روزنامه ملی انیس

تلاش منطقوی وجهانی می تواند صلح وثبات را درافغانستان تأمین نماید

آگاهان سیاسی نقش قدرتهای منطقوی و جهانی را در معادلات صلح و جنگ افغانستان موثر میدانند، جنگ افغانستان ابعاد منطقهیی و بینالمللی دارد و باید کشورهای منطقه دیدگاه افغانستان را در پروسۀ صلح به طورحتم در‌نظر بگیرند. نقش روسیه به عنوان یک قدرت منطقهیی و بینالمللی در گفتگوهای صلح افغانستان تأثیرگذار می باشد. روسیه با هماهنگی پاکستان، دفتر قطر و چین میتواند نقش بسیار موثر داشته باشد. امریکا و دولت افغانستان به نقش و تأثیر روسیه همیشه بیعلاقه بوده و در گفتگوهای صلحِ غیر مسکو، نگرانیهای روسیه را در نظر نگرفته بودند.اما اخیراً روسیه نیز به یکی از میزبانان مهم نشست‌های جهانی درمورد افغانستان تبدیل شده است.چندی قبل روسیه میزبان نخستین نشست بین‌الافغانی بین‎سیاسیون افغان و نمایندگان گروه طالبان بود.این نخستین باری بود که نشست طالبان و سیاسیون افغان بدون اشتراک مقامات و میانجیگران خارجی برگزار شده بود. دراین اواخرنماینده ویژه رئیس جمهور روسیه، از سفر قریب الوقوع نماینده ویژه ایالات متحده امریکا به مسکو خبر داد. ضمیر کابلوف؛ نماینده ویژه رئیس جمهور روسیه، برای افغانستان، در صحبت با رسانه ها خبر داد که زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه وزارت امور خارجه ایالات متحده امریکا در امور صلح افغانستان در تاریخ ۲۵ اپریل جهت شرکت در نشست سه جانبه روسیه، ایالات متحده امریکا و چین عازم مسکو خواهد شد. کابلوف گفت، این سفر خلیل زاد جهت شرکت در نشست مشورتی در موردصلح افغانستان به مسکو برنامه ریزی شده و تا هنوز در مورد تماس های دیگر وی اطلاعات در دست نیست. مسئله افغانستان و به‌خصوص پروسه صلح در کشور، به یک موضوع جدی بین‌المللی تبدیل شده است و تمام کشورهای بزرگ جهان تلاش دارند به نحوی در این پروسه شرکت داشته باشند تا این مذاکرات صلح بین طرفین درگیر در افغانستان آغاز شده منجر به صلح و ثبات پایدار در کشور شود.دولت افغانستان به عنوان مالک این سرزمین، در سطوح مختلف، مستقلانه می تواند با طالبان وارد مذاکره شود. در عین حال، از طریق روسیه امریکا و سایر کشورهای منطقه و جهان هم میتوان به این پروسه کمک کرد. هر نشستی که در سطح منطقه و جهان در پیوند به جنگ و صلح افغانستان برگزار شود و در آن طرفهای دخیل در معادلات صلح و جنگ افغانستان سهیم باشند، تأثیر مثبت خودرادارد.زیرا درادامه پروسه صلح وثبات درافغانستان اجماع منطقوی وجهانی به‌وجودآمده است.

 عربستان سعودی: سال‌ها پاکستان را به خاطر حمایت از طالبان، پشتوانۀ مالی و سیاسی کرده است. اسلام‌آباد سالانه رقم درشتی را از عربستان به خاطر کمک به طالبان دریافت می‌کرد. اما چندی قبل عربستان سعودی میزبان نشست علمای جیداسلام بوده که درراستای سلب مشروعیت دینی طالبان و انزوای پاکستان برگزار شده بود.عربستان سعودی در برخورد بامنطقه و جهان سیاست تازه‌یی را روی دست گرفته است. ولیعهد جوان این کشور تلاش میورزد که به جای حمایت ازگروه‌های تکفیری- سلفی و وهابی روی جریان‌های معتدل سرمایه‌گذاری نماید.عربستان سعودی از روابط طالبان با کشورهای قطر و ایران به خوبی آگاه است. ایران و قطر دو رقیب و حتا دشمن عربستان در منطقه می‌باشند.

قطر به طالبان پناه‌گاه سیاسی فراهم نموده است و ایران نیز تماس‌هایی محرمانه با طالبان برقرار کرده است. با این حال، تغییر موقف عربستان دربارۀ طالبان، احتمالاً گامی در راستای کلیدخوردن پروسۀ صلح افغانستان محسوب ‌شود. عربستان از نفوذ بالایی در پاکستان و صفوف نیروهای طالبان برخوردار است. تغییر نگاه این کشورنسبت به گروه‌های مختلف دهشت افگن، منجر به تضعیف تروریستان مستقر در پاکستان و افغانستان ‌شود و امیدها را برای شکل‌گیری مناسبات تازه در منطقه زنده می‌سازد.

امریکاییها از همان آغاز مخالف نشست مسکو بودند و آن را به مثابه منحرف ساختن روند مصالحه با طالبان میدانستند. امریکاییها از روابط طالبان و روسها آگاهاند و به روشنی درک میکنند که مسکو با اعمال نفوذ در پروسههای سیاسی منطقهای، حوزه نفوذ و مانور واشنگتن را محدود میکند.اما امریکا درین اواخربه این نتیجه رسیده است که معضل افغانستان ابعادپیچیده منطقوی دارد.بدون همکاری کشورهای بزرگ جهانی ومنطقوی نمی شودبه این معضل نقطه پایان گذاشت.بنابرین درهفته های قبلی نشست های روی حل مشکلات افغانستان، قدرت های بزرگ منقطوی وجهانی درمسکوو واشنگتن داشتند.قراراست نشست سه جانبه ایالات متحده امریکا،چین وروسیه درمسکوروی پروسه صلح افغانستان برگزارشود.توقع مردم کشور این است که خلیل زاد با دانش دیپلوماتیکی که داردممکن این معضل پیچیده را حل کند و روابط افغانستان را با منطقه و جهان بهبود بخشد. بنابرین دیده می شودکه امریکا تلاش دارد تا گفتگوهای صلح ادامه یابد، به همین منظور زلمی خلیل زاد، را به عنوان نماینده ویژه خود در تأمین صلح وثبات درافغانستان ومنطقه تعیین نموده است. یکی از مهم ترین اهداف او، مدیریت گفتگوهای صلح میان امریکا،دولت افغانستان و طالبان عنوان شده است.مردم مابه این باوراندکه در حال حاضر، یک فرصت استثنایی برای رسیدن به صلح در افغانستان پیش آمده‌است. برخی هامی گویند، همزمان با یک ساله شدن راهبرد ایالات متحده برای جنوب آسیا این راهبرد در مقایسه به هر زمان دیگر فرصت یافتن راه حل سیاسی را برای جنگ افغانستان ایجاد کرده است. ماموریت خلیلزاد، هماهنگی و سرپرستی اقدامات آن کشور برای آوردن طالبان پای میز مذاکره است. او همین وظیفه را در خصوص دولت افغانستان و سایر طرفها نیز بر عهده دارد تا بهترین راه حلی را برای دستیابی به توافقی بر سر درگیریها و بر مبنای مذاکرات بیابد. مقامات امریکایی زمینه سازی برای گفتگوهای صلح را در افغانستان یکی از اهداف کلیدی این راهبرد دانسته و می‌افزایند که امیدواری برای رسیدن به این هدف پیدا شده است.

وزارت امور خارجه روسیه، قبلاًبا صدور اعلامیه‌ای تأکید کرده بود: شرایط مساعد و کمک به راه‌اندازی فوری روند آشتی ملی به‌نفع ختم جنگ در افغانستان،ایجادشداست. شکل‌گیری این کشور منحیث یک دولت صلح‌آمیز و مستقل، عاری از تروریزم و مواد مخدر هدف اصلی نشست های مسکو را تشکیل می‌دهد که با اشتراک کشورهای بزرگ برگزارگردد. موضوع صلح افغانستان بیشترازین که یک موضوع داخلی باشد،به اجماع جهانی نیازدارد. برگزاری نشست صلح افغانستان بااشتراک قدرت های بزرگ جهانی ومنطقوی درمسکومی تواند درروند صلح افغانستان ممدواقع شود. حکومت افغانستان می گوید هر بحث منطقه‌یی که در بارۀ افغانستان مطرح می‌گردد، باید در “محوریت دولت افغانستان” باشد. خواست مردم افغانستان از کشورهای بزرگ ومنطقوی این است که بر طالبان فشار بیاورند تا این گروه با دولت افغانستان وارد گفتگوهای مستقیم شودتاقضایای داخلی افغانستان توسط خودافغانها حل وفصل شود. در صورتی‌که کشورهای زیدخل درقضیه افغانستان مجموعاً در نشست گفتگوهای صلح اشتراک کنند وتوسط اجماع منطقوی وجهانی این پروسه به پیش برده شود، روزنۀ امیدی برای رسیدن به این هدف ممکن خواهدبود. ادامه جنگ در افغانستان این را واضح و روشن می سازد که قدرت های منطقه و فرامنطقه احتمالاً وارد یک منازعه جدی بر سر صلح افغانستان شده باشند در غیر آن اگر از گزینه فشار بر حامیان گروه های ستیزه جو صادقانه کار بگیرند، درافغانستان ومنطقه فضای صلح تأمین گردیده و چشم انداز روشنی برای تحقق خواست های مردم افغانستان ومنطقه به وجودخواهدآمد.

لام- جیم

ممکن است شما دوست داشته باشید