روزنامه ملی انیس

بشیراحمد ته ینج: هر فیصله که درمورد روند صلح افغانستان می شود، باید ملت با تمام جزئیات آن در جریان باشد

طی چند ماه اخیر تلاش ها به خاطر صلح افغانستان به رهبری زلمی خلیلزاد نماینده ویژه ایالات متحده امریکا در امور صلح افغاستان ادامه دارد همین اکنون دور نهم مذاکرات میان امریکا و طالبان در دوحه پایتخت کشور قطر در جریان است و امکان می رود تا چند روز آینده توافق صلح میان امریکا و طالبان اعلام شود، خبرنگار روزنامه ملی انیس صحبتی را با چند تن از صاحب نظران در این مورد انجام داده که نشر می گردد.

در نخست بشیر احمد ته ینج سخنگوی حزب جنبش ملی اسلامی افغانستان در ارتباط به مذاکرات میان امریکا و طالبان گفت:

ما طرفدار صلحی هستیم که در آن منفعت ملت افغانستان مدنظر گرفته شود و دستآورد های ۲۰ سال گذشته را که ملت افغانستان  با خون دل به دست آوردند حفظ شود.

هر فیصله که در مورد روند صلح افغانستان می شود باید ملت افغانستان با تمام جزئیات آن در جریان باشد و در غیاب مردم و جریان های سیاسی به صورت یک جانبه فیصله نشود.

باوجودی که موضوع پروسه صلح زمان گیر شده است اما بنابه  مقوله که گفته اند:”دیر آید درست آید”امید واریم نتیجه قابل قبول مردم افغانستان باشد.

به نظر من درنخست مردم به طرف برگزاری انتخابات ریاست جمهوری بروند با آرای خود زعیم آینده کشور خود را انتخاب نمایند و بعداً حکومت و تشکیلات جدید که به میان می آید به نمایندگی از تمام ملت افغانستان در مورد پروسه صلح افغانستان تصمیم بگیرند.

ته ینج می گوید: همیشه امریکا تأکید نموده به ارزش هایی که مردم افغانستان معتقد هستند آن ها نیز به آن باورمند اند و جزء اهداف و ارزش های خود می دانند اما جانب گروه طالبان یک مقدار اضافه روی می کنند و خیال و فکر شان با موضوعاتی که در داخل افغانستان است مطابقت ندارد که نگرانی ما از این نقطه است.

زمانی بین دو جناح صلح می آید که نظریات هر دو طرف پنجاه،پنجاه در صد گرفته شود این کار در هر کشور دنیا که موضوع صلح پیش آمده معمول می باشد این قسم نمی شود که مثلاً ۸۰ در صد نظر یک جانب مدنظر گرفته شود و از نظر جانب دیگر کمتر در نظر گرفته شود این کار مشکلات را حل نمی کند بلکه چالش را به بار می آورد و هر تفاهمی که در مذاکرات صلح می شود باید مردم افغانستان شریک ساخته شود.

شهلا فرید استاد پوهنځی حقوق و علوم سیاسی پوهنتون کابل در این ارتباط گفت:من فکر می کنم مذاکراتی که بین امریکا و طالبان در قطر ادامه دارد مذاکراتی نیست که میان طالبان و حکومت افغانستان باشد.

امریکا می خواهد پیش از اینکه مذاکرات بین الافغانی آغاز شود تعهدات خود را بر طالبان مبنی بر بیرون شدن نظامیان امریکا ازافغانستان داشته باشد و در ضمن می خواهد که از طالبان تعهدی را به دست بیاورد که روابط خود را با سایر گروه های دهشت افگن قطع می کند تا از خاک افغانستان علیه امریکا هیچ نوع اقدام نظامی و حملات تروریستی صورت نگیرد.

من فکر می کنم که در مرحله نهم مذاکرات میان امریکا و طالبان اصلاً موضوع افغانستان مطرح نیست بناً گفته نمی توانیم که این مذاکرات می تواند به صلح بیانجامد و یا هم به نحوی زمینه سازی مذاکرات بین حکومت افغانستان و طالبان باشد.

بیشتر در اولویت گفتگو ها میان امریکا و طالبان منافع سیاسی و اقتصادی امریکا وجود دارد چنانچه دونالد ترامپ رئیس جمهور ایالات متحده امریکا گفته است که ما مصارف مالی خود را در افغانستان کاهش می دهیم و همچنان از تلفات نظامیان امریکایی در افغانستان جلوگیری می کنیم پس تاکنون محور گفتگو ها میان امریکا و طالبان در قطر فقط منافع امریکا مدنظراست.

خانم فرید می افزاید: طالبان به این فکر هستند  که بعد از تعهد بیرون شدن نظامیان امریکا از افغانستان، آنها مذاکرات بین الافغانی را آغاز می کنند و آنهم به فرمایش خود طالبان.

من فکر می کنم که با این روند هم وقت ضایع می شود  و هم جنگی که در افغانستان وجود دارد ادامه خواهد یافت زیرا اگر آتش بس صورت نگیرد تلفات افراد ملکی روز به روز بیشتر می شود .

لهذا من به این نتیجه رسیده ام که مرحله گفتگو ها میان امریکا و طالبان در شهر دوحه پایتخت کشور قطر نمی تواند صلح را درافغانستان بیاورد و نمی تواند ثبات و حداقل یک آتش بس را در افغانستان تأمین کند تا اینکه مذاکرات بین الافغانی آغاز شود.

انتظار خادم کارشناس مسایل سیاسی در مورد مذاکرات میان امریکا و طالبان می گوید: اول اینکه هیچ کسی گزینه دوم ندارد نه امریکا و نه طالبان.

طالبان نمی توانند که حداقل پنج سال جنگ را در افغانستان تحمیل کنند زیرا همسایه ها چون پاکستان طرفدار امریکا است.

همچنان چین و روسیه معلوم می شود که در مورد روند صلح افغانستان با امریکا در بدل بعضی از مسایل دیگر به توافق رسیده اند.

اما امریکا نتوانسته که ستراتیژی خوب نظامی را عملی بسازد، اشتباهات پی در پی نموده و با کشور های همسایه به توافق نرسیده است پس برای امریکا دو انتخاب می باشد یکی این که مثل روس ها ناکامی را قبول نموده و از افغانستان بیرون شوند و دوم این که یک بینی خمیری برای شان جور کند و بگویند که ما در افغانستان آمده بودیم که در بخش های انکشاف، حقوق زنان کار نماییم و دموکراسی را پابجا بکنیم که در این عرصه ها کار صورت گرفت و دوباره از افغانستان بیرون شدیم.

موضوع دیگر که خیلی مهم است قاعده ها بسیار قوی باید نهادینه شود به این معنا که یک توافق سر سری میان امریکا و طالبان نشود تا مشکلات مذاکرات میان حکومت افغانستان و طالبان باقی بماند چهار آجندای بزرگی را که زلمی خلیلزاد نماینده ویژه ایالات متحده امریکا در امور صلح افغانستان صحبت کرده است آن کافی نیست مگر این که به جزئیات آن رفته شود، سوالات بسیار جدی مطرح شود افغانستان بعد از توافق صلح خطر برای حکومت امریکا، اهداف آنکشور و همکاران جهانی امریکا نباشد.از سویی هم وقتی که حکومت افغانستان با طالبان گفتگو می کند باید یک میکانیزم مشخص داشته باشد.

خواجه نصیر احمد صدیقی

ممکن است شما دوست داشته باشید