روزنامه ملی انیس

به مناسبت صدمین سالگرد استقلال کشور دستاوردهای دوره امانی

بخش ششم

امان الله خان زمانیکه در ۳ مارچ  ۱۹۱۹ تاج شاهی را به سر می کرد، چنین   اعلام نمود:  به آن شرط این تاج و تخت را می پذیرم که شما با اندیشه ها و افکار من همکاری کنید. حکومت افغانستان باید از نگاه داخلی و خارجی کاملاً مستقل و آزاد باشد.”

امان الله خان در ۳ مارچ ۱۹۱۹ طی نامه ای به حکومت بریتانیا از مرگ امیر حبیب الله خان و استعفای نصرالله خان از قدرت به نفع خودش، اطلاع داد و ضمناً از بریتانیا خواست تا استقلال افغانستان را به رسمیت شناخته و عهد نامه های جدید میان افغانستان و بریتانیا امضاء شوند.

امان الله خان قبل از دریافت جواب نامه از سوی حکومت بریتانیا،در تلاش ایجاد روابط با دیگر کشورهای جهان شد و از آنها خواست تا استقلال افغانستان را به رسمیت بشناسند و با افغانستان توافقنامه های همکاری و بازرگانی عقد کنند.

امان الله خان برای جنگ سوم افغانستان-انگلیس آمادگی گرفته بود و به نیروهای نظامی افغانستان که در جنوب و شرق کشور مستقر بودند دستور داده بود تا برای مقابله با نظامیان انگلیسی آماده باشند.

موضوع استقلال افغانستان و جنگ سوم افغانستان-انگلیس از سوی بریتانیا کم اهمیت و خیلی کوچک جلوه داده شد، با وجودی که جنگ سوم افغانستان-انگلیس از جمله جنگهای بزرگ به شمار می رود که در آن بیش از ۱۶ میلیون پوند خسارات مالی به کشور بریتانیا وارد شد و حدوداً ۲۰۰۰ افراد نظامی آنها نیز در این جنگ هلاک شدند.

بعد از اینکه نیروهای نظامی افغان در جنگ سوم پیروز شدند  امان‎الله‎خان استقلال رسمی افغانستان را اعلام کرد و این روز را که مطابق به ۲۸ اسد است رخصتی عمومی اعلان کرد و گفت:

 من خودم و مملکت خودم را از لحاظ داخلی و خارجی کاملاً مستقل و آزاد اعلام نمودم. به هیچ نیرویی به اندازه یک سر مو اجازه داده نمی‎شود که در امور داخلی و خارجی افغانستان مداخله نماید و اگر کسی به چنین امری اقدام کند، گردنش را با همین شمشیر خواهم زد.

۲۷جولای  ۱۸۸۰ زمان جنگ تاریخی مردم افغانستان بر علیه نیروهای متجاوز انگلیسی است که به خاک افغانستان تجاوز کردند و در این جنگ تاریخی که به جنگ میوند معروف شده است، نیروهای این کشور شکست سنگینی را از مجاهدان افغان متحمل شدند. – جنگ میوند از معروف‌ترین جنگ‌های استقلال‌طلبانه مردم افغانستان علیه اشغالگران انگلیسی بود که در جریان دومین لشکرکشی نظامی آنها به افغانستان اتفاق افتاد. فرماندهی نیروهای افغان در این جنگ که در منطقه میوند شهر قندهار اتفاق افتاد بر عهده «سردار محمدایوب‌خان» فرزند «شیرعلی خان» بود. طبق اسناد تاریخی، نیروهای اشغالگر انگلیسی در این نبرد، شکست بسیار سنگینی را متحمل شدند و حدود ۱۳ هزار تن از نیروهای آنان در منطقه دشت میوند به دست نیروهای مجاهد افغان کشته شدند. برد میوند در بین مردم افغانستان از شهرت خاصی بر خوردار است، این حماسه تاریخی در بین مردم افغانستان از چنان شهرت و جایگاهی برخوردار است که آن را سمبول غیرت، شجاعت و مردانگی مردم افغانستان می‌دانند و اشعار و دوبیتی‌های فروانی در وصف حماسه‌های مجاهدان این نبرد تاریخی سروده‌اند.  لندی‌ها مجموعه‌ای از ترانه‌های کوتاه است که اغلب توسط زنان و دختران افغان سروده شده است و در مجموعه‌ای که توسط محمد آصف فکرت منتشر شده است، هم متن پشتو این اشعار آمده است و هم ترجمه فارسی آن که بسیار خواندنی است: شمشیر به کف، تفنگ به گردن، جانان من ایستاد آهنگ غزای میوند دارد. دوشیزه گان افغان شادمان، جوانان گرم کارزار با انگلیس اند. ای جوانان! چکاچاک شمشیر را بلند کنید، سرزمین پدری را با خون گلگون نگه می‌داریم. با دشمن در آویز، پاره پاره شو!

تا مرهم گلکون لبانم را بر زخمایت نهم. آشنای من سر فدای میهن کرد  کفنش تار گیسویم. کارزار نکنیم؟ چگونه؟

شیر از پستان بانوی افغان مکیده‌ایم.

 بر وطن غیور باش، شهید شو، تاریخ به ننگ ناموست فخر خواهد کرد. تو را به همه جهان نخواهم داد.

 میهن من! همانند تو را در هیج جا نمی بینم. افغانان یک تبارند، روز کارزار به همچشمی سر می‌بازند. خوشم آزاد بمیرم، زندگی در بردگی مباد. علم گلکون بر خاکم بر افرازید  شهید میهنم، به بهشت می‌روم. کابل  خدا آبادت بدارد، که پیوسته جوانان خوب سر فدایت کنند.

لویه جرگه ( ۱۳۰۱/۱۹۲۰)

پس از پادشاه شدن امان الله خان و استقلال افغانستان، نخستین جرگه بزرگ، که مرکب از اعضای شورای دولت و نمایندگان مردم کابل و اطراف آن، ننگرهار، لغمان و کنر بود  در زمستان ۱۳۰۱ در جلال آباد برگزار گردید. شمار اعضای این جرگه به ۸۷۲ تن می رسید و شخص شاه بر آن نظارت داشت.

 ادامه دارد

ممکن است شما دوست داشته باشید