روزنامه ملی انیس
ریاست روزنامه های دولتی افغانستان

همگام با تدویر گرامیداشت از سالروز وفات ملکه گوهر شادبیگم، باید تلاش ها به خاطر شامل شدن هرات در فهرست میراث های فرهنگی ملل متحد افزایش یابد

هرات در حال حاضر بیش از هشت صد آبده تاریخی و باز مانده باستانی دارد، قلعه معروف اختیار الدین، مصلای هرات، مقبره گوهر شاد بیگم، مقبره امیر علی شیر نوایی، مقبره مولانا عبدالرحمن جامی، پل مالان و کنیسه یهودیان، از بزرگترین بناهای باستانی و فرهنگی این ولایت می باشد.

قابل اذعان است که برای دریافت راهکار های سازنده و مؤثر در عرصه حفظ آثار و آبدات تاریخی هرات در طول سالیان گذشته، تلاشهای زیادی ادامه داشته و روی یک سلسله مسایلی که شامل پیشنهادات سازمان ملل متحد مبنی بر آمادگی برای ثبت و راجستر آبده های تاریخی هرات وجود داشته است، بنابرآن متأسفانه این آبدات شامل فهرست میراث های فرهنگی نگردیده است، اکنون تلاش می گردد که با رفع نواقص و کمبودهای موجود، این آبده‌ها و آثار تاریخی که در هرات موجود است شامل فهرست میراث های فرهنگی سازمان ملل متحد گردد، تا از طریق نهاد های بین‌المللی از جمله یونسکو و آیسسکو برای حفظ وبازسازی آبدات و آثار تاریخی شهر باستانی هرات همکاری صورت گیرد.

خوشبختانه که وزارت اطلاعات و فرهنگ نیز به منظور شامل شدن هرات در فهرست میراث های فرهنگی سازمان ملل متحد، بیشتر از یک میلیون دالر را در طول چند سال اخیر اختصاص داده است، تا با رفع نواقص از نگاه مرمت کاری، شهر هرات شامل فهرست میراث های فرهنگی گردد و در آینده موضوع حفظ و بازسازی آثار تاریخی این شهر از طریق نهاد های مسئول سازمان ملل متحد ضمانت شود.

چنانکه در راستای ثبت هرچه زودتر این آثار در فهرست میراث های فرهنگی رئیس اطلاعات و فرهنگ هرات می گوید که کار برای ثبت آثار و بازمانده های باستانی هرات در فهرست میراث های فرهنگی به شده ادامه دارد، برای شامل شدن یک شهر تاریخی مانند هرات در فهرست میراث های باستانی سازمان ملل متحد، اولین قدم و اقدام این است که ما نخست یک شناسنامه به این شهر باید بسازیم، که کار روی این برنامه جریان دارد.

گفته می شود که براساس گواهی آثار و اسناد تاریخی، شهر هرات از سال ۱۴۰۱ تا ۱۵۰۶ میلادی پایتخت دودمان تیموریان بوده است و در آن زمان این شهر به اوج ترقی و رونق رسیده بود و از همین جهت، برخی از متون تاریخی، هرات «فلورانس آسیا» نیز گفته شده است.

با در نظر داشت ارزشمندی آثار و آبدات تاریخی شهر قدیمی هرات رئیس جمهور کشور محمد اشرف غنی با صدور حکمی، هدایت دادتا تمامی در آمدهای که از رهگذر بازدید توریستان و مراجعین به دست می آید، برای بازسازی و مرمت کاری آبده های تاریخی شهر هرات هزینه گردد.

رئیس اطلاعات و فرهنگ هرات تذکار می دهد که تلاش داریم تا از ساخت و سازهای خود سرانه در نزدیکی و اطراف آبده های تاریخی این شهر باستانی جلوگیری شود و مطابق حکم رئیس جمهور عواید بدست آمده از بازدید آثار و آبدات فرهنگی و تاریخی برای بازسازی و مرمت همین آبدات مصرف و هزینه گردد.

نیاز و ضرورت مرمت کاری و حفاظت زیادتر آبدات تاریخی هرات در حالی مورد بررسی گرفته می شود که سیمینار بزرگی به مناسبت یاد بود از پنجصد هفتادو نهمین سال در گذشت ملکه گوهرشاد بیگم مراسم شانداری راه اندازی گردیده تا از شهکار های فرهنگی و هنری گوهر شاد بیکم با اشتراک و حضور نمایندگان نهادهای فرهنگی کشور شخصیت های عرصه های فرهنگی شخصیت های ملی و فرهنگی فعالان جامعه مدنی و نهاد های صنعتی … از طریق وزارت اطلاعات و فرهنگ و ریاست اطلاعات و فرهنگ هرات در آن  گرامی داشت به عمل آید.  و انتظار می رود که این نشست بتواند برای بازسازی و حفاظت آبدات تاریخی هرات باستان زمینه بهتری را فراهم سازد و زمینه شمولیت شهر تاریخی و قدیمی هرات را در فهرست میراث های فرهنگی سازمان ملل متحد مساعد سازد، تا در آینده این داشته های تاریخی و آثار فرهنگی با ارزش از طریق سازمان یونسکو، آیسسکو وسایرنهادهای مسئول در رابطه به حفاظت آبدات تاریخی و داشته های فرهنگی تحت محافظت و حمایت قرار گیرد.

قابل اذعان است که تدویر این سمینار و تأکید بر حفاظت و مرمت کاری آبدات تاریخی هرات در حالی صورت می گیرد که چندی قبل یعنی در اخیر های زمستان سال گذشته سروصدا های مبنی بر امکان چپه شدن مناری که در داخل مدرسه فخر المدارس قرار دارد ویکی از یادگارهای گوهر شاد بیگم است وچند سال قبل انحنا و کجی پیدا کرده بود وتوسط کیبل های سیمی بسته شده است در گوش ها طنین انداز گردیده که وزارت اطلاعات و فرهنگ برای رسیدگی به این موضوع هیئتی را به هرات اعزام نمود تا از نزدیک راهکار های رفع این معضل را سراغ کنند.

براساس برداشت و عقیده کارشناسان عرصه اجتماعی  و منابع تاریخی، یکی از شرایطی که می تواند آبدات و آثار تاریخی را از گزند حوادث طبعی، تخریب و سرقت این آثار نجات دهد، تأمین امنیت این آثار ومرمت کاری به موقع وجلب توجه مردم فرهنگ دوست هرات برای حمایت و حفاظت از داشته های این شهر باستانی است. زیرا همین موضوع تأمین امنیت و مساعد ساختن شرایط حفاظت آبدات تاریخی عامل عدم شمولیت شهر باستانی هرات در فهرست میراث های فرهنگی سازمان ملل متحد بوده است، بناءً توجه به تأمین امنیت آبدات تاریخی و بازسازی آبده ها و آثار تاریخی و فرهنگی هرات باستان وسایر شهرهای تاریخی باید در سرخط فعالیت های وزارت اطلاعات و فرهنگ و نهاد های فرهنگی و مسئولان حکومت وحدت ملی قرار داشته باشد، تا این میراث های فرهنگی، طوری که برای ما به ارث مانده است، برای فرزندان و مردان آینده این سرزمین باقی بماند.

نوری هروی

ممکن است شما دوست داشته باشید