روزنامه ملی انیس

نگاهی گذرا به مشکلات محیط زیستی درافغانستان

بنابرعدم آگاهی مردم از مسایل محیط زیستی دیده می شود که مشکلات محیط زیستی در کشور بیشتر گردیده و برصحت و سلامت روحی و جسمی مردم اثر سوء گذاشته است. چنانچه ما شاهد هستیم  که امراض قلبی و تنفسی در میان باشندگان این سرزمین شیوع پیدا کرده است
 درصورتی که نهاد های مسئول تدابیر لازم را روی دست نگیرند امکان دارد تعداد مبتلایان به بیماری سوراخ قلب در میان اطفال این سرزمین افزایش یابد و همین گونه، تعداد افراد کهنسالی که مبتلا به بیماری های تنفسی اند نیز افزایش یابد. بنابراین تنها راهی که می توان با مشکلات محیط زیستی مبارزه کرد و تعداد مبتلایان به بیماری های قلبی و تنفسی را کاهش داد همانا راه اندازی برنامه های آگاهی دهی در نقاط مختلف کشور است تا باشندگان مناطق مختلف کشور بتوانند به خوبی عوامل آلوده کنندۀ آب و هوا را بشناسند و کوشش نمایند
در فعالیت های روزانۀ خویش قوانین محیط زیستی را مراعات نمایند تا باشد که مشکلات محیط زیستی در کشور کاهش یابد.
در نتیجه آنها بتوانند در محل زندگی خود یک محیط سالم را برای زندگی برگزینند و به این ترتیب تعداد مبتلایان به بیماری های قلبی و تنفسی در میان آنها کاهش یابد.اما با تأسف باید گفت که تا کنون نهادهای مسئول در این زمینه کدام تدابیری را روی دست نگرفته اند و همین امر باعث گردیده که رقم مبتلایان به بیماری های قلبی و تنفسی در میان باشندگان این سرزمین افزایش یابد. گذشته از این ، مشکلات محیط زیستی در بسیاری از شهرهای بزرگ کشور مانند؛ کابل، هرات، جلال آباد مزار شریف و… خیلی ها زیاد است. می توان گفت که نبود سیستم تخلیۀ فاضلآب در این شهرها باعث گردیده که آب های زیر زمینی در این شهرها ملوث گردد و قابل نوشیدن نباشد، زیرا در این شهر ها طوری که دیده می شود چاه های آب آشامیدنی نزدیک به چاه بدرفت حفر گردیده اند و همین امر باعث ملوث شدن آب چاه ها گردیده و درنتیجه باعث شیوع برخی از امراض در میان باشندگان این شهرها شده است. بنابراین لازم است که نهاد های مسئول در  این زمینه تدابیر لازم را روی دست گیرند و در تمام نقاط این شهرها شبکه های آب رسانی را تأسیس کنند تا باشندگان آن بتوانند به آب آشامیدنی صحی دست رسی پیدا کنند. همین گونه،موجودیت سیستم تخلیۀ فاضلآب در این شهرها نیز می تواند در این راستا مؤثر واقع گردد.بنابراین  لازم است که نهاد های مسئول
 در این زمینه اقدامات لازم را روی دست گیرند. از طرف دیگر  موجودیت وسایط و عراده جات استهلاک شده در این شهرها و گشت وگذار آنها باعث افزایش روز افزون آلودگی هوا گردیده است ، از این رو لازم است که نهاد های مسئول هرچه زودتر تدابیر لازم را روی دست گیرند و وسایط و عراده جات استهلاک شده را از این شهرها جمع آوری نمایند . افزون براین طوری که  دیده می شود دراین شهرها ، بسیاری از خانه ها  وحمام ها از مواد سوخت دودزا استفاده می کنند ،استفاده از مواد سوخت دودزا باعث آلودگی هوای این شهرها گردیده است ، نهاد های مسئول در این راستا تا کنون کدام برنامه را روی دست ندارند . از این رو لازم است که در این زمینه نهاد های مسئول  یک برنامه ای راهبردی  را روی دست گیرند و مردم را آگاهی دهند تا مردم از مواد سوخت بی کیفت و دودزا در خانه ها و حمام ها استفاده ننمایند.    همین گونه ، ورود مواد نفتی بی کیفیت به داخل کشور  و استفاده از آن بعنوان مواد سوخت در وسایط و عراده جات باعث گردیده که آب و هوا در بسیاری از شهرهای کشور آلوده گردد .  از این رو لازم است که نهاد های مسئول از ورود مواد نفتی بی کیفیت به داخل کشور جلوگیری نمایند و به این ترتیب از کاهش آلودگی هوا در این شهر ها بکاهند. گذشته از این ، موجودیت زباله در نقاط مختلف شهر کابل باعث افزایش مشکلات زیست محیطی در این شهر گردیده است ،بنابراین لازم است که نهاد های مسئول بویژه ادارۀ شهر داری باید هرچه زود تر برای جمع آوری زباله از داخل شهر اقدام نماید تا باشد که زباله ها در جای مناسب آن جمع آوری شده و دفن گردند. در غیر این صورت ، افزایش زباله در نقاط مختلف این شهر می تواند سبب شیوع امراض گوناگون در میان اهالی این شهر گردد که می تواند خطرات جدی را روی سلامت ساکنان این شهر داشته باشد . به باور آگاهان امور ، اگر به معضلات زیست محیطی شهرهای بزرگ افغانستان ، مانند؛ آلودگی آب و هوا ، تجمع کثافات در کنار جاده های عمومی ، افزایش نفوس ، آلودگی آب های زیر زمینی و نبود سیستم تخلیۀ فاضلاب در این شهرها نهاد های مسئول توجه جدی نکنند ، ممکن این شهر ها بنابر موجودیت مشکلات  زیست محیطی به شهرهای  غیرقابل زیست مبدل خواهند شد و امراض گوناگون نیز در میان ساکنان این شهرها شیوع پیدا خواهد کرد. ناگفته نباید گذاشت که شهر کابل باید بعنوان مرکز یا پایتخت از نظر پاکی و نظافت و تنظیم ادارۀ شهری الگو برای سایر شهرهای افغانستان باشد . متاسفانه دیده می شود که در این شهر بسیاری از قوانین و تدابیر که بتواند این شهر را در نظر همه به عنوان شهر معیاری به معرفی بگیرد روی دست گرفته نشده است و این بی توجهی نهادهای مسئول به این شهر سبب گردیده است آب های زیر زمینی ملوث گردد ، هوای آن آلوده ، دریای آن به محل تجمع کثافات و محل زیست معتادین مبدل گردد که این می تواند چهرۀ کثیفی از این شهر را برای دیگران بنمایش گذارد.  گذشته از این ، افزایش نفوس دراین شهرها یکی از مشکلات محیط زیستی محسوب می گردد، تنظیم نفوس در شهر ها و روستاها نیاز به برنامه ریزی دقیق دارد ، یعنی ، دولت باید یک برنامۀ راهبردی را روی دست گیرد تا بتواند به مشکلات زیست محیطی در شهرها و روستا ها رسیدگی نماید . بدون در نظر داشت یک برنامۀ راهبردی هیچ دولتی قادر نخواهد شد که بتواند به مشکلات صحی، مسکن ، آموزش شهروندان رسیدگی نموده و رفاهیت همگانی را تأمین نماید. از طرف دیگر ، اگر دولت توجه جدی به مسئله ای تنظیم نفوس در شهر ها و روستا ها نداشته باشد ، با گذشت هروز مشکلات زیست محیطی  در شهر ها بیشتر خواهد شد.  بنابراین لازم است که دولت در این زمینه یک برنامه ای راهبردی را روی دست گیرد .

 عبدالحلیم باخرد

ممکن است شما دوست داشته باشید