روزنامه ملی انیس

جایگاه یک پولیس متعهد و پاسدار واقعی در دین اسلام

پولیس درتاریخ  اسلام :

در تاریخ اسلام، برای اولین بار، در زمان خلافت حضرت عمر«رض» گروهی به نام ( شرطه ) عهده دار امور انتظاماتی شدند که رئیس آنها(صاحب الشرطه) نامیده می شد.

کار این گروه اجرای احکام شرعی و دستوری های والی، تعقیب مجرمان و تبهکاران وسپردن آنان به دست عدالت بود.سازمان شرطه تابع قوۀ قضاییه (حاکم شرع وقت) بود.همچنین تحقیقات مقدماتی از مجرم. و گردآوری مدارک جرم وتحقیق از شهود به عهده دستگاه شرطه بود و اگر جرم مشهود می شد یعنی افراد شرطه کسی را در حال مستی یا سرقت یا قتل آشکارمی دیدند،گزارش شرطه به قاضی، حجت شمرده می شد. (العسس) سازمان دیگری در عهد حضرت عمر(رضی الله عنه) بود که بطور شبانه روزی از شهر ها و راه ها مراقبت کرده، از و قوع جرایم جلوگیری می کرد.

با آغاز خلافت حضرت علی«ک»  (بیت المظالم) به وجود آمد و به فرمان این حضرت هر کس که خود را مظلوم پنداشته،از کسی شکایتی می داشت  می توانست ضمن نامۀ تقاضای رسیدگی کند و حضرت شخصاً به چنین شکایاتی رسیدگی کرده، احکام عادلانۀ اسلامی را جاری می کردند.از منابع اسلامی بر می آید که تأسیس دیوان (شرطه الخمیس) به دست حضرت علی بوده است.(ضابط) اسم دیگری این سازمان بود. مشهوراست که ضابطان یا اعضای شرطه الخمیس را نظامیانی تشکیل می داده اند که به عدالت شهره بودند.حضرت علی«ک» برای این منصب ارزش زیادی قایل بود و نخستین کسی که به عنوان رئیس شرطه الخمیس منصوب شد (حبیب ابن مالک یر قوعی) نام داشته است. در صدر اسلام و دوران حکومت حضرت علی«ک» منصب شرطه الخمیس اهمیتی بالاتر از وزیر داشت.

از دیگر مناصبی که در عصر حضرت علی«ک» ایجاد شد، منصبی به نام (احراس) بود که در فرمان آن حضرت به (مالک اشتر) والی مصر از آن یاد شده است.(احراس) به معنای نگهبانان ویژه و شخصی والی، امیر و خلیفه بوده است. بدیهی است وظیفه نگهبانی مفهوم وسیع تری دارد که شامل وظایف حفاظت و جلوگیری از ارتکاب جرم از جمله سوء قصدنسبت به خلیفه، امیر ووالی است و این مقام در صورت وقوع جرم از سوی متهم  از حق گرفتاری،باز داشت موقت و تحقیقات بر خوردار می باشد که بعدها منصب امیر حرس یا والی حرس به قوماندان امنیه شهر تبدیل می شود. چنانکه در تاریخ بیهقی از امیر حرس عصر غزنوی به عنوان فرمانده انتظامی یاد شده است.

پولیس یعنی محافظ وپاسدارواقعی اهداف تشریع دین اسلام:

اگراندکی به متون مؤثق دین اسلام برگردیم البته درمیابیم که آن پاسداران که لباس های عزت،شرف،حراست وپاسداری رابرتن کرده جانهای شیرین خویش‎رادرخطرافگنده بخاطرحفظ امنیت مردم شب ها ی طولانی نمی خوابند،انواع سردی ها وگرمی ها وسختی هارا باکمال شجاعت،شهامت ومردانگی تحمل نموده ازسرحد،ثغور،متن ومرزهای یک کشور اسلامی حراست وحفاظت مینمایند البته اینها بااین قربانی بزرگ که ازخود به نمایش گذاشتند درحقیقت ازهمان اهداف ومقاصد اساسی که دین مقدس اسلام بخاطرتحقق آن تشریع گردیده حراست وحفاظت مینمایند.زیراتمامی علما ودانشمندان اسلامی اهداف ومقاصد تشریع دین اسلام رادرپنج موارد ذیل خلاصه نمودند که عبارت ازحفظ دین.حفظ جان.حفظ مال.حفظ عقل.حفظ نسل میباشد.یعنی اسلام بخاطرتحقق بخشیدن به این اهداف پنجگانه آمده است. اماشکی نیست که یک فرد پولیس متعهد وپاسدارواقعی باقبول زحمات وتحمل خطرات ومشکلات گوناگون شبانه روزی ازجان، مال،آبرو،عزت،شرف  ناموس ودین مردم حراست ونگهبانی میکنند وبخاطرتأمین وتحقق امن ونظم عامه درجامعۀ اسلامی مبارزه می کنند و در حقیقت همان اهداف تشریع دین اسلام را در جامعه اسلامی عملی می نمایند این جا است که قرآنکریم دفاع بر حق  مبارزۀ صادقانۀ چنین فرزندان رشید، دلیر وقهرمان را ستوده می فرماید : (و اگر خداوند بعضی مردم را به وسیلۀ بعضی دیگر دفاع نمی کرد البته سراسر روی زمین فاسد می شد ولی خداوند صاحب لطف و احسان بس بزرگی است بر تمام جهانیان) (بقره”آیه” ۲۵) 

و در جای دیگری قرآنکریم چنین انسانهای متعهد را محافظین حیات ارزشمند و زندگی با سعادت بشریت خوانده می  فرماید:  (وهر که سبب زندگانی کسی شد پس گویا که همۀ مردمان جهان را حیات بخشیده است) (مایده”آیه۲”) اگر اندکی دقت شود در این آیات متبرکۀ قرآنی خداوند یکتای لایزال پاسداران ( پولیس) واقعی سرزمین اسلامی را مدافعین بر حق جان، مال،آبرووعزت مسلمین خوانده دفاع،حراست، پهره داری، بیدارخوابی و مجاهدت آنها را سبب تحقق نظم،سکون وآسایش امت مسلمه قلمدادنموده است وتاکید دارد که صلح وامنیت،  رشد ومدنیت،رفاه وسعادت درگرو دفاع ، قهرمانی و رشادت چنین انسانها می باشد.

فضایل پاسداری و حراست درپرتو احادیث نبوی(صلی الله علیه وسلم) : 

۱- از حضرت ابو ذر غفاری (رض) روایت است که او گفت ای فرستاده خدا!کدام عمل بهتراست؟ پیامبراسلام(ص) فرمودند:ایمان به خداوند (ج) و جهاد و کوشش درراه او. (صحیح بخاری)    

۲- از حضرت انس (رض) روایت است که رسول الله (ص) فرمودند: همانا یک صبح و یک شب حراست و پهره داری در راه خداوند (ج) از دنیا و انچه که در آن است بهتر میباشد. (صحیح بخاری)     

۳-  از ابو عبس عبدالرحمن بن جبر (رض) روایت است که رسو ل الله‎(ص) فرمودند غبار آلود نشده قدم های بنده در راه خدا که آن را آتش مساس کند (یعنی هر گاه گامهای بنده در راه خدا گرد آلود شود آتش دوزخ به آن نمی‏رسد)

(صحیح بخاری)

۴- از ابن عباس (رض) روایت است که گفت از رسول خدا (ص) شنیدم که فرمودند : دو چشم است که آن را دوزخ مساس نمی کند. ۱- چشمی که از ترس خدا بگرید. ۲- چشمی که در راه خدا پاسداری و نگهبانی نماید

(جامع الترمذی)

۵- ازفضاله بن عبید روایت شده که رسول الله(ص)فرمودند: عمل هرانسان بامرگش ختم میشودجزکسی که درراه خداوند(ج)پاسداری وحراست نماید زیراعمل اوتاروزقیامت برایش رشدونمو میکند وازفتنۀ قبردرامان میماند(سنن ابی داود)

شرح حدیث: مرابط (فی سبیل الله) کسی است که درمرزی ازمرزهای دولت اسلامی به وظیفه پاسداری وحراست مشغول باشد.

۶- ازحضرت عثمان(رض) روایت شده که گفت: ازرسول الله(ص) شنیدم که فرمود:استقامت وپایداری یک روزه درراه خداازهزارروزدرماسوای آن ازمنزل هابهتراست

(جامع الترمذی)                                      

ترتیب کننده:پوهنیارڅارمن

 محمد ایوب “یوسفی

ممکن است شما دوست داشته باشید