روزنامه ملی انیس

فساد اداری دراجتماع

گستردگی فساد:

فساد اداری دریک کشورباعث خشک شدن شاه رگ های اقتصادی آن کشورمیگردد.فساد یکی ازبزرگترین معضلاتی است که ادارات عامه با آن دست وگریبان است فساد منابع رابه هدر داده حکومت داری خوب راباچالش مواجه ساخته توسعه اقتصادی رامحدود کرده وعرصه خدمات عام المنفعه رابامانع مواجه ساخته و نهایتا نظم اجتماعی وامنیتی راتهدیدمیکند.

فساد در لغت به معنی گندیدگی، تباهی و خرابی است وعبارت ازیک پدیده مخرب و شکننده است به تعبیر دیگردر فساد یک چیز میشکنند که آن چیز ممکن ارزش اخلاقی ویا هنجار اجتماعی ویا اصول اداری باشد ازدید دانشمندان پیشین چون سقراط ارسطو و بعضی دیگر از دانشمندان دوران باستان و قرون وسطی واژه فساد بیشتر برای تزکیه نفس وسلامت اخلاقی کل جامعه بکار می رفت، اما امروز فساد به رفتار و اعمال یک فرد و پدیده اداری است و دانشمندان تعریف های متعدد را پیرامون موضوع فساد نموده اند که ذیلا ارایه میگردد.

فساد عبارت است از سوء استفاده از قدرت عمومی وامکانات و اختیارات دولتی برای تامین منافع شخصی وخصوصی فرد خاص گروه خاص ویا برمبنای منافع خاص میباشد.

و یا فساد را به عنوان پاداش نامشروع تعریف میکنند که برای وادار کردن فرد به تخلف از وظیفه محوله اش اختصاص داده می شود وهمچنان فساد عبارت است از سوء استفاده از قدرت و صلاحیت داده شده در جهت منافع شخصی است.بنا گفته می توانیم که فساد عبارت از کوشش برای کسب ثروت و قدرت از طریق غیر قانونی منافع شخصی در بدل متضرر ساختن منافع عامه ویا سوء‎استفاده از قدرت و منابع دولتی برای تأمین منافع شخصی که شامل اعمال مانند  رشوت استفاده از تحفه یا پاداش به منظور انحراف فرد از راه اصولی واستفاده از موقف قوم گراهی، دادن امتیاز به افراد به اساس مناسبات شخصی بدون در نظر گیری شایستگی ولیاقت استفاده غیر قانونی از منابع عامه برای منافع شخصی میباشد، در درک محدود فساد عبارت از کسب منفعت شخصی ویا رشوه تعریف گردید و در درک وسیع ان تمام مواردی که از صلاحیت های مقام رسمی به منظور اهداف شخصی استفاده صورت گیرد شامل موارد فساد می باشد بناءً فساد اداری یکی از مریضی های حادی است که عملاً به یک مانع عمده در راه رشد و توسعه در ابعاد مختلف زندگی،  اجتماعی  اقتصادی و سیاسی تبدیل شده اگر باپدیده فساد اداری در کشور مبارزه صورت نه گیرد رشد و توسعه را در ابعاد مختلف در تمام زمینه ها با چالش مواجه خواهد ساخت و دستگاه پولیس هم ازاین ناحیه متضرر گردیده بالای صلح وثبات وحکومت داری خوب هم تاثیر منفی بر جا گذاشته فساد امروز به یک بیماری مزمن حکومت تبدیل شده است.

فساد در اداره عامه عوامل بسیار زیاد دارد:

عدم تعهد به منافع عامه در اداره عامل اصلی فساد اداری در کشور محسوب میشود که بدون شک تعهد به هویت های کوچک قومی  سمتی و زبانی که از نظر تفکر قومی و زبانی تغذیه میشود مهمترین عامل فساد اداری در کشور میباشد عوامل متعددی برای فساد در کشور وجود دارد که نوعیت هر کدام از این عوامل متناسب با وضیعت اجتماعی  فرهنگی و اقتصادی متضاد است که طور  فشرده روی بعضی عوامل بحث میگردد.

عامل سیاسی فساد:

عدم وجود ثبات سیاسی عدم ایجاد وتقویه روحیه ملی بین رجال سیاسی فشار گروه های ذی نفع به امور سیاسی جو سازی و غوغا سالاری توصیه برای در امان ماندن مدیران مختلف از مجازات و بالآخره عدم آگاهی مردم از حقوق شان در برابر قانون از جمله عوامل سیاسی، اقساد واداری اند همچنان عدم تفکیک اداره از عرضه سیاست می توان عامل عمده فساد در اداره باشد. زمانیکه مدیران و کارمندان اداره با معیار قرابت مثلا با فلان وزیر ویا شخصی  یا رسوخ سیاسی در موقف بلند اداری با امتیازات گماشته می شود در این جا مهم ترین پدیده که از بین می رود تعهد منافع عامه و ارزش های اداری است چه نزد اربابان قدرت منافع حزبی تنظمی  گروهی مقدم است به منافع ملی و عامه.

عوامل فساد اداری:

عدم ظرفیت در اداره وجود سیستم ها اصول و ضوابط ناقص و ناکارا آمد تشکیلات اداری ناکارا پیچیده گی قوانین و پروسیجر های اداری مقرارت پیچیده مدیران غیر موثر فقدان شایسته سالاری ووجود تبعیضات قومی، سمتی و غیره در زمینه استخدام ارتقای و امتیازات کارمندان نارسایی در نظام مجازات و مکافات از جمله عوامل اداری فساد در اداره پنداشته می شود.

عامل تاریخی فساد:

کشور های استعمار گر کوشش نمودند  تا به هر نحو ممکن سیستم اداری مورد نظر شان را در این کشور ها تطبیق نماید ولو این سیستم ها در تطابق با واقعیت های علنی این جوامع نبودند  علاوه براین این کشور ها کوشش نمودند تا افراد هوادار خود شان را در پست های کلیدی گمارند و به ایشان به هر نحو ممکن معاش و امتیازات بالا را پرداخت نماید  هر چند این افراد شایستگی کار در موقف های بلند نداشته در حالیکه به ماموری بخش خدمات ملکی که در ارتباط مستقیم  و روزانه با مردم میباشد کمترین معاش و امتیازات  داده می شود چه سیستم معاشات بلند برای یک عده از کارمندان و پرداخت معاش پایین برای کارمندان بومی(محلی) انگیزه کار صادقانه را از کارمندان گرفته و باعث بالارفتن سود جوی در بین کارمندان شده است.

عامل اقتصادی فساد:

بی ثباتی اقتصادی، تورم عدم توسعه اقتصادی، کمبود عواید وکاهیش قدرت، خرید ،عدم توزیع عادلانه در امدها در جامعه را نیز میتوان از جمله عوامل فساد اداری دانست.

عامل ساختاری فساد:

ساختار نظام متمرکز از جمله عوامل بسیارعمده فساد است معمولاً در نظام ها متمرکز تمام منابع قدرت وصلاحیت ها در مرکز و آنهم در اختیار یک اقلیت  محدود متمرکز می باشد  طوریکه یک شخص  از یک ولایت دور دست مجبور است تا برای جزیی ترین کار اداری صدها کیلومتر راه را پیموده دورازخانه و دیار نسبت یک کار ساده اداری در مرکز سر گردان باشد.

عامل هویتی فساد:

تفکر قومی، زبانی، مذهبی،سمتی  وغیره هنوز هم به شکل بالقوه وبالفعل حتی در سطوح کلان تصمیم گیری در داخل حکومت وجود دارد تفکر تعهدات و گرایشات ملی به شدت تحت تاثیر قرار داده و هدف اداره عامه عرضه خدمات عام المنفعه را با چالش جدی مواجه می سازد.

عامل اجتماعی فساد اداری:

الفخویش خوری بر مبنای ارزش های اجتماعی کمک و مساعدت به افراد و نزدیکان از جمله ارزش های اجتماعی تلقی میگردد هر چند در اجتماع این امر پسندیده است اما کارمند اداره عامه از منابع عامه استفاده میکند در خدمت تامینی منافع عامه قرار دارداین عمل نوعی از فساد تلقی میگردد.

فساد سیاسی:

این فساد با انگیزه های سیاسی و باهدف تامینی منافع شخص خانوادگی حزبی گروهی و قومی و غیره کسب قدرت از راه های غیر مشروع صورت میگیرد چون عرصه سیاست بازی و تحمیل قدرت است بنا فساد سیاسی را می توان به عنوان سوء استفاده از قدرت و یا انحصار قدرت تعبیر نمود فساد سیاسی مردم را به نظام بی اعتماد می سازد و روی تمام عرصه های زندگی مردم وروند انکشاف پیشرفت و توسعه کشور اثر منفی میگذارد نکته مهم در این زمینه این است که فساد سیاسی خود منشا و زمینه ساز فساد اداری و اقتصادی است و راه را برای مفسدان اداری و فرصت طلبان هموار می سازد از جمله مظاهر فساد سیاسی می توان به موارد ذیل اشاره نمود.

نا دیده گرفتن منافع ملی در مقابل منافع سیاسی و حزبی.

نقض یا زیر پا گذاشتن قانون تصویب طرح ها یا  قوانین خاص در جهت مقاصد خاص در مقابل منافع عام.

تامین مالی احزاب از منابع مالی بیت المال باروش های غیرقانونی.

تقلب،ارعاب و تهدید در انتخابات یا خرید آرا به نفع نامزد خاص با پرداخت رشوه وعده و وعید برای کسب رای.

عدم پاسخگویی.

عزل و نصب های مقامات سیاسی و دولتی واداری براساس روابط شخصی.

تخصیص منابع و خدمات عمومی و دولتی براساس زد و بندهای سیاسی و پشت پرده.

تجارت و تشبث در فعالیت های اقتصادی با استفاده از موقف سیاسی.

تمرکز قدرت  چه قدرت نامحدود فساد رادر قبال دارد و در جاهایی که قدرت متمرکز در دست یک فرد و یا گروهی از مردم است در آنجا فساد را به راحتی میتوان شاهد بود.

مظاهر فساد اداری:

رشوت ارتشا (رشوت دادن و رشوت گرفتن) و اختلاس.

سوء استفاده از صلاحیت  اداری یا عامه و تجاوز از صلاحیت.

سوء استفاده و فساد ناشی از عدم رعایت اصول و ضوابط اداری.

تداخل وظیفوی  مداخله یک مامور اداری در محدوده وظیفه  صلاحیت ومسئولیت مامور
 اداری دیگر.

استفاده نا درست از دارای های عامه و دولتی توسط دارندگان مناصب عمومی.

ثروت اندوزی غیر قانونی از طریق سوء اسنفاده از مسئولیت و مقام رسمی.

استفاده ویا کتمان اطلاعات و معلومات با هدف تامین منافع شخصی.

تغییر کاربری و بهره برداری نادرست از اموال عمومی  مثلاً استفاده از موتر و یا دیگر امکانات اداره برای مقاصد و امور شخصی.

پول شویی یا تطهیر پول ها و عواید حاصله از فساد.

ترتیب کننده:علام الدین) عفیف فیضی(

ممکن است شما دوست داشته باشید