روزنامه ملی انیس
ریاست روزنامه های دولتی افغانستان

تشخیص مرض شکر در اطفال

هر روز تعداد اطفال مبتلا به دیابت یا شکر درحال افزایش است برخی از اطفال حتی قبل از تولد در حالیکه در شکم مادرشان هستند به شکر مبتلا می باشند. دلیل این افزایش شدید ابتلا به شکرشیوه ی زندگی ناسالم امروزی است. اعتیاد شدید اطفال به مصرف غذاهای آماده و ناسالم خارج ازمنزل، فست فودها (چپس، برگر، بولانی های بازاری) و نوشیدنی هایی که اشباع از شکر و مواد افزودنی و رنگه است (از قبیل جوس های بی کیفیت، فرهنگ نادرست استفاده ازنوشیدنی های انرژی زا درحالیکه به اطفال زیر ۱۸ سال منع است) و رفتن اطفال به مکاتب نزدیک توسط موتر و عدم استفاده شان از بایسکل و پیاده رفتن، ناز دادن بیجای والدین، استفاده از بیسکیت ها و چاکلیت های غیر صحی و تشعشات امواج از عوامل عمده ابتلای اطفال به شکر میباشد. علاوه بر همه ی این موارد، بازیهای ویدئویی یا گیم، فیسبوک و اینترنت سبب افزایش بی تحرکی شده است. انجمن اطفال امریکا به اطفال با سن کمتراز ۲ سال استفاده از تلویزیون و کمپیوتر را توصیه نمی کند و به اطفال ۲ الی ۱۸ ساله تماشای تلویزیون را صرف به دو ساعت در ۲۴ ساعت محدود ساخته و در اتاق خواب شان  نباید تلویزیون و کمپیوتر و وسایل الکترونیکی وجود داشته باشد. باید به اطفال که در سنین پایین به شکر مبتلا می گردند نحوه ی تطابق با مرض شان را آموزش داد. در این مقاله چگونگی تشخیص شکر در اطفال مرور می شود.

شکر شیرین به دو گروه اصلی شکر نوع ۱ و ۲ تقسیم می شود. شکر نوع ۱ بیشتر در میان اطفال شایع است در این حالت بدن قادر به تنظیم قند خون نیست زیرا به دلایلی پانکراس از انجام اعمال طبیعی خود باز می ماند. پانکراس که مسئول ترشح هورمون انسولین است دیگر قادر به سنتز و ترشح انسولین نیست. انسولین هورمونی است که برای ذخیره و اکسیدیشن گلوکوز در کبد وسایر حجرات بدن ضروری است.

علایم تشخیص شکر در اطفال

جستجوی علایم مشخص درمیان اطفال کار بسیار دشواری است، حتی برخی از این علایم از چشم والدین مخفی می مانند زیرا آنرا با ناآرامی کودک اشتباه می گیرند. با این حال برای شناسایی این علایم نیاز به بررسی و توجه دقیق تری می باشد.

علایم زیر می تواند نشانه هایی از وجود شکر در اطفال باشد:

·        احساس ضعف دائمی

·        خوابیدن بیش از حد معمول

·        بی حالی و بد خویی طفل

·        عدم علاقه به بازیهای بیرون از خانه و فعالیت های معمول

·        شکایت طفل از سردرد و معده درد.

·         عصبانیت سریع

·        طفل از نوسانات خلقی و حالات روحی متفاوت رنج می برد

·        طفل دست پاچه و آشفته حال باشد

·        در طفل ۲ تا ۳ ساله، وجود هر گونه ترشح چسبناک در ادرار می تواند نشانه ی بالا بودن قند و وجود قند اضافه در ادرار باشد. این علامت نشانه ی احتمالی وجود شکر است و باید هر چه سریعتر معاینه تشخیص شکر انجام گیرد.

·        یکی ازعلائم گمراه کننده شب ادراری است. تر کردن رختخواب در سنین پایین ممکن است علامت هشدار دهنده ای برای والدین محسوب نشود. اما باید این مسئله را جدی گرفت، بخصوص اگر قبلا ً زیاد این عمل از طفل سر نمی زده ولی  در چند ماه اخیر مکرراً شب ادراری داشته باشد.این حالت می تواند علامت شکر باشد زیرا این اطفال آنقدر آشفته هستند که خواب را از واقعیت تشخیص نداده و در حالت خواب رختخواب خود را تر می کنند.

·        تشنگی بسیار زیاد و به دنبال آن تکرر ادرار. تعداد دفعات مراجعه به دستشویی طفل را همیشه مراقب باشید. از آن جایی که قند خون بالا می رود کلیه ها برای دفع مقدار اضافی قند فعالیت بیشتری کرده و آنرا همراه با آب بصورت ادرار از بدن خارج می کنند و از آن جایی که آب بیشتری از بدن خارج می شود بدن دچار کم آبی شده و طفل بیشتر احتیاج به آب پیدا می کند.

·        از دست رفتن اشتها یا گرسنگی دائمی نیز ازعلایم شکر است. هر دو این علایم از طرف والدین نادیده گرفته می شود زیرا والدین عدم توجه به غذا را به بازیگوشی بچه مرتبط می دانند و خوردن زیاد را مرتبط با سن رشد طفل در نظر می گیرند.

·        اطفال مبتلا به شکر نوع اول معمولاً غذای زیادی می خورند ، اما کاهش وزن دارند. کاهش وزن بدون علت مشخص به خاطر عدم توانایی بدن در جذب انرژی ازغذاهایی است که مصرف می شود. این موضوع سبب می گردد چربی هایی که در حجرات ذخیره بوده اند مصرف شده و وزن بدن علیرغم خوردن غذا کاهش می یابد.

·        یکی از علائم خطرناک شکر در اطفال از خواب بیدار نشدن است. این موضوع می تواند مرتبط با افت شدید قند خون باشد در این حالت لازم است مقداری ماده ی شیرین نظیر آب مالته یا یک قاشق پر بوره به طفل خوراند و با متخصص اطفال درین رابطه مشوره صورت گیرد.

رنځورمل داکتر امیرمحمد (جلالی)

متخصص داخله اطفال

ممکن است شما دوست داشته باشید