روزنامه ملی انیس

پول افغانی نشانه از هویت ملی کشور است، استفاده مؤثر و سراسری از آن هویت ملی را تقویت می بخشد

اگر به تاریخ زندگی بشر در روی کره خاکی مروری مختصری داشته باشیم، دادوستد و مراودات انسانها را تحت بررسی بگیریم، مشاهده می گردد که در ادوار مختلف زندگی بشر یک راهکار و وسیله تأمین کننده در پروسه داودستد وجود داشته است که در مراحل ابتدایی تبادل جنس و فرآورده های زراعتی و یا شکار حیوانات معیارهای وجود داشته است، تا اینکه سطح زندگی انسان ها با کشف فلزات و ذوب آهن که برای ایجاد پول فلزی زمینه مساعد گردید، همان تبادل جنس مروج بود، ولی بعداً سکه های فلزی پروسه دادوستد جنس به جنس را تغییر داد و از سکه های فلزی برای دادوستد و خریداری اشیای مورد ضرورت استفاده به عمل می آمد.

 زمانیکه ماشین چاپ توسط کوتنبرگ مخترع ماشین چاپ اختراع گردید، بانک نوت های کاغذی در کنار سکه های فلزی بکار گرفته شد اکنون در سراسر دنیا با گسترش ماشین های طباعتی و چاپ های دیجیتلی و کمپیوتری از پول کاغذی برای خرید و فروش و معاملات تجارتی استفاده به عمل می آید.

آنچه بر اهمیت و ارزش این موضوع مبنی بر وسیله دادوستد و استفاده از پول های کاغذی اثرگزار است، تفاوت ارزش پول با درنظرداشت پیشرفت های اقتصادی و تکنالوژی عصری در میان کشورهای جهان است. به این معنی که پول هر یک از کشورها دارای قیمت و ارش خاص در برابر یکیدگر اند که این تفاوت بیانگر ترقی و پیشرفت های صنعتی و و داشته های معدنی هر کشور است که به عنوان پیشتوانه از آن یاد آوری می گردد و این پشتوانه در حقیقت امر تضمین کننده اعتبار و اعتماد پول گفته می شود، افغانستان که شامل جامعه جهانی می باشد و عضو کشور های سازمان ملل متحد و عضویت سازمانهای اقتصاد سارک، ایکو را دارد. با داشتن بانکنوت های کاغذی و فلزی از اعتبار جهانی پول برخور دار است.

ولی پول افغانستان با بروز جنگ ها و نا آرامی های سالیان گذشته و سه دهه، اخیر بانوساناتی از نظر تبادل در برابر پول های خارجی همراه بوده است. ولی در طول نزده سال اخیر در حالیکه تعداد زیادی از کشور های جهان با پول های متفاوت که هرکدام دارای قیمت خاص خود در برابر پول افغانی می باشند در افغانستان حضور دارند، از ارزشمندی و اعتبار خوبی برخور دار بوده است. آنچه که مایه نگرانی سرمایگذاران و تاجران کشور و مردم ما در پروسه داد و ستد به خصوص در ولایات مرزی کشور گردیده، ورود بی رویه پول کشور های همسایه در خطوط مرزی کشور است. همین اکنون با وجود تلاش های متداوم و پیگیری خاص دولت در ولایت مرزی زیادتر داد و ستد های یومیه چه در پروسه تجارتی و چه در خرید و فروش اجناس و اموال مایحتاج مردم سرحد نشین، زیادتر پول های کشور همسایه از جمله کلدار پاکستانی و تومان ایرانی مورد چلند قرار دارد که بادرنظرداشت همین معضل بانک مرکزی که مسئولیت چاپ و حمایت پول کشور را به عهده دارد، تدابیر همه جانبه را برای جلوگیری از داد و ستد پولی و معاملات تجارتی به پول کلدار و تومان اتخاذ نموده است.

دیدگاه ها و بررسی کارشناسان می رساند که لازمه رشد و گسترش نهادهای اقتصادی در کشورها ثبات اقتصادی است و شرط ثبات اقتصادی به ارزش پولی کشور ارتباط ناگسستنی دارد، در قدم اول ارزش پول و چلند آن معیار اعتبار پول را در پروسه داد و ستد تعیین می کند به هرپیمامه که پول ملی با توجه به رشد اقتصادی و با در نظر داشت پول مورد چلند در بیرون از مرزهای کشور ارزش خوبی پیدا کندو در پروسه داد و ستد و معاملات تجارتی به کار گرفته شود. در چنین حالت پول کشور به یک ثروت تبدیل می گردد و ارزش اقتصادی در بعد داخلی و خارجی پیدا می کند بناءً افغانستان نیاز دارد که در قسمت با ثبات ساختن ارزش پول افغانی در برابر اسعار خارجی واهمیت دادن به پول افغانی و جذب اعتماد مردم نسبت به پول رایج کشور تلاش زیادتر نماید. چرا که پول کشور ما به چند چالش جدی مواجه می باشد، در قدم اول افغانی در برابر پول کشورهای همسایه تا اندازه زیادی در حالت آسیب پذیری قرار دارد، به خصوص از کلدار پاکستان و تومان ایرانی حتا دالر امریکایی، همین اکنون در اکثر ولایت های مرزی افغانستان عملاً مورد چلند قرار دارد.در اکثر بازارهای مرزی شرقی نرخ و نوا به قیمت های کلدار است و در بازار های غربی کشور نرخ ونوا به قیمت تومان معامله می گردد، در عین حال در سایر ولایت های کشور اکثراً در معاملات تجارتی دالر معیار قرار داده می شود، برعلاوه آنکه در خرید و فروش اموال تجارتی دالر به کار گرفته می شود، حتا در پرداخت معاشات کارمندان موسسات و نهادهای دولتی و غیر دولتی نیز از دالر استفاده می گردد و وتعدادی از کارمندان دولت که معاش سوپر سکیل دارند معادل دالر تادیه می گردد، قرار داد ها بر اساس دالر امریکایی صورت میگیرد.

بنابر آن از این ناحیه پول افغانی فوق العاده در یک وضعیت آسیب پذیری قرار دارد و این موضوع باعث می گردد که پول افغانی ارزش رسمی داشته باشد نسبت به ارزش واقعی، مردم عملاً برای ذخیره پول اضافه از نیاز شان و خریداری شان از پول افغانی استفاده نکنند، و حتا که پول افغانی به عنوان یک پس انداز نگهداری نشود در بانک ها حفظ نگردد و به افغانی معاملات صورت نگیرد واقعیت است که پول افغانی از گردش می ماند واین پول فقط در اختیار ارگانهای دولتی و بانک مرزی قرار می گیرد. چه بسا که باعث تورم پول در کشور می گیرد. چرا که ارزش خود را دربرابر مواد اولیه و خوراکه وپول های بیرونی از دست میدهد، یعنی همین مشکلی که فعلاً به آن دست به گریبان هستیم.

روی همین علت به دوقسم و طریقه که امکان دارد باید تلاش صورت گیرد، بانک مرکزی و دولت افغانستان با تدابیر نهایت جدی به خاطر بلند بردن ارزش پول افغانی و جذب اعتماد مردم بالای این پول و بگردش آوردن بیشتر و دایمی پول افغانی در معاملات داخل کشور و ولایات مرزی تلاش نمایند که تمام معاملات و داد وستد ها به پول افغانی صورت گیرد.

نوری هروی

ممکن است شما دوست داشته باشید