روزنامه ملی انیس
ریاست روزنامه های دولتی افغانستان

زلمی خلیلزاد و مأموریت وی در راه آوردن صلح به افغانستان

با آن که زلمی خلیزاد نمایندۀ ویژۀ وزارت امور خارجۀ امریکا برای صلح در افغانستان به کشورهای منطقه و کشورهایی که به نحوی از انحا در قضایای مربوط به این کشور دخیل اند،  سفرهای متعددی نموده و گفتگوهای را با نمایندگان گروه طالبان انجام داده است،  اما دیده می شود که تا کنون گروه طالبان و کشورهای منطقه در جهت آوردن صلح به این کشور گام های عملی را نبرداشته اند،  از طرف دیگر  عدم حضور نمایندگان دولت افغانستان در این مذاکرات خود می تواند ابهاماتی را در مورد نتایج مثبت این مذاکرات و گفتگوها به وجود آرد.  یکی از دلایلی که تا‎کنون ابهاماتی را در این روند بوجود آورده نبود دلایل کافی برای اقناع کشورهای منطقه است که در قضایای این کشور دخیل اند و به نحوی از انحا این گروه را از لحاظ مالی حمایت نموده و به این گروه اسلحه و‎تجهیزات ارسال می دارند. بنابراین،  لازم است که دولت افغانستان به هدف قطع مداخلات کشورهای بیگانه درامور این کشور از منافع ملی یک تعریف مشخصی را برای این کشور ها ارائه بدارد تا در چهارچوب منافع ملی ما این کشورها بتوانند منافع خود را از راه مسالمت آمیز جستجو نموده،  دست از حمایت این گروه کشیده و به جنگ نیابتی خویش در این کشور خاتمه دهند.  از طرف دیگر،  دیده می شود که کشورهای منطقه،  بویژه پاکستان که حامی این گروه و گروه های دیگر هراس افگن در منطقه شناخته می‎شود،  همواره تلاش نموده است که در مسایل مربوط به افغانستان یک سیاست دوپهلو را روی دست گیرد،  سیاست این کشور این است که در مذاکرات صلح به ظاهر خود‎را بعنوان میانجی میان گروه طالبان و دولت افغانستان جلوه دهد و از طرف دیگر  روی دست گرفتن سیاست مداخله گرایانۀ این کشور در امور داخلی افغانستان از طریق تمویل و تجهیز این گروه است،  ادامۀ این گونه سیاست ها از سوی پاکستان در مسایل مربوط به افغانستان تا حدودی توانسته است شک و تردیدهای را در رابطه به همکاری صادقانۀ این کشور در جهت ایجاد تسهیلات به هدف تأمین صلح در افغانستان بوجود آرد. ازاین گذشته،  تا‎هنوز  زلمی‎خلیلزاد این را به مردم افغانستان واضح نساخته است که کشورهای دخیل در قضایای افغانستان هدف شان از ادامۀ جنگ نیابتی در این کشور چیست و چگونه امریکا می تواند این کشور ها را قانع سازد که آنها به هدف تأمین صلح در افغانستان با دولت این کشور همکاری نمایند؟ این ها همه پرسش هایی اند که تا کنون برای مردم و دولت افغانستان در این باره وضاحت داده نشده است. همین گونه،  عدم حضور نمایندگان دولت افغانستان در این مذاکرات خود می تواند نتایج این مذاکرات را زیر پرسش برد. از طرف دیگر،  طالبان در این مذاکرات تأکید شان روی این بوده که نیروهای امریکایی باید بدون کدام قید وشرطی از افغانستان خارج شوند،  در صورتی که در مذاکرات صلح روی خروج این نیروها بحث نشود آنها دیگر به میز مذاکره حاضر نخواهند شد. هرچند ایالات متحدۀ امریکا می خواهد پس از پایان جنگ و رسیدن طرفین به یک توافق سیاسی نیروهای خود را از این کشور خارج سازد،  اما اصل مسئله این است که خروج زودهنگام این نیروها از افغانستان و بدون موافقت طرفین به خاتمۀ جنگ و‎دست یابی آنها به یک توافق سیاسی می تواند دست آوردهای چندین دهه را با خاک یکسان کند. برخی از آگاهان امور،  خروج زودهنگام این نیروها را حضور دوبارۀ امارت طالبان و افراطیت در این کشور تلقی می کنند.

  به باور این آگاهان تا زمانی که امریکایی ها نتوانند مأموریت شان را که همانا مبارزه با گروه های هراس افگن،  ساختن یک دولت پایدار،  حمایت از دیموکراسی،  آزادی بیان،  حقوق بشر و حاکمیت قانون در این کشور است ؛ به وجه احسن انجام دهند،  این می‎تواند عواقب ناگواری را برای مردم و دولت افغانستان در پی داشته باشد. بنابراین،  امریکایی ها باید این را بداند که مردم و دولت افغانستان خواهان آمدن صلح در افغانستان اند،  اما صلحی را می خواهند که بتواند دست آوردهای چندین دهه را که از جمله دسترسی زنان به حقوق شان،  آزادی بیان،  دیموکراسی است ؛ از بین نبرد.  اما،  تا هنوز معلوم نشده است که نتایج این گفتگو ها تا چه اندازه می تواند منجر به آمدن صلح و ثبات در این کشور گردد.  این که چرا  زلمی خلیلزاد تا کنون نتوانسته است این گروه را قانع به ادامۀ مذاکرات مستقیم با نمایندگان دولت افغانستان سازد  پرسشی که تا کنون بی پاسخ مانده است،  از طرف دیگر،  رهبران حکومت وحدت ملی نیز عدم حضور نمایندگان دولت را در این مذاکرات یک خلای بزرگ می دانند و تأکید شان بر این است که هئیت مذاکره کنندۀ صلح باید نمایندگان طالبان را به این قانع سازد که با نمایندگان دولت افغانستان مستقیماٌ وارد گفتگو گردند،  زیرا بدون حضور نمایندگان دولت افغانستان در این نشست ها ادامۀ این گفتگو ها نمی تواند منجر به آمدن صلح و ثبات در این کشور گردد. به باور آگاهان امور در صورتی که طالبان خواهان این باشند که صلح و ثبات در این کشور بوجود آید،  در گام نخست آنها به هدف حسن نیت دست از جنگ با نیروهای امنیتی کشور کشیده و به هدف تحقق این امر راه مذاکره را با نمایندگان دولت افغانستان در پیش گیرند،  اما طوری که دیده می شود ؛ دراین روز ها باوجود این که هرقدر روی ادامۀ این گفتگوها تأکید می شود و تلاش ها به هدف آوردن صلح و ثبات در این کشور ادامه دارد ؛ به همان اندازه نبردها در جبهات مختلف میان نیروهای افغان و نیروهای طالبان تشدید می یابد. جای دارد که گفته شود ؛ ادامۀ این گفتگوها و مذاکرات زمانی می تواند نتیجۀ مثبت را در پی داشته باشد که طرفین درگیر دست از جنگ برداشته و برای ادامۀ گفتگوها میان آنها یک آتش بس دایمی برقرار گردد تا این که طرفین بتوانند به هدف رسیدن به یک توافق سیاسی مستقیماٌ باهم مذاکره نمایند،  در این صورت است که آمدن صلح و ثبات دایمی در این کشورامکان پذیر خواهد شد.

عبدالحلیم باخرد

ممکن است شما دوست داشته باشید