روزنامه ملی انیس

رهایی انس حقانی بایدپیش شرط مذاکرات وآتش بس راتضمین می کرد

پس از سقوط امارت طالبان  جلال‌الدین حقانی با رهبری شبکه حقانی در طراحی و اجرای عملیات‌های پیچیده انتحاری علیه مردم  افغانستان و نیروهای خارجی، اندک اندک به فرد شماره دوم طالبان پس از ملا عمر تبدیل شد. درسال ۱۳۹۴، دو روز پس از اعلام خبر مرگ ملاعمر افشا شد که جلال‌الدین حقانی نیز یک سال قبل به‌دلیل بیماری درگذشته است. یک سال پیش از افشاشدن خبر مرگ جلال‌الدین حقانی پسرش انس حقانی که فرد شماره دوم شبکه‌ی تحت رهبری پدرش بود، توسط امنیت ملی کشور دست‌گیر و در زندان بگرام محبوس شد. در غیبت انس حقانی و پدرش جلال‌الدین حقانی، برادرش سراج‌الدین حقانی به‌عنوان رهبر شبکه  حقانی و معاون رهبر طالبان گماشته شد. فرد شماره‌ دوم شبکه‌ی حقانی در زمان دست‌گیری، احتمالاً مهم‌ترین و ارزشمندترین زندانی دولت افغانستان از مقامات طالبان باشد. انس حقانی پس از دست‌گیری به جرم دست ‌داشتن در خون‌بارترین حملات انتحاری و کشتن شهروندان افغانستان توسط محکمه به اعدام محکوم شد، اما با وجود مطالبات مداوم مردم افغانستان از دولت مبنی بر اعدام این مهره‌ی کلیدی طالبان، حکم اعدام او به‌دلیل اهمیت حیات‌اش در جنگ و صلح افغانستان تا اکنون اجرا نشد. درسال‌های اخیر یکی از مهم‌ترین مطالبات طالبان از حکومت افغانستان رهایی انس حقانی بوده است. امتناع حکومت افغانستان از اجرای حکم محکمه بر این زندانی و مطالبات مکرر گروه طالبان از حکومت افغانستان مبنی بر رهایی او از بگرام، نشان می‌دهد که انس حقانی، از چه جایگاهی در جنگ و صلح افغانستان برخوردار است. اگر از یک سو زندانی‌بودن او در زندان دولت می‌تواند به‌عنوان یک کارت بازی تأثیرگذار درمعادله صلح افغانستان به‌حساب آید، رهایی انس و برگشت او به جبهات جنگ نیز می‌تواند نقش برجسته‌ای در تقویت جبهات نظامی طالبان داشته باشد.روابط دیرین شبکه‌ی حقانی با پاکستان پای این کشور را نیز به مسأله اجرای حکم اعدام بر انس حقانی، دوام حبس یا رهایی او کشاند. در سال‌های اخیر پاکستان از طرف ایالات متحده و دولت افغانستان متهم به داشتن روابط نزدیک با شبکه‌ی حقانی بوده است. به تبع این رابطه اسلام آباد نیز در تلاش رهاشدن انس حقانی از زندان دولت تلاش هایی نموده است. چهار روز پیش هیئتی از مقامات پاکستان به ریاست رئیس سازمان اطلاعات نظامی آن کشور آی،‌اس‌،آی، به کابل آمدبه این بهانه تا از دولت افغانستان درخصوص یک مورد بدرفتاری که چند روز پیش با سفیر افغانستان در اسلام‌آباد صورت گرفته بود، معذرت خواهی و دلجویی کند. رئیس جمهور محمد اشرف غنی صبح روز سه‌شنبه (۲۱ عقرب) اعلام کرد: تصمیم گرفته که سه تن از رهبران طالبان از جمله انس حقانی فرزند جلال ‌الدین حقانی، مالی‌خان فرزند ولی‌خان و عبدالرشید فرزند محمدعمر را به صورت مشروط رها کند. رئیس جمهور محمد اشرف غنی در سخنانش در این مورد گفت: “ما بار‌ها گفته بودیم که برای تأمین صلح با عزت و پایدار یک روزی باید قیمت تلخ آن را بپردازیم و امروز این قیمت تلخ را می‌پردازیم؛ اما این به این معنی نیست که ما جمهوریت، حقوق شهروندی حقوق زنان و دیگر دستاورد‌های ۱۸ ساله را قربانی می‌کنیم”.این تصمیم را به صورت مشترک با شرکای بین‌المللی از جمله امریکا در بدل رهایی دو استاد امریکایی و نیز اعتماد سازی برای آغاز مذاکرات رو در رو با طالبان گرفته است. رئیس جمهور افغانستان تصمیم حکومت برای رهایی انس حقانی، برادر رهبر شبکۀ حقانی و از مهم‌ترین فرماندهان این شبکه را “تصمیمی دشوار” توصیف کرد. رهایی انس حقانی از زندان همواره از خواست‌های اصلی گروه طالبان بوده، اما حکومت افغانستان تا حالا در برابر این تصمیم مقاومت کرده بود. سخنگوی رئیس جمهور در صحبتی  رهایی انس حقانی را “خط سرخ” حکومت دانسته بود.گروه طالبان برای وادار کردن حکومت به رهایی انس حقانی، نام او را در فهرست مذاکره‌کنندگان خود جا داده بود. در واکنش به این اقدام امنیت ملی افغانستان اعلام کرده بود که با انس حقانی در مطابقت با قوانین نافذۀ افغانستان برخورد خواهد شد؛ هرچند، حکم نهایی محکمه در مورد انس حقانی دراختیار رسانه‌ها قرار نگرفت. با این حال، بدنبال افزایش خشونت‌ها و حملات انتحاری که عمدتا به شبکۀ حقانی نسبت داده شد، تقاضاهای گسترده‌ای برای اعدام انس حقانی مطرح شد؛ درخواستی که حکومت به آن بی‌توجه ماند. انس حقانی، پسر جلال‌الدین حقانی، بنیان گذار شبکۀ حقانی و برادر کوچک سراج‌الدین حقانی، رهبر کنونی شبکۀ حقانی و فرد شماره دوم گروه طالبان است. امنیت ملی افغانستان انس حقانی را فردی دارای “مهارت‌های ویژۀ کمپیوتری” و “مغز متفکر” کمپاین‌‌ های تبلیغاتی طالبان در رسانه‌های اجتماعی دانسته است.انس حقانی هم‌چنین “مشاور ویژه” سراج‌الدین حقانی بود و در جلب کمک‌های مالی از افراد و منابعی در کشورهای عربی “نقش حیاتی” داشته است.حقانی در سال ۲۰۱۴ در بحرین بازداشت و به دولت افغانستان سپرده شد. او تا حال در زندان بگرام نگهداری می‌شد. شبکۀ حقانی که ارتباط نزدیکی با گروه طالبان دارد، از مهلک‌ترین شاخه‌های نظامی این گروه پنداشته می‌شود.بسیاری از حملات مرگبار در کابل، از جمله حمله به سفارت‌های هند و امریکا، حمله به دفاتر خارجی و چندین بمب گذاری در سال‌های اخیر‌، کار این شبکه دانسته شده است. در عین حال، سفارت امریکا از آزادسازی انس حقانی دو عضو گروه طالبان استقبال کرده است. جان‌بس سفیر امریکا در کابل گفته است که امریکا از این «تصمیم شجاعانۀ رئیس جمهوری» برای رهایی سه زندانی طالبان به حیث یک حرکت انسانی حمایت می‌کند. این کار به پایان وضعیت جنگی کنونی کمک خواهد کرد.» این آخرین اقدام شجاعانه‌ای است که رئیس جمهور و حکومت افغانستان برای برآورده ساختن خواست افغان‌ها برای صلح در این راستا برداشته اند. محی الدین منصف رئیس کمیسیون تقنین مجلس سنا می‌گوید که اقدام حکومت در پیوند به آزادی این رهبران طالبان پیش از وقت است زیرا نه تا حالا مذاکرات آغاز شده و نه هم آتش بس برقرار شده است. ابتدا باید آتش‌بس برقرار می‌شد، بعد مذاکرات رو در رو با طالبان آغاز می‌شد و سپس این رهبران طالبان مطابق به قانون رها می ‌شدند. کسانی‌که از سوی دولت افغانستان رها شده با انجام انفجارات خونین و اعمال تروریستی در نقاط مختلف کشور جان ده‌ها و صدها شهروند افغان را گرفته است؛ پاسخ این قربانیان را چه کسی می‌دهد.حکومت باید در نتیجه مذاکرات صلح و آن‌هم زندانیانی را باید رها می‌کرد که قوانین کشور اجازه رهایی آنان را می‌داد.رهایی این زندانیان طالب پیش از وقت بوده حکومت باید به مردم افغانستان به ویژه قربانیان حوادث تروریستی پاسخ ارائه کند. احتمالاً تلاش برای سهیم‌شدن در مذاکرات صلح افغانستان نه‌تنها به غلبه‌ی حکومت افغانستان بر مخالفان سیاسی‌اش در مصالحه و منازعه‌ی افغانستان خواهدانجامید. رهاکردن مهم‌ترین و خطرناک‌ترین زندانی «مخوف‌ترین گروه تروریستی فعال در افغانستان» پیش از آن‌که مذاکرات صلح افغانستان به‌صورت رسمی آغاز شود یا تضمینی برای حسن‌نیت طالبان مبنی بر مذاکره‌ی رسمی با حکومت افغانستان و جدیت این گروه در یک مذاکره و توافق صلح صادقانه ارائه شود، یک قمار بزرگ و خطرناک خواهدبود. رئیس‌جمهور در کنفرانس خبری‌اش گفت: هماهنگی حکومت افغانستان با شرکای بین‌المللی‌اش در خصوص رهایی انس حقانی به‌گونه‌ای است که همزمان بتواند «قوت و حسن نیت» حکومت افغانستان را به نمایش بگذارد. رهایی مهم‌ترین و خطرناک‌ ترین زندانی گروه طالبان از زندان بدون این‌که طالبان به‌عنوان طرف مقابل این جنگ، در عمل هیچ حسن‌نیت قابل توجه و اقدام مشابهی انجام داده باشد،نگرانی های بیشتری رادرمیان مردم ما به وجودخواهدآورد.بهتراین بودکه آزادی چنین زندانی های خطرناک مشروط بربرقراری آتش بس وشروع مذاکرات بین الافغانی بنیادنهاده می شد.

د- میم

ممکن است شما دوست داشته باشید