روزنامه ملی انیس

توکسوپلازموز

Texoplasma gendii یک پروتوزوا با توانایی تولید سیست در دستگاه هضمی گربه (occyst) و داخل نسج برخی حیوانات(Tissue cyst) بوده که از طریق خوردن غذا های خام یا خوب پخته نشده حاوی سیست یا آب و مواد آلوده به مدفوع گربه آلود , منتقل میشود. یک بارمصاب شدن به توکسوپلازموز باعث مصونیت تقریبا کامل و دایمی میشود.

تظاهرات کلینیکی : در اکثر موارد توکسوپلازموز سب کلینکل بدون علایم بوده و لمف ادینوپتی بدون علایم شایع ترین تظاهر  مرض است اما ممکن است همانند انفلونزا و یا منونکلیوز انتانی و تب , لرزه ,بی حالی گلودرد, رعش ماکولر , پولی ارتریت مهاجر و یا هیپاتواسپلینومیگالی تظاهر کند.

سیر و انزار: مرض مانند افراد غیر حامله بوده ولی ممکن است سبب سقط و ولادت قبل از وقت (۱۵% -۱۰) موارد انتانات سه ماه اول و دوم حاملگی میباشد.

انتان جنین: با افزایش سن حامگی مصابیت جنین نیز افزایش میآبد.(خطر یا رسک انتان در سه ماه اول ۱۵ تا ۲۵ ٪ در سه ماه دوم و میزان سقط و مرگ و میر جنین و نواقص مادر زادی در انتان سه ماه اول بسیار زیاد خواهد بود . بین ۷۵ تا ۹۰ % از توکسوپلازوموز مادر زادی بدون علایم یا سب کلینکل بوده ولی مصون از عوارض و اثرات مرض نخواهد بود در صورت علایم توکسوپلازموز مادر زادی به صورت مجموعه از کوریورتینیت هیپاتوسپلنومیگالی
زردی یا اکتیر, کم خونی , وزن کم در زمان تولد  تشنج یا اختلاج , کلسیفیکیشن مغزی, عقب ماندگی ذهنی, میکروفتالمی, و هیدروسیفالی یا میکروسیفالی میباشد.  (البته ممکن است نشانه های فلج مغزی یا انسفالیت روز ها و ماه ها بعد از تولد
ظاهر شوند .)

تشخیص: این مرض با تست های سیرولوژیک توکسو پلازموز و اندازه گیری انتی بادی های IgM,IgG مختص به توکسیوپلازموز به طریق تست انتی بادی فلورسانس غیر مستقیم Feldman dye tesh ,و یا ELISA داده میشود.

افزایش تیتر به اندازه ۱۰ برابر انتان جنین را با انجام دادن امینوسنتیز و انجام تست DNA,.P.CR  و با اندازه گیری انتی بادی توکسیوپلازموز نوعMIgm خون از بند ناف یا سره تشخیص داد.

تفسیر تست های سیرولوژی توکسوپلاز ها:

IgM         IgG          تفسیر

+              –              :به احتمال قوی انتان فعال: تیتر IgG  بایN چند هفته بعد تکرار معاینه گردد.

+              +              :به احتمال قوی انتانات فعال با شروع مصونیت

–              +              :انتان بهبود یافته (مصونیت)

–              –              :غیر مصاب و مستعد انتان اند

*ممکن است تا یک سال همچنان بالا بماند.

تداوی :

الف: بدون مصاب بودن جنین تداوی انتخابی در این حالت Spiremycin   است . اسپایرومایسین یک انتی بیوتیک مکرولید بوده و باعث کاهش قابل ملاحظه ریسک یا خطر انتقال انتان به جنین میشود(۴۰%)  ولی تاثیر چندانی به روی شدت مرض جنین ندارد. دوز یا خوراکه آن ۵۰۰ ملی گرام خوراکی ۵ بار در روز ( یا ۳ گرام در روز در دوز  منقسم )برای مدت یک ماه است.

ب: مصاییت جنین به توکسوپلازموز: در این حالت تداوی انتخابی مجموعه دو داروی Pyrimethamine   ۲۵ ملی ګرام یکبار در روز خوراکی و , sulfadiazin (یک گرام چار بار روز خوراکی ) به مدت چار هفته است. جهت کاهش اثرات توکسیک تداوی فوق توصیه میشود.  Folic acid5 ملی گرام یک روز در میان نیز تجویز میشود. به دلیل اثرات تیراتوژنیک توصیه میشود. پیریمتامین بعد از هفته ۱۴ حاملگی تجویز میشود.

(در این حالت از اسپایرومایسین به جای آن استفاده میشود .) همچنین به دلیل خطر کرن اکتیروس توصیه میشود. سلفادیازین در حوالی ترم تجویز نشود. در چندمطالعه دیده شده است تداوی سه دوای(پیریمیتامین سولفادیازین اسپایرومایسین ) برای مدت سه هفته و سپس اسپایرومایسین به تنهایی برای مدت سه هفته روش تداوی مناسبی برای موارد انتان قبل از هفته ۲۸ حاملگی است.

داکتر صایمه سهاک حمیدی ترینر متخصص شفاخانه ملالی

ممکن است شما دوست داشته باشید