روزنامه ملی انیس

کتاب، گنج فراموش شده

مردم افغانستان در چند دهه اخیر شاهد نابسامانی های بسیار شدید بوده اند، از جمله جنگ ، فقر  ناداری تبعیض ، قوم گرایی و از همه مهمتر بی سوادیطبق نظر سنجی کمیسیون حقوق بشر در افغانستان بیش از (۷۰) فیصد مردم این کشور بی سواد هستند.

بازار انتشار کتاب در افغانستان روزهای سختی را تجربه میکند میگویند که پیشرفت و ترقی هر کشوراز تعداد کتاب هایی که در یک روز مطالعه میشود محاسبه میگردد بیشتر از دلایل که مردم از کتاب خواندن رو گشتانده اند فقر و بی سوادی میباشد در بیشتر شهرهای افغانستان وبه خصوص در شهر کابل دکان های بزرگ لباس طلا فروشی و سوپرمارکیت ها و خوراکه فروشی های مجلل چشمگیراست اما در این شهر دکانهای کتاب فروشی را بسیار اندک میتوان یافت و حتی در بیشتر نقاط شهر کابل اصلا کتاب فروشی موجود نیست .

در جاده آسمایی شهر کابل به دیدن یکی از ناشران کتاب رفتم که چندین نسل خانواده اش سروکار با کتاب و کتاب فروشی داشتند .آنها کار خودرا با کتاب فروشی آغاز کرده و حالاکار ایشان به یک مرکز بزرگ انتشارات کتاب رسیده است. به گفته خودش فراز و نشیب زیادی‌را در یک و نیم دهه گذشته تجربه کرده است و او پس از سرمایه گذاری روی انتشارات کتاب  حالا در فکر بستن مرکز انتشارات به دلیل رکود این بخش و بیم از آینده مبهم و نامعلوم آن شده است .

به همین ترتیب بسیاری از کتاب فروشان و ناشران کتاب از آینده نامعلوم و در آمد ناچیز خریداری کتاب شکایت دارند.

کتاب خانه عامه کابل که در زمان امیر امان الله خان تأسیس شده است و فعلاًبا داشتن یک لک جلد کتاب از مهمترین کتاب خانه هادر افغانستان به شمار میرود اما این کتابخانه در این اواخر روز های دشوار خودرا سپری میکند و بیشتر مراجعه کنندگان این کتاب خانه را دانشجویان تشکیل میدهد که در حال تدوین مونوگراف خود هستند.

حمید الله شهرانی رئیس این کتابخانه می گوید که فعلاً نظربه شرایط امنیتی و گرایش جوانان و نوجوانان به انترنت و فیسبوک مراجعه کننده نسبت به دهه های گذشته خیلی اندک شده است .

امروز فقر ، نبود کار و نا امنی مانع رشد فرهنگ کتابخوانی در میان نسل جوان افغان شده است.

صدف یکی از محصلان در دانشگاه کابل علت کاهش کتاب خوانی را در کشور دسترسی بیشتر جوانان به انتر نت ، تلویزیون و شبکه های اجتماعی و… وسایل سرگرم کننده میداند به گفته او زیادتر جوانان انترنت ومطالعه را در موبایل های شان نسبت به مطالعه کتاب ترجیع داده اند .اما با این همه مشکلات بعضی از جوانان هم وجود دارد که فن مطالعه  را فراموش نکرده اند.

محمد که فعلاً متعلم مکتب است وی خواندن کتاب را از سن خرد آغاز کرده و می گوید: خودم
می خواهم با کتاب خواندن سطع دانش و اگاهی خودرا بلند ببرم
.

در این اوخراکثر نویسندگان برای کمرنگ بودن کتاب خوانی در کشور شاکی بوده و چنان که توقع دارند آثار شان به فروش نمیرسد. افسر رهبین نویسنده و شاعر چیره دست کشوردر این باره میگوید که از ده سال بدینسو یازده دفتر شعر  ترجمه و تحقیق را با تحمل هزاران زحمت به چاپ رسانیده است
 که خوانندگان آثار اش مانند سابق نبوده وحتی اکثر نسل جوان به نام و مجموعه شعری و ترجمه های این شخصیت فرهنگی در اثر عدم مطالعه  آشنایی ندارند.واقعاً امروز، روحیه کتابداری و کتاب خوانی و گرایش به مطالعه نتوانسته بصورت مطلوب جای خودرا در جامعه باز کند. 

 ریحانه فرخنده

ممکن است شما دوست داشته باشید