روزنامه ملی انیس

زرقا یفتلی: نا امنی و فقر دلایلی اند که دختران در سنین ۱۳ سالگی مکتب را ترک می کنند

در نتیجه یک تحقیق اعلام شده از سوی نهاد تحقیقاتی حقوق زنان و اطفال بیشتر از دختران در سنین ۱۳ تا ۱۵ سالگی ترک مکت می کنند. در رابطه به جزئیات بیشتر این تحقیق خبرنگار روزنامه ملی انیس مصاحبه ویژه را با زرقا یفتلی رئیس مرکز تحقیقاتی زنان و اطفال انجام داده  است که تقدیم خوانندگان روزنامه می شود.

خانم یفتلی در ابتدای صحبت گفت: تحقیقی را که در نهاد تحقیقاتی حقوق زنان و اطفال تحت عنوان بررسی دسترسی دختران به تعلیم و تربیه (چالشها و فرصت ها) در ولایت های  (کابل، بدخشان، ننگرهار کندهار، پروان و بلخ) انجام داده است از لحاظ نوعیت یک تحقیق مختلط کمی و کیفی و از لحاظ روند تحلیلی و کار بردی برای دست اندرکاران معارف تحقیقی، به صورت میدانی صورت گرفته است.  در این عرصه مصاحبه و پرشنامه ها به کته گوری های مختلف شاگردان، معلمین، مدیران مکاتب، مسئولین معارف، وزارت حج و اوقاف، ریاست های امور زنان، مردم محل کمیته های اولیای دانش آموزان و نهاد های همکار ملی وبین المللی را توزیع و معلومات بدست آمده است.

این تحقیق حدود یک و نیم سال را در برگرفته است تا اینکه به تاریخ ۳ جدی یافته است های گزارش را با حضور رئیس اجرائیه داکتر عبدالله عبدالله، میرویس بلخی وزیر معارف با معینیان وزارت امور زنان وسایر نهاد های تحقیقاتی و فعالین زنان ارائه و نشر نمودیم. هدف عمده از نشر یافته های تحقیق بررسی چونگی وضعیت دسترسی دختران به تعلیم و تربیه، چالشها و فرصت ها است تا اقدامات لازم در رفع آن اتخاذ گردد.

براساس یافته های گزارش عوامل متعدد سبب ترک تعلیم و تربیه در نزد دختران گردیده است که نزدیک به سه میلیون کودک در حال حاضر از حق دسترسی به تعلیم و تربیه محروم هستند  که بالاتر از ۶۰ در صد آنرا دختران تشکیل میدهند. نا امنی، فرهنگی نا سالم، فقر خشونت های خانوادگی، دوری راه کمبود استادان زن در مکاتب، آزار و اذیت جنسی ازدواجهای زودهنگام از مهمترین عوامل ترک کردن دختران از مکتب ها به شمار می رود.

بنا به یافته ها روند شمولیت دانش آموزان دختران نسبت به پسر خیلی متفاوت است، در بعضی جا ها دانش آموزان دختر بیشتر از پسران است در مراحل ابتدائیه چندان تفاوتی در آموزش هر دو قشر وجود ندارد ولی آنچه در تکمیل دوره متوسط ولیسه است ۶۰ درصد دختران شامل آموزش در این جریان مکتب را ترک می کنند در حالیکه در مقایسه با پسران حدود ۴۵ درصد را تشکیل میدهد که ترک مکتب می کنند.

ترک مکتب بیشتر ازسن ۱۳ سالگی آغاز می شود یافته های تحقیقی نشان میدهد. که ۵۹ در صد دانش آموزان دختران بعد از سن ۱۳ سالگی مکتب را ترک می کنند در حالیکه ۲۶ درصد دیگر از سن ۱۴-۱۵ سال ترک کرده و ۱۵ درصد دیگر نیز از ۱۶-۱۷ سال در دوره لیسه مکتب را ترک کرده  اندکه واقعاً یک آمار تکان دهند است حدود
۵۰ درصد دانش آموزان دختر بعد از صنف شش فرصت برای ادامه تعلیم و تربیه در کشور را ندارند و در صدی دختران با سواد در مقایسه با پسران ۴۴ درصد پایین تر است.

دلایلی که چرا دانش آموز دختر مکتب را ترک می کنند به چهار بخش تقسیم می گردد در بخش اول، کاستی، چالشها و مشکلات موجود در خود نظام معارف کشور است مسایل اساسی در این مورد همانا نبود معلمان زن می‌باشد. در کل یک برسوم در صد آموزگاران، زن اند یعنی در دوره ابتدائیه نزدیک به
۳۲ درصد معلم زن داریم. ولی در ۲۲ درصد ولسوالی های کشور هیچ معلم زن وجود ندارد که یک چالش عمده است.

موضوع دوم نبود تعمیر مناسب، صنوف جداگانه دانش آموزان دختران و پسر و تشناب های جداگانه برای دختران می باشد، براساس آمار وزارت معارف که در تحقیق درج شده است ۴۱ درصد مکاتب کشور فاقد تعمیر است.

نکته سوم پایین بودن کیفیت آموزش است. کیفیت آموزش دقیقاً تأثیر دارد روی ادامه تعلیم دختران در مکاتب، زیرا بلند رفتن آمار ناکامی دانش آموزان دختر در امتحانات کانکور گواه کیفیت پایین آموزش است که سبب دلسردی و ادامه ندادن دختران به تحصیل می گردد.

اما دلایل دیگر ترک مکتب که مانع اصلی دسترسی دختران به آموزش و پرورش شده است برمی گردد به نا امنی و شرایط بد اقتصادی خانواده ها،

یافته های ما نشان می دهد که ۴۸ درصد دانش آموزان دختران به دلیل نبود امنیت، ۲۱ درصد در اثر خشونت های خانوادگی و ۶/۶ در صد به دلیل آزار و اذیت در مسیر راه مکتب را ترک کرده اند همچنان فقر یکی از عوامل عمده است که دانش آموزان دختران مکتب را ترک می کنند زیرا ۶۲ درصد دانش آموزان دختران مکتب را ترک کرده اند. به دلی فقر اقتصادی بوده است.

یکی از چالشهای دیگر پایین بودن سطح آگاهی جامعه در حوزه های دینی است گاهی با تعبیر و تفسیر مردانه از آموزه های دینی توسط مردان، حق آموزش از دختران گرفته و یا محدود می شود در قدم بعدی پایین بودن سطح آگاهی مردم است.

یک نکته را که می خواهم تذکار بدهم این که در کنار چالشهای ذکر شده موجودیت عرف و عنعنات ناپسند در محدودیت دسترسی دختران به آموزش نقش تأثیرگذار دارد این امر سبب شده که تقریباً ۸۵ درصد دختران بعد از صنف ششم نتوانند به مکتب و آموزش ادامه بدهند.

در جامعه افغانستان با توجه به حاکمیت مرد سالار ۶۴ درصد دختران بنابر فشار های خانوادگی از سوی پدران، برادران و اقارب از ادامه تعلیم خودداری می کنند.

خانم یفتلی در رابطه به راه های حل پیشنهادی به وزارت معارف بر اساس یافته های تحقیق افزود:

یک روز قبل از همگانی ساختن یافته های تحقیق، یافته ها را با مسئولان وزارت معارف و سایر نهادها شریک ساخته و پیشنهاداتی را ارائه کردیم. امیدواریم که در تحقیق آن گام های موثر برداشته شود و شاهد دسترسی بیشتر دختران به آموزش و پرورش در کشور باشیم.

تقاضای خاص ما این است که وزارت معارف در زمینه استخدام آموزگاران زن و ایجاد فضای مصون برای داشتن آموزان دختر تلاش کنند در صورت امکان در کوتاه ساختن فاصله مکاتب برای دختران اقدام نمایند. ۴۱درصد ناامنی و جنگ دلیل دیگر ترک مکتب است. بناءً نهادهای امنیتی مکلف اند در تأمین امنیت برای دختران دانش آموز همکاری نمایند تا فضای امن آموزش و پرورش در کشور نه تنها برای دختران بلکه برای پسران نیز فراهم گردد زیرا رقم سه میلیون کودک که از حق دسترسی به تعلیم و تربیه محروم اند خیلی زیاد است.

نکته مهم دیگر که به آگاهی از آموزه های دینی و معتقدات بر می گردد باید وزارت اراشد حج و اوقاف در زمینه آگاهی دهی تلاش بیشتر به خرج دهد. تا مردم درک کنند و فرزندان دخترشان را مانند پسران شان دوست بدارند.

اکثراً مردم از پیامدها و عواقب ناگوار در زندگی دختران شان در آینده آگاه نیستند اگر آنان درک دقیق داشته باشند که با تقدیم کردن دختران کم سواد به جامعه چه مشکلاتی با بار خواهد آمد یقیناً که بیشتر از پسران شان به تعلیم و پرورش دختران توجه خواهند کرد.

دین مقدس اسلام بر آموزش و خواندن تأکید بیشتر دارد. در زمینه محققین راه حل های موجود وزیر معارف کشور در برداشتن موانع و دسترسی دختران به آموزش و پرورش و مصونیت آنان تعهد و از ساختن حدود ۳۰۰۰ مکتب دخترانه و استخدام ۵۰۰ معلم زن در سال آینده وعده سپردند.

خانم زرقا یفتلی در رابطه به برنده شدن جایزه صلح جهانی برنامه توسعه ای سازمان ملل متحد گفت:

جایزه صلح جهانی به هدف درخشش فعالان و مدافعان حقوق زن از سال ۲۰۱۰ به این سو توزیع می شود که از ابتکارات عمل یوان دی پی است. تا کنون به صد زن و مرد در هفت کشور (افغانستان، اندونیزیا، میانمار، نیپال، پاکستان، فلپین و سریلانکا) اهدا شده است. امسال خوشبختانه از میان شماری زیادی که برای به دست آوردن آن نامزد شده بودند من «از افغانستان» برنده آن اعلام شدم جایزه یاد شده بنابه فعالیت هایی که در راستای دادخواهی در قوانین و مشارکت زنان در پروسه صلح، تصمیم گیری محلی تدوین قوانین حمایتی داشتیم اعلام گردید. قرار است در آغاز ماه مارچ ۲۰۲۰ طی محفل رسمی احتمالاً در بنکاک اهدا خواهد گردید. نهاد تحقیقاتی زنان و اطفال در سال ۲۰۰۴ ایجاد در طی ۱۶ سال فعالیت در راستای مبارزه با نابرابری ها و تبعیض در برابر زنان فعالیت دارد.

خانم یفتلی از اخیر سخنانش با تعهد قوی و کار بیشتر در نهادینه شدن و رعایت حقوق زنان و اطفال در کشور گفت: با دریافت این جایزه تلاش خواهیم نمود تا بیشتر کار نماییم.

خواست من از حکومت و مسئولان مربوط این است که با تعهد قوی در راه تأمین حقوق زنان و اطفال کارکرده در مذاکرات صلح به این امر توجه بیشتر مبذول گردد.

زیرا نگرانی زنان کشور این است که یکبار دیگر در مذاکرات صلح، در حاشیه قرار نگیرند. تأکید ما این است که در میز مذاکرات حضور و مشارکت معنادار زنان و به نقش شان در صلح، میانجیگیری درج گذاشته شد. انتخاب شان به عنوان هیئت مذاکره کننده نمادین نه بلکه حضور معنا دار داشته باشند.

حامده صدیقی

ممکن است شما دوست داشته باشید