روزنامه ملی انیس

گزارش کار کمیسیون بررسی آثار گنجینه‌های افغانستان

یقیناً هموطنان عزیز آگاهی دارند که نمایشگاه گنجینه‌های افغانستان اخیراً از شهر هانگ‌کانگ چین برگردانده شد و کمیسیونی متشکل از نهادهای مختلف دولتی و کمیتۀ تدویر نمایشگاه به اساس پیشنهاد وزارت اطلاعات و فرهنگ و منظوری مقام عالی ریاست جمهوری مؤظف به بررسی و جابجایی این آثار شده است.

کمیسون قبل از رسیدن آثار نمایشگاه به افغانستان جلسات متعدد آمادگی برای تسلیمی وجابه‌جایی آثار دایرکرد آثار نمایشگاه روز دوشنبه ۴ حمل سال ۱۳۹۹ به میدان هوایی کابل رسید.

به همان روز بدون فوت وقت آثار مطابق فیصله کمیسیون به دو محل انتقال داده شد، یک تعداد از صندوق‌های آثار به ذخیره‌گاه افغانستان بانک در ارگ ریاست جمهوری اسلامی افغانستان انتقال داده شد، که در آغاز تدوین نمایشگاه یکعده آثار از همان ذخیره‌گاه د افغانستان بانک برای نمایشگاه انتخاب شده بود. تعداد دیگر صندوق‌های آثار به موزیم ملی افغانستان انتقال داده شد که در وقت تدوین نمایشگاه از جمله آثار موزیم ملی انتخاب شده بود، این اجراآت به منظور مصئونیت مطمین در همان روز اول که آثار به میدان هوایی کابل رسید، انجام شد.

سه شنبه کمیسیون در موزیم ملی جلسه برگزار کرد و شیوه کاری و نظام کاری خویش را مطرح و تصویب کرد، علاوتاً متن اعلامیه آگاهی به هموطنان از جانب وزارت اطلاعات و فرهنگ را نهایی کرد، که بعد به نشر سپرده شد.

چهارشنبه ۶ حمل ۱۳۹۹ تا یکشنبه ۱۰ حمل ۱۳۹۹ تحت نظر کمیسیون مؤظف آثار رسیده به موزیم ملی یکایک مطابق اصول موزیم‌داری و اصول کمیته نمایشگاه، آثار شناسایی، راجستر و در جاهای مشخص آن جابه جا شد.

کمیسیون بعد از دوشنبه با وصف حالت اضطرار ناشی ویروس کرونا در کابل در تنظیم فعالیت مربوط به آثار تسلیم شده به ذخیره‌گاه د افغانستان بانک مصروف است، مکتوب‌های رسمی را به آن اداره ارسال کرده است تا در زودترین فرصت ممکن آثار باقی مانده را نیز شناسایی، راجستر و در مکان‌های مناسب ذخیره‌گاه د افغانستان بانک جابه جا کند.

قابل ذکر می‌دانیم که آثار این نمایشگاه از آغاز تا آخرین نمایش آن که در هانگ‌کانگ چین بود، به منظور معرفی تاریخ و فرهنگ غنی کشور ما به نمایش گذاشته شد و هر قراردادی که در این مورد صورت گرفت تنها و تنها برای نمایش این آثار در موزیم معین بود. هیچ موزیمی غیر از نمایش و حفاظت آثار در زمانی که در آن‌جا به نمایش گذاشته شده بود، متعهد به حفاظت این آثار در دراز مدت نشده بود، البته مطابق به قانون حفظ آثار تاریخی و فرهنگی کشور ما وپروتوکول این نمایشگاه قرارداد با هر موزیم باید از جانب کابینه جمهوری اسلامی افغانستان تصویب می شد، قابل یادآوری است برای هر نمایش این آثار در موزیم‌ها مصوبه‌های کابینه موجود است. در آخرین فیصله پیرامون آثار نمایشگاه، در سال ۱۳۹۸ یادداشت شده است در صورتی که دیگر کدام کشور متقاضی برای نمایش این آثار موجود نباشد، نمایشگاه دوباره به کشور برگردانده شود، که به اساس همین فیصله کابینه بعد از آن که هیچ کشور متقاضی حاضر نشد که این آثار را به نمایش بگذارد و در عین حال به نسبت شیوع مرض کرونا در شهر هانگ‌کانگ و بستن موزیم‌ها توسط دولت هانگ‌کانگ، این آثار به کشور برگردانده شد.

آثاری که در این نمایشگاه به نمایش گذاشته شده بود تنها بخش کوچکی از آثاری است که موزیم ملی افغانستان در کلکسیون‌های خویش دارد. به خصوص آثار طلایی این نمایشگاه که بیشتر از ساحه باستانی طلا تپه است، تنها ۱۱۱ قلم آن شامل در این نمایشگاه بود، در حالی که از ساحه باستانی طلا تپه ۲۱۶۱۸ پارچه آثار پیدا شده بود که اکنون در ذخیره دافغانستان بانک محفوظ است. به همین طور تنها آثار بگرام در این نمایشگاه ۸۷ قلم بود در حالی که کلکسیون آثار بگرام بسیار غنی است. آثار طلایی تپه فلول تنها ۳ قلم آن در این نمایشگاه به نمایش بود و آثار آی‌خانم تنها ۳۱ قلم. آمار فوق نشان دهنده آن است که آثار به نمایش گذاشته شده در نمایشگاه گنجینه‌های افغانستان یک بخش بسیار کوچکی از کلکسیون‌های غنی موزیم ملی افغانستان است که در ذخیره‌گاه‌های مصئون حفاظت می‌شود.

یک عده از هموطنان با انتقاد از برگرداندن آثار این نمایشگاه خواهان حفاظت این آثار در خارج از کشور ابراز رای کرده اند. با در نظرداشت مقررات کنواسنیون ۱۹۵۴ لاهه که در خصوص حفاظت از میراث‌های فرهنگی در هنگام مخاصمات است اگر برای آثار موزیم ملی افغانستان پناهگاه‌های امن در داخل و یا خارج از کشور ساخته شود، این موزیم از آن حمایت می‌کند. ملت‌های بزرگ از آثار تاریخی و فرهنگی خویش که هویت آن ملت‌ها است با تمام قوت حفاظت می‌کند و مسئولان این بخش را حمایت می‌کنند. حفاظت آثار موزیم‌های لور در فرانسه و آرمیتاژ در روسیه در هنگام جنگ دوم جهانی از مثال‌های حفاظت آثار این موزیم‌ها توسط مردم آن کشورها است و توقع موزیم ملی افغانستان همچنان از مردم با شهامت افغانستان این است که در همه حالات این موزیم را یاری رسانند، تا مسئولان موزیم ملی در حفاظت آثار ملی کوشاتر باشند.

میراث‌های فرهنگی افغانستان هویت ما است باید در حفاظت از آن همه دست به دست هم دهیم. ن. ج

ممکن است شما دوست داشته باشید