روزنامه اصلاح

آموزش آنلاین؛ مزیت‌ها و چالش‌ها

شیوع ویروس کرونا در جهان و مشکل آفرین بودن اجتماعات وهمایش ها وضرورت فاصله گذاری در میان افراد تا از شیوع بیشتر این ویروس پیشگیری و ممانعت گردیده باشد؛ آموزش از راه دور وبه صورت آنلاین به یک گفتمان اغلب در سراسر جهان واز جمله در افغانستان مبدل ساخته است. این ضرورت از آنجا مطرح گردیده تا از همایش ها در محیط های آموزشی وتحصیلی پیشگیری شده ودر نتیجه از شکل گیری اجتماعات که زمینه ی انتقال ویروس از فرد مصاب به دیگران را فراهم می آورد جلوگیری به عمل آمده واز صحت عمومی محافظت وحراست شده باشد.

وزارت های تحصیلات عالی ومعارف پس از آنکه سال تحصیلی وتعلیمی که معمولا از نیمه ی ماه حوت سال گذشته آغاز می گردید نسبت شیوع ویروس به تعویق افتاد و شروع نشد، هریک به طور جداگانه تلاش دارند تا ساز وکار مناسب ومعطوف به امکانات وشرایط کشور تعریف وایجاد کنند تا هرچه زودتر که باشد محصلان پوهنتون ها ودانش آموزان مکاتب بتوانند ادامه ی تحصیل و تعلیم بدهند. اینک هر دو وزارت از طرح آموزش آنلاین خبر داده وگفته اند که طرح های خود شان را به کابینه ی دولت جمهوری اسلامی افغانستان پیشکش کرده اند وبه زودی وپس از نهایی وتصویب شدن این طرح ها سال تحصیلی وتعلیمی از طریق آموزش از راه دور وبه صورت آنلاین در سراسر کشور آغاز خواهد شد. بنا به گفته ی این وزارت ها میکانیزم های در این طرح های آموزشی تعریف وگنجانیده شده است که برای محصلان ودانش آموزان سهولت ایجاد می کند که به تحصیل وتعلیم خود ادامه دهند.

گرچه جزئیات طرح های وزارت های تحصیلات عالی ومعارف همه گانی نه شده است وهنوز مشخص نیست که چه تدابیری را احتوا میکند واما بر بنیاد گفته های مسئولان در این دو وزارت، قرار است پس از این وتا زمانی که خطر شیوع بیشتر ویروس کرونا در کشور موجود باشد نهاد های تحصیلی وآموزشی مربوط به این دو وزارت محصلان ودانش آموزان مربوطه را از طریق آنلاین آموزش دهند وآنان از طریق آنلاین دروس خویش را دریافت بدارند واز این طریق آموزش ببینند. امری که برخی مزیت ها و چالش هایی را به میان آورده است. در این نوشته، برخی از این مزیت ها وچالش ها را بررسی میکنیم. البته توجه باید داشت که آموزش آنلاین به هیچ صورت ویژه ی کشور ما نیست وحتا پیش از این در خیلی از کشور های جهان تجربه شده است. تعدادی از کشور ها همزمان با شیوع ویروس کرونا به آن تمرکز کرده و موسسات آموزشی وتحصیلی در این کشور ها به این سیستم آموزشی رو آورده اند.

مزیت های آموزش آنلاین؛

اولین مزیت این سیستم آموزشی این است که از شیوع وانتشار بیشتر ویروس پیشگیری می کند. صنف های درسی ومحیط های آموزشی که در آن روزانه هزاران تن از محصلان، متعلمان وآموزگاران در آن ها آمد و شد و تجمع خواهند کرد، زمینه ای برای انتقال ویروس از افراد مصاب به ویروس کرونا به دیگران فراهم گردیده وبه گسترش وانتشار بیشتر آن کمک می کند وسبب می شود که میزان آلوده گی به ویروس هر روز بیشتر از پیش شود وافراد بیشتری به ان آلوده کند. بر بنیاد تجاربی که تا اکنون به دست آمده مطمین ترین راه پیشگیری از انتشار این ویروس انزوا گزینی و رعایت فاصله های اجتماعی است واینکه افراد از اجتماع به دور باشند. بنا بر این عدم تشکیل اجتماعات به بهانه ی آموزش و تحصیل وپرهیز از همایش ها راه خوبی برای پیشگیری از انتشار ویروس است.

دومین مزیت این است که محصلان و متعلمان وقت بیشتری برای درس خواندن و مطالعه وتحقیق میداشته باشند. با توجه به مزاحمت ها و مشکلات بندش راه ها که در سال های اخیر در اکثر شهر های کشور به وجود آمده بوده است، افراد زمان بیشتری را در رفت وآمد به موسسات آموزشی وتحصیلی صرف می کرده اند وبا آنلاین شدن سیستم آموزشی از ضیاع وقت پیشگیری شده وبه آموزگاران واساتید وهمچنان محصلان و متعلمان فرصت می دهد که با بهره گیری از این زمان ذخیره شده بیشتر مطالعه وتحقیق کنند وزیاد تر بهره ببرند. محصلان ومتعلمان وقت بیشتری برای مطالعه می یابند.

سومین مزیت آن است ازینکه محصلان ومتعلمان ناگزیر می شوند خود شان را با تکنالوژی جدید بلد بسازند وناگزیر باید از آن استفاده کنند؛ این باعث می شود که آنان با تکنالوژی جدید بلدیت حاصل کنند وبا فراورده های علم امروز آشنا گردند. کم نیست محصلان ومتعلمانی و حتا آموزگارانی که تا اکنون با این تکنالوژی بلدیت ندارند و قادر نیستند که از آن استفاده کنند واین در زندگی آموزشی و شغلی شان یک نقصان به حساب می آید. تعداد قابل ملاحظه از استادان پوهنتون ها وآموزگاران مکاتب و کارمندان موسسات وادارات حکومتی همین اکنون استند که نمی توانند از این تکنالوژی در زندگی شغلی ودر کار های رسمی خود استفاده ببرند. این به عنوان یک نقص کلان در کار شان می باشد. چنانکه خیلی از محصلان ومتعلمان اند که حتا در زندگی آموزشی خود از تکنالوژی استفاده کرده نمیتوانند و این باعث می شود که نتوانند از منابع سرشاری که تنها راه رسیدن و بهره گیری از آن ها نیازمند بلدیت به این تکنالوژی است؛ بهره بگیرند واز ان در پروژه های علمی و زمینه های تحقیقی خود استفاده کنند. سیستم جدید آموزشی یک توفیق اجباری ویک فرصت طلایی است که همه خود را با تکنالوژی بلد بسازند و روش استفاده از آن را یاد بگیرند

چالش ها ومشکلات؛

در عین زمان سیستم جدید آموزشی مشکلات خود را نیز میداشته باشد. مشکلاتی که حد اقل در آغاز کار اساتید، آموزگاران، محصلان و متعلمان را به چالش بکشد. این مشکلات را میتوان اینگونه فهرست کرد.

مشکل هزینه ی مورد نیاز؛ برای اینکه بتوان این سیستم را تطبیق کرد باید زمینه ی دسترسی به این تکنالوژی برای اساتید، آموزگاران، محصلان ومتعلمان فراهم گردد. این ایجاب هزینه را می کند که در حال حاضر خیلی از خانواده ها شاید در اختیار نداشته باشند. با توجه به فقر و میزان بلند بیکاری در کشور، اینکه دفعتا خانواده ها را مجبور بسازیم که وسایل وتجهیزات مورد نیار ولو یک گوشی هوشمند مبایل را خریداری کنند تا فرزندان شان بتوانند از اموزش آنلاین استفاده کنند باید هزینه ی را بپردازند واین برای خیلی از خانواده ها دشوار وسخت خواهد بود. وضعیت پیش آمده پس از شیوع ویروس کرونا و بیکاری گسترده ای که جامعه را فرا گرفته است تامین هزینه های این چنینی را برای برخی خانواده ها دشوار ساخته است. چون در حال حاضر آنان از تامین هزینه های مورد نیاز معیشت خانواده های خود عاجز اند.

مشکل تهیه ی تجهیزات برای موسسات تحصیلی و تعلیمی؛ خیلی از موسسات تحصیلی و تعلیمی تجهیزات مورد نیاز تطبیق سیستم آموزش آنلاین را در اختیار ندارند و زمان وهزینه می برد که همه ی این موسسات بتوانند در کمترین زمان این تجهیزات را تهیه بدارند. چنانکه خیلی از موسسات نیروی بشری که توان راه اندازی سیستم آموزشی آنلاین را تطبیق کنند را نیز در اختیار ندارند ونیاز است تا نیروهای خود شان را آموزش بدهند. و این زمان می برد که این نیرو ها آماده شوند.

مشکل نبود انرژی برق دوامدار؛ به هر صورت که ارایه ی درس ها از طریق آنلاین را تصور کنیم نیاز به اینست که خانواده ها به انرژی دوامدار برق دسترسی داشته باشند. در حال حاضر یک چنین چیزی به ویژه به گونه ی همزمان برای خانواده ها به خصوص در قرا وقصبات مهیا نمی باشد. خانواده ها در شهر ها به صورت همزمان و بسیاری قریه ها برای دایم به انرژی برق دسترسی ندارند. اساتید پوهنتون ها وآموزگاران مکاتب چه از طریق رسانه های تصویری ویا از طریق انترنت ویا هر طریقی بخواهند با شاگردان ارتباط برقرار کنند نیازمند انرژی برق است. نبود برق دایمی میتواند یک مشکل جدی بوده باشد.

نتیجه؛

با این وصف ایجاب می کند که این مشکلات را از نظر دور نداریم وبرای حل این چالش ها برنامه ریزی کنیم. وضعیت دشوار و شرایط سختی در جریان است و اما این تنها ما نیستیم که در فرایند زندگی خود با یک چنین شرایط دشوار مواجه شده ایم. ملت های دیگر نیز چنین شرایطی را بارها به تجربه گرفته اند و اما هنر کرده اند وبا آن کنار آمده ودر هم فکری وهمکاری برای مشکلات خود راه حل جستجو کرده وچالش ها را به فرصت ها مبدل کرده اند. دولت منحیث مدیریت کلان کشور نقش چشمگیرتری را می تواند بازی کند. وزارت های سکتوری یاد شده باید با سایر سکتور های دولت هماهنگی به وجود آورده و برای مشکلات یاد شده از پیش راه حل بسنجند.

عنابی

ممکن است شما دوست داشته باشید