روزنامه ملی انیس

بسیج مردمی در مقابل طالبان باید مدیریت و حمایت شود

ریاست جمهوری می‌گوید که نشستی زیر نام «مجلس مشورتی با بزرگان سیاسی و جهادی» با حضور محمداشرف غنی، رئیس جمهوری کشور در ارگ برگزار شد که در آن، تمامی بزرگان سیاسی و جهادی حمایت شان را از نیروهای دولتی و بسیج مردمی در نبرد با طالبان اعلام کردند. ارگ ریاست جمهوری بیانیه‌ای سه ماده‌ای این نشست را منشتر کرده‌است.
در ماده سوم این بیانیه‌ آمده‌است: «شهامت و ایستاد‌گی نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان در مقابل تجاوز و حملات تروریستی و ایستادگی و بسیج مردم افغانستان در این راستا قابل ستایش است. رهبران سیاسی و جهادی افغانستان از دفاع مشروع نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان و بسیج مردمی در حمایت از آن‌ها، نه تنها قدردانی می‌کند بلکه با تمام توان برای بسیج بیش‌تر مردم برای دفاع از افغانستان تلاش خواهند کرد.
در بیانیه تصریح شده‌است که دفاع از مردم و تمامیت ارضی افغانستان و ناموس و نهادهای ملی، ارزش‌های مشترک حقوق زنان و سایر حقوق و آزادی‌هایی که در قانون اساسی تسجیل یافته است، مکلفیت دولت جمهوری اسلامی افغانستان بوده و دولت افغانستان از این ارزش‌ها در برابر هر نوع تعرض دفاع می‌کند.
در این نشست تأکید شده‌است که قطع جنگ و رسیدن به صلح عادلانه و پایدار اولویت جمهوری اسلامی افغانستان و برای رسیدن به این «مرام ولا قربانی‌های زیادی» را متحمل شده است.
گفته شده‌است که تلاش‌های شورای عالی مصالحه ملی و هیئت مذاکره‌کننده دولت در راستای تأمین صلح قابل قدر است و دولت افغاستان این هدف را کماکان دنبال خواهد شد.
رهبران سیاسی و جهادی در حالی از نبرد نیروهای دولتی و بسیج مردمی علیه طالبان حمایت می‌کند که در حال حاضر جنگ در بسیاری از بخش‌های کشور بشدت جریان دارد.
به دنبال تشدید حملات تهاجمی گروه طالبان، هزاران تن از نیروهای بسیج مردمی در کنار نیروهای امنیتی و دفاعی مسلح شدند. هم‌زمان با تشدید جنگ‌ها در بسیاری از بخش‌های افغانستان، وزارت دفاع این کشور می‌گوید که هزاران نفر علیه طالبان در ده ولایت این کشور بسیج شده اند.
فواد امان، معاون سخنگوی این وزارت به صدای امریکا گفت که این نیروهای مردمی در ولایت‌های تخار، بغلان، جوزجان، سرپل، فاریاب، کندز، بلخ، پروان، قندهار و بادغیس در جنگ علیه طالبان اشتراک خواهند کرد.
امان شمار دقیق این نیروهای مردمی را نگفت، اما تایید کرد که تعداد آنان به هزاران نفر می‌رسد.
او افزود: “بدون شک که حمایت مردم از نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان و قرار گرفتن شان در کنار نیروهای ما خیلی موثر است و در تغییر و بهبود وضعیت و همچنین در شکست گروه‌های تروریستی نتیجۀ موثر خواهد داشت.
حمایت از بسج مردمی
بسیج خودانگیخته مردم در برابر هجوم طالبان به ولسوالی‌ها و حومه‌های‌ شهرها، امکانی برای سبک شدن فشار جنگ از دوش ارتش و پولیس است. دولت باید از این امکان برای به دست گرفتن نبض دوباره جنگ، بازسازی اعتماد به نفس پولیس و ارتش و بازگشت امید به مردم استفاده بهینه کند. این کار مستلزم برقراری رابطه منظم با جبهات نیروهای بسیج مردمی و هم‌چنان همکاری مشورتی، آموزشی، تسلیحاتی و مالی با این نیروها است. دولت باید برای استفاده از این امکان روی ایجاد یک مکانیسم موثر کار کند. این مکانیسم باید به دولت کمک کند تا نیروهای بسیج مردمی را تحت مدیریت ارتش قرار دهد و از احتمال فعالیت انحرافی این نیروها جلوگیری کند.
بسیج مردمی محصول نگرانی مردم از استیلای گروه طالبان بر شهرها، ولسوالی‌ها و محل زیست آن‌ها و هم‌چنان نفرت از کارنامه گذشته این گروه است. مردم نگرانی دارند که تسلط طالبان بر مناطق‌شان زندگی را در کام‌ آنان تلخ کند. آن‌ها هم‌چنان به دلیل کارنامه سیاه طالبان در گذشته، از این گروه می‌ترسند و این امر به بسیج خودانگیخته مردم انجامیده است.
جنگ از روستاها به مراکز ولسوالی‌ها رسیده و به تبع آن ممکن است به مراکز شهرها نیز برسد. در چنین شرایطی نیاز است که دولت از بسیج مردمی به عنوان یک امکان برای پیش‌گیری از پیش‌روی طالبان استفاده کند. براساس تجارب در صورتی که مردم با دولت همراهی کنند، از پیش‌روی بیش‌تر طالبان جلوگیری خواهد شد.
در حال حاضر در ولایت‌های بادغیس، پروان، تخار، بلخ، کندز، جوزجان، بغلان، سرپل و فاریاب هسته‌های بسیج مردمی در برابر طالبان گذاشته شده است. گزارش شده که بازپس‌گیری ولسوالی‌های بنگی و خواجه‌غار تخار به کمک بسیج مردمی ممکن شده است. در سرپل نیز نیروهای خیزش مردمی توانستند از پیش‌روی طالبان تاحدی به سمت مرکز این ولایت پیش‌گیری کنند.
با توجه به این‌که دولت و مردم هر دو به صورت یکسان در برابر تهدید طالبان قرار دارند، نیاز است که دولت روی بسیج مردمی سرمایه‌گذاری کند و آن را به مثابه یک فرصت ببیند. هم‌زمان باید محتاط باشد که نیروهای بسیج مردمی به اقدامات خودسرانه، نقض حقوق بشر و ایجاد بی‌نظمی در سطح جامعه مبادرت نورزند. به همین شکل باید مراقب بود که نیروهای بسیج مردمی در درازمدت به «حکومتی در درون حکومت» مبدل نشوند. این خطرات زمانی رفع خواهد شد که دولت بتواند از پس مدیریت و انتظارات این نیروها موفقانه و سربلند بیرون شود.
بسم‌الله محمدی، سرپرست وزارت دفاع ملی، در نخستین روز کاری خود از مردم خواست که در کنار نیروهای امنیتی قرار گیرند و دولت امکانات، تسهیلات جنگی و ملازمات نبرد با طالبان را فراهم می‌کند. هسته‌های بسیج مردمی اما پیش‌تر از فراخوان سرپرست وزارت دفاع ملی شکل گرفته بود. در این مرحله نیاز است که دولت دست همکاری را در حمایت از نیروهای مردمی از آستین تدبیر بیرون کند. در کنار حمایت و تسلیح نیروهای مردمی، مدیریت و سوق و اداره و نیز آموزش آن‌ها پیروزی را امکان‌پذیر می‌کند. مدیریت درست نیروهای خیزش مردمی می‎‌طلبد که سطح نارضایتی در بین این نیروها به حداقل برسد. در غیر این صورت، ممکن است اهدافی که قرار است با بسیج مردم به دست آید، به ضد خود بدل شود.
در صورتی که دولت بتواند مکانیسم موثر برای مدیریت بسیج مردمی علیه طالبان ایجاد کند و نیروهای مردمی اکمال و تجهیز و تسلیح شوند، در شرایط فعلی به نفع مردم و دولت خواهد بود. با رسیدن خط جنگ به درون شهرها، این موضع مردم است که تعیین می‌کند آینده به دست کدام طرف باشد. بنابراین، دولت باید پیش از رسیدن خط جنگ به درون شهرها از امکان بسیج مردمی برای جلوگیری از پیش‌روی طالبان استفاده کند. چنان‌که مشاهده می‌شود، در بسیاری از ساحات مردم طالبان را برنمی‌تابند و یکی از علت‌های شکل‌گیری هسته‌های بسیج مردمی نیز در همین امر نهفته است. بسیج عمومی مردمی علیه طالبان و استفاده از نیروهای مردمی به صورت حداقلی در ناامن کردن مناطق برای طالبان موثر است. مشاهده شده است که برخی از مناطق به علت استفاده طالبان از مردم به عنوان سپر انسانی، در اختیار این گروه قرار گرفته است. نارضایتی از عمل‌کرد طالبان و یا ناگزیری مردم، فرصتی است که دولت می‌تواند با تدبیر و مدیریت از آن استفاده بهینه را ببرد.حشمت الله صادقی

ممکن است شما دوست داشته باشید