روزنامه ملی انیس

پاکستان نقش واقعی را در صلح افغانستان انجام نداده است

پاکستان کشوریست که پس از بدو وجودیش در منطقه مضر واقع گردیده و همواره در قضایای افغانستان تلاش ورزیده است تا ازبحران سازی ثبات خود را در یابد، ضمن تمامی مشکلات که میان هردو کشور وجود دارد  مسئله دیورند میتواند مشکل حاد و تاریخی محسوب گردد بناءً مشکلات تاریخی و بروز مشکلات دهه های اخیر باعث شده که پاکستانی ها سیاست شان را  با اقدامات خصمانه  درمورد افغانستان ادامه دهند .

فلهذا از نظر پاکستان اگر افغانستان قدرت مند، با ثبات شود آن وقت مسئله مشکل تاریخی  بصورت عملی از جانب افغانستان روی دست گرفته خواهد شد  که پیامد آن بنحوی آزادی خواهی پشتون ها و بلوچ ها را در آن کشور رقم خواهد زد .

از این رو پاکستان  بر مبنای همین ستراتیژی پس از پیروزی مجاهدین و مردم افغانستان در مقابل روسها گروه طالبان را آموزش و تجهیز نظامی کرد ،گروه طالبان در دهه ۱۹۹۰ شکل گرفت
و آنزمان جنگ های داخلی در مقابل حکومت برهان الدین ربانی و زورگویی های جنگ سالاران باعث شد که گروه طالبان محبوبیت مردمی پیدا کند و در کمترین زمان بخش
 های زیادی از خاک افغانستان را در کنترول خود در آورد. گروه طالبان در روزهای نخست ظهور و حضور شان هدف خود را برچیدن ظلم و بی عدالتی خوانده بود، اما پس از تصاحب بخش زیادی از خاک افغانستان به دنبال ایجاد و تشکیل امارت اسلامی بر آمدند. این گروه موفق به تشکیل امارت اسلامی شد. با روی کار آمدن امارت اسلامی زمینه برای حضور تروریزم بین المللی نیز در افغانستان فراهم شد. بن لادن، رهبر شبکه القاعده به افغانستان آمد و روابط نزدیک با ملاعمر، رهبر گروه طالبان برقرار نمود.

بن لادن به خاطر حمایت ملاعمر، رهبر گروه طالبان فرصت یافت تا طرح هایش را در افغانستان پیاده و از این جا حملات را علیه کشورهای دیگر سازماندهی نماید. او موفق شد به امریکا حمله نماید و در سراسر جهان رعب و وحشت ایجاد نماید. در پی آن امریکا به افغانستان حمله نمود. رهبران شبکه القاعده و گروه طالبان متواری شدند. در سال های نخست حضور نیروهای بین المللی در افغانستان این ایده به صورت جدی وجود داشت که جنگ افغانستان پایان یافته است و شبکه القاعده و گروه طالبان دیگر توانایی سازماندهی مجدد را ندارد

گروه طالبان، اما یکبار دیگر  توسط پاکستان خود را سازماندهی نمود. همه میدانند  که حکومت پاکستان و به صورت مشخص سازمان استخباراتی و ارتش آنکشور گروه طالبان را در سازماندهی مجدد کمک نموده است. در عین حال، مقامات کابل از کذشته تاحال بر این باوراند که پاکستان رهبران گروه طالبان را در آنکشور محافظت میکند و از آن  جا حملات را در داخل خاک افغانستان سازماندهی می کند.

اکنون پاکستان ضمن حمایت از گروه طالبان  بصورت مستقیم  و غیر مستقیم از گروه های تروریستی و تندرو دگر از جمله داعش نیز حمایت میکند  و آنرا با تجهیزات مدرن روانه افغانستان میکند.

 همان گونه که دیده شده افراد گروه داعش که در افغانستان به‌خصوص در ولایت‌های شرقی می‌جنگند، بیشتر از قوم اورکزی اند و از آن‌سوی خط دیورند  به افغانستان می‌آیند.
بناءً پاکستان نیت صلح را در افغانستان ندارد ودر آینده نیز مصمم است در قالب گروه های تند رو اسلامی بحران را در افغانستان تقویت و حمایت نماید.

البته پاکستان خصومت با کشورهای آسیاى میانه ندارد وحمایت از گروه های طالبان و داعش در افغانستان از جانب پاکستان صرف نا امن ساختن افغانستان میباشد تا به هر نحوی افغانستان را از لحاظ  اقتصادی  سیاسی ونظامی تضعیف نماید.

از طرف دیگر، رقابت  پاکستان با هند سبب شده است که از افغانستان به عنوان میدان رقابت استفاده نموده وبا هم زور آزمایى نمایند با توجه به اینکه پاکستان با ایالات متحده امریکا نیز روابط ستراتیژیک داشته وامریکا هم ترجیح میدهد که پاکستان شریک منطقه ای اش را نسبت به افغانستان ترجیح دهد از این رو نمی تواند فشار بیشتری را روی پاکستان وارد کند . حمایت پاکستان  از گروه های تروریستی در مرزهای کشورهای آسیای میانه وایران با توجه به رقابت واختلافاتی که امریکایی ها باروسها وایران دارند خیلی نا خوشایند برای امریکایی ها نیست.

گروه منفور طالبان که زاده مغز متفکر دولتمردان پاکستان به خاطر دست یابی برای اهداف مشخصی از جمله موضوع خط فرضی دیورند می باشد. مگر از چند سال بدینسو شماری از کشورهای دیگر مانند ایران ، روسیه و چین نیز دخالت هایی را در امور افغانستان داشته اند که از این جمع نقش ایران در تناسب به روس و چین به مراتب پر رنگ تر می باشد.

بدون شک که پاکستان از حامیان و اربابان گروه طالبان بوده و نفوذ قابل ملاحضه ای بر این گروه دارد اما از سال ۲۰۰۹ بدین سو که مسئله صلح میان طالبان و حکومت مطرح است پاکستان با وجود دپلوماسی نرم افغانستان در زمان حکومت حامد کرزی و محمد اشرف غنی و با وجود وعده های متعدد که به جانب افغانستان و جامعه جهانی داشت هرگز وفادار باقی نماند و به ترفند های سیاسی خود ادامه داد، با نشر اعلامیه یی که از جانب وزارت خارجه پاکستان مبنی بر نشستن طالبان بر سر میز مذاکره با حکومت افغانستان نشر شد باز هم توقع چندان نمی رود که پاکستان در این کار خود صادق و ثابت بماند، مگر این که حکومت افغانستان با استفاده از نیروی فشار هم در میدان مبارزه و هم در میدان سیاست پاکستان را وادار به انجام این عمل نماید.

از دولت پاکستان میخواهیم تا به منظور تقویت روابط سازنده و اعتماد سازی که به گفته او یک پیش شرط اساسی برای صلح و ثبات هر دو کشور به حساب میآید مسیر همکاری را بر گزیند.

به امید روزی که این گوهران گران‌مایه بتوانند با نیروی قدرت‌مند خود، نسخه‌های صلح و امنیت و ثبات اقتصادی را بپیچند و دوای درد این مملکت باشند.

نیلوفر مستعد

ممکن است شما دوست داشته باشید