روزنامه ملی انیس
ریاست روزنامه های دولتی افغانستان

نشست قلب آسیا؛ فرصتی خوبی برای منطقه

نهمین نشست قلب آسیا- پروسه استانبول تحت عنوان تقویت اجماع برای صلح وتوسعه دیروز با سخنان روسای جمهور افغانستان وتاجیکستان رسما در دوشنبه پایتخت تا جیکستان در حضور ۱۵ وزیر خارجه کشور های عضو و ۱۲نهاد بین المللی و ۱۷ کشورحامی افغانستان برگزار شد.هرچند محور اصلی این نشست راهمواره، مبارزه با تروریزم ، توسعه روابط اقتصادی، تجاری و ترانزیتی میان کشورهای منطقه تشکیل می دهد،اما در نهمین نشست علاوه بر این مسایل، تقویت اجماع منطقه یی در مورد صلح افغانستان ، توسعه همکاری های سیاسی ، امنیتی واقتصادی میان کشور های منطقه از موضوعات اصلی در این نشست بود ودر اخیر اشتراک کنندگان این نشست اعلامیه مشترک را نیز در مورد صلح افغانستان به امضا رسانیدند. رئیس جمهور غنی در افتتاحیه این نشست صحبت کرده افزود که ما خواستار صلح هستیم ، زیرا صلح امروزبرای مردم ما نه تنها یک خواست ،بلکه یک امر ضروزی است ما وشرکای ما به دنبال یک راه حل ودستیابی به صلح استیم.
اعتماد سازی، مبارزه با تروریزم، تجارت و ترانزیت ،همکاری اقتصادی منطقه یی،همکاری در حوزه آموزش و تحصیلات،از اهداف شکل گیری پروسه استانبول شمرده می شود.

کنفرانس قلب آسیا که به روند استانبول نیز مشهور است،ده سال پیش با ابتکار افغانستان و حمایت ترکیه ایجاد گردید و اعتمادسازی، همکاری و همسوئی فعالیت های مشترک در بخش مبارزه با تروریزم، مواد مخدر،مبارزه با حوادث طبیعی، توسعه تجارت منطقه یی و سرمایه گذاری کشورهای عضو با یکدیگر از اهداف این سازمان به شمار می رود.
به صورت کلی،کشورهای منطقه هم اکنون این فرصت را در اختیار دارند که بخصوص در پنج محور مهم، مشترکا با یکدیگر کار و فعالیت نمایند:
اختلافات مرزی،استفاده ابزاری از تروریزم برای رسیدن به اهداف و مقاصد سیاسی و امنیتی، در پیش گرفتن سیاست عدم همکاری و… از مسایلی هستند که موحب بی اعتمادی میان کشورهای منطقه شده است. باوجود شکل گیری چندین سازمان بزرگ منطقه یی،هنوزهم اما این سازمان ها تحت تاثیرفضای بی اعتمادی و اختلافات اعضا قرار دارند وعملا دستاوردی نداشته است. قلب آسیا این فرصت را فراهم ساخته است که کشورهای منطقه جهت اختلاف زدایی تلاش صادقانه انجام دهند.
یکی از جدی ترین چالشهای منطقه، فقر گسترده و رشد آهسته روند توسعه بخصوص در بعد اقتصادی به حساب می رود. بسیاری از این کشورها با یکدیگر روابط سیاسی دوستانه ندارند و به همین ملحوظ، روابط اقتصادی آنان نیز به شدت متاثر گردیده است. باتوجه به این مهم، یکی از اهداف کنفرانس قلب آسیا، توسعه زیربناهای اقتصادی است که توسعه و همکاری مشترک را میان کشورهای عضو ایجاد می کند و شامل پروژه های انرژی بخصوص تولید و انتقال برق، خطوط راه آهن، توسعه بزرگراه ها، استخراج معادن و توسعه صنایع می باشد. طی نشست های گذشته، روی عوامل و چگونگی این پروژه ها، چالش ها و مشکلات آن و راههای حل فرا راه این پروژه ها بحث و تبادل نظرصورت گرفته است.
افغانستان طی این نشست ها همواره کوشیده است تا این درک را به وجود بیاورد که این کشور ظرفیت فوق العاده طبیعی برای وصل کردن کشورهای منطقه با یکدیگر دارند و کشورهای منطقه از طریق همگرایی، باید کمک کنند که نقش ژئوپولتیک افغانستان برجسته تر شود تا تمام کشورهای منطقه با ثبات و آرامش به رشد و توسعه دست پیدا کنند.
فعالیت های تروریستی و تهدیدات ناشی از آن، چندین دهه است که افغانستان و منطقه را بشدت متاثر ساخته است؛ هم اکنون اکثر کشورهای آسیایی جنوبی و مرکزی درگیر جنگ، خشونت و نا امنی هستند و تروریزم با سرعت نگران کننده ی در حال رشد و ایجاد هسته در این کشورها و منطقه می باشد. اکنون این فرصت فراهم شده است تا با همگرایی و تغییر سیاست حمایت از تروریزم به مقابله با آن،این پدیده خطرناک را در منطقه ریشه کن سازیم، زیرا مردمان کشورهای منطقه، اغلب با یکدیگر پیوندهای مستحکم فرهنگی دارند؛مشترکات زبانی، دینی، مذهبی، قومی و تاریخی از نکات بارز ملت های این منطقه است و این مشترکات پیوندی مناسب را برای استحکام روابط در ابعاد مختلف از جمله امنیت منطقه یی به وجود آورده است. از آنجایکه تهدیدات و چالشها در منطقه مشترک است و تمام کشورها از نا امنی و فقر در این منطقه متاثر هستند، این پیوندها می تواند در راستای انسجام و همگرایی منطقه یی موثر و مفید تمام شود.
باوجود اینکه دستاوردهای این پروسه تا کنون چشمگیر و قابل لمس نبوده، اما با این حال هم، شکل گیری این روند در نفس خود یک ابتکار عالی به حساب می رود و یک ظرفیت کلان و فرصت کم پیشینه برای منطقه را فراهم کرده است؛ نفس گفتگو وجمع شدن کشورهای منطقه و آنهم حول محور کشوری که تا چند سال قبل، منشا و مصدر بسیاری از نا به سامانی های منطقه یی تلقی می شد، خود دستاورد بس مهم برای افغانستان و منطقه است.
هرچند اقدام مشترک برای تامین امنیت پایدار در افغانستان و منطقه قرین به موفقیت نبوده است ولی با این حال، این پروسه سبب شده است که اقلا تاحدود قابل ملاحظه ی درک مشترک از مشکلات و چالش های امنیتی در منطقه به وجود بیاید و کشورهای که از پدیده تروریزم و گسترش نا امنی ها در منطقه حمایت می کنند، تحت فشار قرار بگیرند.
دستاورد دیگر افغانستان این است که در بعد اقتصادی و ترانزیتی،تاحدودی موفق به متقاعد سازی کشورهای منطقه نسبت به ارزش و جایگاه افغانستان به عنوان قطب ترانزیتی شده است. اغاز به کار چندین پروژه منطقه یی نشانگر این دستاورد است و حد اقل، روند اجلاس قلب آسیا در تسهیل و تسریع این پروژه ها نقش داشته است.
سالها جنگ و منازعه، افغانستان را از معادلات سیاسی منطقه حذف کرده بود ولی این نشست ها و نشست های دیگر منطقه یی از جمله ریکا که به ابتکار و محوریت افغانستان شکل گرفت،سبب پذیرش مجدد افغانستان در معادلات سیاسی منطقه یی شده است.
دورهم جمع کردن کشورهای که منافع، دیدگاه ها و سیاست های متضاد دارند،کنار همدیگر، برای افغانستان و منطقه یک دستاورد به حساب می رود و این رایزنی ها به عنوان یک پروسه، در میان مدت و طولانی مدت نتایج مثبتی درپی خواهد داشت، اجماع و همگرایی منطقه یی را نیز تقویت خواهد کرد، زیرا افغانستان امروز در یک موقعیت حساسی قرار گرفته و قرار است که در آینده نزدیک نشست استانبول پیرامون راه حل معضل افغانستان در ترکیه برگزار گردد که کشورهای منطقه با درک از منافع منطقه یی می توانند دولت افغانستان را در نشست حمایت و همکاری کنند.

ممکن است شما دوست داشته باشید