوص عنصر آزادی گرایی و جایگاه اراده فردی در فقه حنفی گفت که فقه حنفی در بخش معاملات، روابط اجتماعی و حقوق فردی به اراده انسان بها و ارزش فراوان داده است که به عنوان یک دکترین مهم حقوقی بسیار اهمیت دارد.

استاد دانش خردگرایی را یکی از ویژگی های مهم فقه حنفی عنوان کرد و گفت که: “در نظام فقهی اهل سنت، فقه حنفی خردگراترین آن تلقی شده تا آن جا که این مکتب به مکتب”رأی” هم معروف شده است. وی افزود که امام ابوحنیفه را در کنار عقل گرایی می توان در هردو بخش کلامی و فقهی مکتب عدل گرا نیز نامید. به بیان تاریخ، امام ابوحنیفه از گرایش افراطی اجتناب داشته و به دنبال پیشگیری از گسیختگی های اجتماعی و دینی بوده و از اختلافات مذهبی بین مسلمانان بسیار نگران بوده و مردم را از تقلید های کورکورانه و جاهلانه بر حذر می داشته است.

به گفته استاد دانش امام ابو حنیفه یکی از مبارزان بزرگ راه عدالت و آزادی است و در این راه حتی به زندان افتاد. استاد دانش دوستی و احترام امام ابوحنیفه به اهل بیت پیامبر اسلام را یکی از ویژگی های خاص شخصیتی و فکری وی عنوان کرد و گفت که او حتی در برابر حکومت عباسیان همیشه از علویان و شیعیان حمایت می کرد.

در روز نخست این سمپوزیم، نمایندگان کشورهای عراق، ترکیه، هند و مصر نیز صحبت کردند و هرکدام به بیان توانایی ها و ویژگی های اخلاقی و شخصیتی امام ابوحنیفه و مکتب فکری و فقهی او پرداختند. برنامه این سمپوزیم امروز پنجشنبه نیز ادامه دارد و با سخنرانی اختتامیه رئیس جمهور به پایان خواهد رسید.

ممکن است شما دوست داشته باشید