روزنامه اصلاح

ادامه‌ی رهایی زندانیان طالبان از زندان‌های حکومت؛ گفتگوهای بین الافغانی آغاز خواهد شد؟

   تا اکنون دو هزار و هفتصد و ده تن از زندانیان گروه طالبان از زندان های حکومت افغانستان رها شده اند. بر بنیاد اعلام شورای امنیت ملی، هفت صد و ده تن از زندانیان این گروه، روز یکشنبه هفته ی روان از زندان بگرام آزاد شدند.

      رهایی پنج هزار تن از زندانیان گروه طالبان ویک هزار تن از زندانیان مربوط به دولت افغانستان بخشی از توافقنامه ی صلحی است که در بیست ونهم ماه فبروری سال روان میلادی میان ایالات متحده ی امریکا وگروه طالبان در شهر دوحه ی کشور شاهی قطر به امضا رسید. هدف از آن آنگونه که گفته شده تسهیل آغاز گفتگو های میان افغان ها بوده است. این روند بر بنیاد احکام محمد اشرف غنی، رییس جمهور در جریان ماه حوت سال پار آغاز وتا اکنون ادامه یافته و اما اینک شتاب بیشتری یافته است. این روند زمانی شتاب بیشتر کسب کرد که رییس جمهور در پی اعلام آتش بس سه روزه از سوی این گروه در ایام عید سعید فطر بر رهایی دو هزار تن از زندانیان آن ها حکم داد. آنگونه که سخنگوی رییس جمهور همان موقع به رسانه ها گفت، هدف رییس جمهور از صدور این حکم در حقیقت تقویت اعتماد بین دو طرف و تشویق این گروه بر تداوم آتش بس حتا پس از ایام عید سعید فطر بوده است که برای آغاز گفتگو های میان افغان ها یک ضرورت دانسته می شود. از آن زمان تعداد بیشتری از این زندانیان از بند رها شده است وتنها در روز یکشنبه هفت صد و ده تن زندانی این گروه از زندان های بگرام وپل چرخی آزاد گردید.آنگونه که رسانه ها به نقل از سخنگوی شورای امنیت ملی نقل قول کرده این روند ادامه خواهد یافت تا دو هزار زندانی این گروه که محمد اشرف غنی، رییس جمهور بر آن حکم داده رها شوند.  در موازات این، گروه طالبان هم در یک اقدام مشابه به روز یکشنبه هفته ی روان بیش از هفتاد تن زندانی دولت افغانستان را در چندین ولایت رها کردند وآنگونه که رسانه ها گزارش داده اند با رهایی این تعداد مجموع زندانیانی که از بند این گروه رها گردیده اند نزدیک به سه صد تن می رسد. گرچه بر بنیاد گفته های سخنگوی دفتر شورای امنیت ملی کشور از مجموع این زندانیان فقط تعداد اندکی منسوبان نهاد های ملی امنیتی ودفاعی وکارمندان دولتی بوده است و بخش بیشتر این تعداد را غیر نظامیان تشکیل می دهند که نزد گروه طالبان بندی بوده اند. پیشتر هم نهاد های امنیتی افغانستان به رسانه ها گفته بودند که به تعقیب امضای توافقنامه ی صلح میان ایالات متحده ی امریکا وگروه طالبان این گروه به ربودن افراد ملکی در ولایات مختلف اقدام کردند تا در هنگام تبادله ی زندانیان آنان را به عنوان زندانیان دولت رها سازند.

 اکنون پرسش این است که با رهایی این تعداد زندانی آیا گفتگو های میان افغان ها آغاز خواهد یافت؟ موضوعی که از زمان تعیین شده ی آن مدت های زیادی است که به تعویق افتاده است و هر دو جانب همدیگر را در به تعویق افتادن آن وکار شکنی متهم می کنند. طالبان دلیل به تعویق افتادن گفتگو های میان افغان ها را عدم رهایی زندانیان شان مطابق توافقنامه ی صلح این گروه با امریکا می دانند. در حالیکه دولت افغانستان این گروه را متهم می کند که این گروه در کاستن از میزان خشونت وپایین نگهداشتن سطح خشونت ها پس از هفته ی موسوم به ” کاهش خشونت ها “، در دهم ماه حوت سال پار به توافقنامه عمل نه کرده و بالعکس کمیسیون نظامی این گروه با صدور یک اعلامیه که نسخه ی از آن در همان موقع به رسانه ها بازتاب یافت از جنگجویان خود خواسته بود تا حملات بر اهداف دولتی را از سر بگیرند وبر نیروهای ملی امنیتی و دفاعی افغانستان حمله کنند؛ در حالیکه این جنگجویان از حمله بر نظامیان خارجی بر حذر داشته شده بودند.

     بر بنیاد آنچه که نهاد های ملی امنیتی ودفاعی کشور به افکار عمومی گفته اند از آن زمان تا آخرین روز های ماه مبارک رمضان جنگجویان گروه طالبان نزدیک به چهار هزار حمله را بر اهداف دولتی انجام داده بوده اند که به شمول غیر نظامیان صد ها تن از شهروندان کشور را شهید و زخمی کرده بوده است. همزمان با این کمیسیون مستقل حقوق بشر از شهادت نزدیک به دو صد تن غیر نظامی در جریان ماه اپریل سال روان میلادی و جراحت صدها تن دیگر توسط این گروه خبر داده بوده است. چنانکه نهادهای ملی امنیتی و دفاعی کشور گروه طالبان را به بستر سازی برای خشونت ورزی در افغانستان متهم کرده وگفته بود که این گروه به هیچ وجه نمی توانند با صدور اعلامیه مبنی بر دست نداشتن در برخی از حملاتی که باعث کشتار غیر نظامیان می گردد از نوع حمله بر شفاخانه ای در شهر کابل و مراسم تشییع جنازه در ولایت ننگرهار خود را از مسئولیت جنایاتی که رخ می دهد بری و عهده خود را از آن خلاص کند.  دولت افغانستان اخیرا اعلام کرده است که اینک هر لحظه آماده است که در نشست زیر عنوان گفتگو های میان افغان ها شرکت کند. داکتر عبدالله عبدالله، رییش شورای مصالحه ی ملی در یک نشست خبری گفت که هیئت مذاکره کننده ی دولت از مدت ها پیش آماده است که در گفتگو های میان افغان ها شرکت کنند. داکتر عبدالله گفت که دولت افغانستان مصمم است تا روند صلح افغانستان به یک نتیجه منتهی شود که بتواند بحران چهل ساله ی افغانستان را خاتمه داده وجنگ جاری در کشور را هر چه زودتر که ممکن باشد به پایان برساند. روز گذشته صدیق صدیقی، سخنگوی ریاست جمهوری اسلامی افغانستان نیز در صحبتی با رسانه ها از آماده گی دولت برای اشتراک به گفتگو های میان افغان ها خبر داده وگفت که هئیت مذاکره کننده ی دولت افغانستان آماده شرکت در این سلسله گفتگو ها است و دولت افغانستان به هدف تقویت اعتماد میان دو طرف روند رهایی زندانیان را ادامه می دهد و شورای عالی مصالحه هم تشکیل شده و همه ی اماده گی ها برای آغاز گفتگو های میان افغان ها گرفته شده است.

      با اینهمه برخی شک وتردید ها نسبت به آغاز گفتگو های میان افغان ها در افکار عمومی موجود است ودلیل آن هم نشانه های است که در منش وکنش گروه طالبان وجود دارد. این گروه بر رهایی آن تعداد از زندانیانی تاکید دارد که متهم به ارتکاب جنایات ضد بشری و جرایم جنگی اند. کسانی که بر بنیاد دوسیه های نسبتی اتهام حق العبدی بر دوش دارند وقربانیان جنگ نسبت به آنان به گونه ی مشخص ادعا دارند و بر بنیاد رویه ی حقوقی وآیین دادرسی باید در بند بمانند تا به مسایل مربوط به حق العبدی قربانیان رسیده گی شود ویا آنان از قربانیان پوزش بخواهند واز سوی آنان بخشیده شوند. رهایی این تعداد زندانی نهاد های حقوق بشری و نهاد های جامعه ی مدنی و قربانیان جنایات جنگی را نیز حساس ساخته است وآنان به دولت افغانستان در خصوص رهایی این تعداد افراد هشدار داده اند. یک منبع در کمیسیون مستقل حقوق بشر روز یکشنبه به رسانه ها گفت که گرچه رهایی زندانیان برای اعتماد سازی و تسهیل در پروسه ی صلح یک امر معمول است و اما باید دید افرادی که رها می شوند متهم به جرایم ضد بشری، جنایات جنگی و تجاوز بر حقوق افراد واشخاص نیستند واین اطمینان نیز به دست آید که این افراد بار دیگر به صفوف جنگ نه می پیوندند که خود به خود فلسفه ی رهایی که همانا کمک بر روند صلح است نقض خواهد شد وباعث تشدید جنگ وخشونت  خواهند گردید. از این گذشته جز اعلام آتش بس در ایام عید سعید فطر و دوام آن به نحو غیر اعلامی کدام نشانه ی دیگری از حس نیت گروه طالبان در پایان خشونت ها و اراده ی شان بر تحقق صلح در کشور به مشاهده نرسیده است. این در حالی است که همین اکنون هم جسته وگریخته افراد این گروه در ولایات مختلف دست به خشونت می زنند و بیشترینه اظهارات سخنگویان این گروه حکایت از تفکر خشونت ورزانه ی شان می کند و نشان دهنده ی این است که این گروه عزم ندارد جنگ جاری از طریق یک عملیه ی سیاسی واز راه گفتگو حل و فصل گردد. بر عکس نشانه های زیادی وجود دارد که این گروه هنوز به راه حل نظامی و رسیدن به قدرت از طریق زور باور دارد ومی کوشد که وقت کشی کند تا نیروهای خارجی افغانستان را ترک کنند و به زعم شان زمینه برای تشدید تحرکات وسقوط دولت از طریق زور برای شان مهیا گردد تا انان با بهره گیری از آن بار دیگر به قدرت باز گردند.  با این وصف آغاز روند گفتگو های میان افغان ها هم چنان در معرض شک وتردید است ومشخص نیست که آیا پس از مدت ها تاخیر اکنون این سلسله گفتگو ها آغاز خواهد شد یانه؟ معلوم نیست که سرنوشت این روند به کجا کشیده می شود وکم نیستند افرادی که علی رغم خوشبینی های ناشی از برخی رویداد های اخیر واز جمله اعلام آتش بس سه روزه از سوی گروه طالبان در روز های عید سعید فطر و شتاب گیری روند رهایی زندانیان این گروه از سوی دولت افغانستان و…، باور دارند که هنوز مشکلات زیادی در راه آغاز گفتگو های میان افغان ها وجود دارد. از جمله در پرده ی ابهام بودن اراده ی واقعی گروه طالبان در خصوص یک راه حل سیاسی برای افغانستان وآماده گی شان برای یک مذاکره ی صادقانه با دولت افغانستان برای رسیدن به صلح وپایان خشونت ها از طریق یک عملیه ی سیاسی.

عنابی

ممکن است شما دوست داشته باشید