روزنامه ملی انیس

مردم کشور، تبادله قدرت سیاسی را متکی برآرای خودمی دانند

بهرام قاسمی، سخن‌گوی وزارت خارجه‌ ایران در یک نشست خبری در تهران ازسفرهیئت طالبان به ایران خبرداده وگفته بود که این هیئت گفتگوی مفصلی با هیئت ایران به ریاست سید عباس عراقچی انجام داده است.

قاسمی گفته است که از گفتگوهای هیئت طالبان با ایران، حکومت افغانستان با خبر است. «هدف اصلی مذاکرات هیئت طالبان با معاون امور سیاسی وزارت خارجه‌ ایران به‌منظور یافتن راهکار و زمینه‌های تسهیل‌کننده برای کمک و مساعدت به گفتگوها بین گروه‌های طالبان و دولت این کشور برای پیش‌برد روند صلح در این کشور بوده است.»این سفرهاودیدوادید مقامات ایرانی باگروه طالبان درحالی صورت می گیردکه فرستاده‌ ویژه ایالات متحده برای مصالحه افغانستان یک ماموریت فوری در پیش داشت؛موصوف تلاش می کردکه راه‌اندازی روند صلح با طالبان، هرچه زودترباید بهنتیجه منجرشود. نمایندۀ ویژۀ امریکا در امور صلح افغانستان، برای گفتوگو پیرامون شروع رسمی مذاکرات صلح به اکثر کشورهای منطقه به شمول پاکستان، هند، روسیه، آسیای مرکزی، عربستان، امارات و قطر مسافرت کرد. اما از سفر به ایران اجتناب ورزید. ایالات متحده امریکا روابط پرتنشی با ایران دارد و در اکثر کشورهای منطقه به شمول سوریه، یمن، عراق و افغانستان در مواضع متضادی قرار دارند. ایران از سال‌ها بدین‌سو باطالبان روابط داشته‌است. مقامات ایرانی همواره گفته‌اند که هدف آنان از تأمین روابط با طالبان، به معنای حمایت سیاسی و نظامی از این گروه نیست. اما مقامات امریکایی ایران را به حمایت تسلیحاتی و نظامی از طالبان متهم می‌کنند. به‌تازه‌گی مقامات واشنگتن اسناد و شواهدی را به رسانه‌ها ارایه کردند که بر بنیاد آن، ایران به طالبان اسلحه و جنگ‌افزار کمک کرده است. فرماندهان نظامی امریکا پس از کشته‌شدن ملا منصور در مناطق سرحدی پاکستان گفتند که او در راه بازگشت از ایران مورد حملۀ پهبادها قرار گرفت. بعدها  عکس‌های پاسپورت ملا منصور به رسانه‌ها درز کرد که نشان می‌داد ویزۀ ایران را دریافت کرده است. مقامات ایرانی در سفر به کابل همواره گفته‌اند که به دنبال روابط دولت با دولت هستند؛ اما اقدامات اخیر آنان نشان می‌دهد که تهران نگران است و می‌خواهد هر طوری که شده در مذاکرات حضور داشته باشد. ایران بی‌تمایل نیست که در ضربه زدن به اهداف و منافع امریکا در منطقه در کنار گروه طالبان قرار گیرد. درحالی‌که امریکا با اکثر کشورهای منطقه دربارۀ مذاکره با طالبان به توافق رسیده است، تهران می‌کوشد که طالبان را همچنان به جنگ و مبارزۀ مسلحانه علیه نیروهای خارجی و حکومت تشویق نماید. طالبان در دورۀ حاکمیت‌شان در کابل، از هیچ تلاشی در راستای ضربه زدن به منافع ایران در افغانستان دریغ نکرده اند. طالبان از لحاظ مذهبی و ایدیولوژیک و همسویی سیاسی و منطقه‌ای پیوندی با رژیم ایران ندارند. کشتار دیپلومات‌های ایرانی در مزارشریف و لشکرکشی شان به سوی مرزهای ایران در هرات نشان داد که طالبان یک تهدید بالقوه در برابر ایران هستند. اما امروزه شرایط به گونه‌یی رقم خورده که ایران و گروه طالبان را در موضع مشترک قرار می‌دهد. برقراری روابط میان تهران و طالبان، موجب تحریک حکومت افغانستان و جریان‌های ضد طالبانی شده است. درحالی‌که دونالد ترامپ  رئیس‌جمهور ایالات متحده مشتاق است تا جنگ را متوقف کند، بنابرین واشنگتن در تلاش دست‌یابی به معامله‌ای بوده است تا راه را برای عملی‌شدن تصمیم رئیس‌جمهور باز کند. تاکنون خلیل‌زاد  چندین بار جلسات سطح بالا را میان مقامات ارشد ایالات متحده و نمایندگان طالبان تسهیل کرد که امیدوارکننده‌ترین گفتگوها در اوایل ماه جاری در ابوظبی، بااشتراک پاکستان، عربستان سعودی،امارات متحده عربی،طالبان ونماینده امریکابود. خلیل‌زاد اندکی پس از گفتگوهای امارات، در مصاحبه با طلوع‌نیوز گفت: شورشیان به من گفتند:«ما نخست باید با شما، یعنی امریکا و بعد با افغان‌ها بنشینیم و مسایل را از طریق ابزارهای سیاسی حل کنیم.» با توجه به اینکه رئیس دفتر سیاسی طالبان و رئیس دفتر ملاآخندزاده، رهبر طالبان نیز از جمله‌یی نمایندگان طالبان بودند. چنین پیام آشتی‌جویانه‌ چیزی نبود که کم‌اهمیت تلقی شود. اما بعدتررئیس جمهورامریکا  ناگهان تصمیم گرفت که نزدیک به نیمی از نیروی ۱۴ هزار نفری خود را از افغانستان خارج کند.آگاهان اموربه این باوراندکه این اقدام، کار خلیل‌زاد را بسیار دشوار می‌سازد.درحالی که این تصمیم عجولانه برای طالبان، خروج نیروهای امریکایی از افغانستان، فرصتیست مناسب و برای مذاکره‌کنندگان ایالات متحده، چالشی است مخرب و آزاردهنده. طالبان قبلاً گفته بودند شاید بخواهند پس از تعهد واشنگتن به خروج نظامی، با دولت افغانستان برسر پایان‌دادن به جنگ گفتگوهای رسمی داشته باشند. اما درین اواخرطالبان اعلام کردندکه باحکومت افغانستان واردمذاکره نخواهندشد. برخی ها به این باوراند بدون حمایت جدی پاکستان، تلاش‌ها برای مصالحه با طالبان در افغانستان با شکست روبرو خواهد شد. به نظر می‌رسد که حکومت به رهبری عمران خان در پاکستان، چندان بی‌علاقه نیست تا اهمیت خود را در شکل‌دهی نتایج مذاکرات صلح، برای امریکا برجسته کند.با این وجود، مایکل کوگلمن  تحلیل‌گر مستقر در واشنگتن که مسایل طالبان و پاکستان را از نزدیک دنبال می‌کند، باور دارد که پاکستان یقیناً توانایی این را دارد که شورشیان را برای گفتگو با امریکا و سایر بازی‌گران کلیدی وادار بسازد. « ساده‌لوحانه خواهد بود اگر گمان کنیم که پاکستان بدون دریافت امتیازات بزرگ از امریکا  عربستان و روسیه، دست از حمایت طالبان بردارد و یا در پالیسی‌های خود تغییری بوجود بیاورد.»این درحالیست که سه روز پیهم نمایندگان طالبان با زلمی خلیل‌زاد نماینده امریکا برای صلح افغانستان درابوظبی گفتگو کرده اند. هیئت‌های از پاکستان، عربستان سعودی و امارات متحدۀ عربی هم در این گفتگو‌ها حضور داشتند. بر اساس گزارش‌هایی که ازورای رسانه ها درزکرد، پیشنهاد برای آتش‌بس شش ماهه،ایجاداداره موقت وتأییدحضورنظامی امریکابرحسب ضرورت از سوی نماینده امریکا مطرح شد. اما طالبان بررهایی زندانیان،خروج تدریجی قوای خارجی،وتشکیل اداره موقت که رئیس آن ازاین گروه بوده باشدتأکیدکردند.  زلمی خلیل‌زاد هنگامی که از سوی حکومت امریکا به حیث نماینده صلح افغانستان تعیین شد  تا حالا سه بار با نمایندگان طالبان دیدار کرده و انتظار می‌رود دور بعدی گفتگو‌هایش با نمایندگان طالبان در ریاض پایتخت عربستان سعودی برگزار شود. هرچند طالبان گفتگوهای رو در رو با هیئت مذاکره کننده حکومت افغانستان را نپذیرفته اند، ولی یکی از سخنگویان وزارت خارجه امریکا گفته که مذاکرات در ابوظبی بخشی از تلاش‌های است که زمینه را برای گفتگوهای مستقیم میان افغان‌ها فراهم می‌سازد.  نگرانی‌های هم وجود دارد و آن این‌که مبادا مردم افغانستان در حاشیه قرار گیرند و با برخی از همسایه‌ها در پشت پرده معامله صورت گیرد که چنین معامله برای مردم افغانستان قابل پذیرش نخواهد بود. مردم ما به این باوراندکه هیچ شخص ویادولتی نمی تواند به جای مردم کشور ما درقبال سرنوشت شان تصمیم بگیرد.یابرای تغییرنظام ازاداره موقت ویاامثالهم طرح هایی راارائه نمایند.تغییرنظام درافغانستان تنها براراده و رای مردم به وجودآمده می تواندوبس.زیرامردم افغانستان درحالات پختگی شعورسیاسی رسیده اند تنهاراه تبادله قدرت رامتکی برآرای مردم خودمی دانند.  باید نمایندگان کشورهایی که درتسهیل روندصلح ومذاکره  تلاش می ورزند به این باوررسیده باشند که به جای مردم افغانستان نمی توانند تصمیم مستقلانه برای تغییرنظام این کشوربگیرند. کشورهای منطقه باید درقبال صلح وثبات درافغانستان به یک اجماع برسند زیرا تأمین امنیت درافغانستان متضمن ثبات دراقصای نقاط جهان است. در نهایت زمینه رامهیابسازندتا افغان‌ها آماده شوند که از طریق مذاکرات بین‌الافغانی برای رفع اختلافات خودتصمیم اتخاذ نمایند.زیرا در روند جاری صلح نقش مردم افغانستان بسیار مهم است و همه کشورها باید سعی کنند تا به اراده مردم افغانستان احترام داشته باشند.

لام-جیم

ممکن است شما دوست داشته باشید