روزنامه ملی انیس

آبدات تاریخی؛ نمایانگر هویت و تمدن ما است

قصر جبل السراج

آبدات تاریخی؛ مبین پیشینه تاریخی، فرهنگی و تمدن یک کشور است. این آثار و بناهای تاریخی در حقیقت بافت‌های فرهنگی و هنری نسل های گذشته را با نسل های آینده بازگو می‌کند و می‌تواند الهامی برای هویت اصیل زندگی در شهرها و کشورها باشد. قصر شاهی جبل‌السراج یکی دیگر از جلوه های درخشان تاریخ این سرزمین است که نمادی از غنای فرهنگی و گذشته تاریخی این کشور به حساب می آید.

امیر حبیب الله خان حدوداً شش سال بعد از جلوس اش در این منطقه حصار مستحکمی را بنا نمود که بنام ارگ جبل‎السراج معروف است. سنگ تهداب این بنای تاریخی که در مرکز ولسوالى جبل السراج ولایت پروان موقعیت دارد در سال۱۹۰۵ میلادی گذاشته شده و در سال  ۱۹۰۷ به پایه اکمال رسید.

این ارگ در حاشیه سطح بلندی حاکم در مسیر دریای جبل السراج بنا یافته است. از آنجایی که این کوه شکل سنگر دفاعی را دارد. امیرحبیب الله خان نام آنرا از سراج الامصار به جبل السراج مسمی نمود. جبل همان کوهی است که این قصر در دامنه های آن موقعیت دارد و مراد از لفظ سراج، لقب امیر موصوف به سراج المله والدین می باشد. آنچه امیر را به این منطقه علاقمند ساخت، آب و هوای گوارا و موقعیت زیبای آن است که در دامنهء مرتفع کوه هندوکش قرار گرفته و دورنمای دلفریبی دارد که تقریباً تا نزدیکی های ده سبز چشم انداز آن میرسد.

قصرجبل السراج در ساحه ۳۶ جریب زمین ساخته شده که دارای یک دروازه عمومی، پنج دروازه فرعی و دو دروازه اضطراری میباشد. دیوار احاطوی آن به ارتفاع چهار متر وعرض یک متروسی سانتی بوده و در اطراف این دیوار ها به تعداد ده برج  و یک حوض در داخل حرمسرا ساخته شده بود. این ساختمان تاریخی دارای ۸ اتاق بزرگ، ۸ اتاق کوچک در چهار سوی حرمسرا و ۲۰ اتاق گنبدی، میباشد. دیده میشود که در ساخت این قصر تاریخی از سبک‌های معماری دوره غوریان و تیموریان استفاده شده است.

امیر حبیب الله خان در زمان حکومت خودش از این قصر به عنوان مهمانسرا استفاده کرده و تا زمان حکومت امان‎الله خان به عنوان مقر شاهى بوده است. بعد از آن، در دوره های مختلف به عنوان یک قرارگاه نظامی از آن استفاده میشد.

این قصر در جریان جنگ هاى چهار دهه اخیر صدمات زیاد دید ولی بیشترین آسیب را در زمان حاکمیت طالبان  متقبل شد که حدوداً ۹۰ فیصد به ویرانه تبدیل گردیده و قسمت‌های اندکی از این قصر تاریخی باقی مانده بود.

بازسازی و مرمت دوباره قصر جبل السراج

کار بازسازی آبدات تاریخی متفاوت از سایر کارهای ساختمانی بوده که مراحل مطالعات و اسناد سازی آن برای حفظ اصالت آبده و چگونگی باز سازی آن یک امر ضروری پنداشته میشود.

هرچند در گذشته تلاش های برای بازسازی قصرتاریخی جبل السراج از طرف مردم این ولایت و همچنان از سوی وزارت شهرسازی که در نخست مسؤولیت پروژه بازسازی این آبده تاریخی را بر عهده داشت صورت گرفت اما ظاهراً کار بازسازی آن که آرزوی مردم این ولایت بود به انجام نرسید.

خوشبختانه بر اساس فرمان رئیس جمهور محمداشرف‎غنی کار بازسازی این قصر توسط اداره عملیاتی، حمایوی و انکشاف ملی ریاست جمهوری که کلیه امور ذاتی، مالی، خدمات حمایوی ریاست اداره امور ریاست جمهوری را برعهده دارد و در راستای همآهنگی، انسجام  تنظیم و تطبیق بهتر پروژه های عمرانی مرکز و ولایات تحت نظر مقام عالی ریاست جمهوری فعالیت مینماید، به تاریخ ۱۰ ثور سال ۱۳۹۷ آغاز گردید.

ادارهء عملیاتی و حمایوی انکشاف ملی ریاست جمهوری، که مسؤولیت تعمیل تعهدات ریاست جمهوری را در سرتاسر افغانستان دارد؛ سرعت در کار، پایان آوردن قیمت پروژه ها، استفاده از تولیدات و منابع داخلی و همچنان اشتغال زایی برای کدر های جوان را در اولویت های کاری خویش قرار داده است.

از آنجایی که کار آبدات تاریخی همانند سایر پروژه‌ها شامل چهار دوره مشخص از جمله مطالعات اولیه و آماده سازی ساحه، تهیه نقشه های تخنیکی پروژه، مرحله اجرایی پروژه و بالآخره در مرحله چهارم که تسلیم دهی پروژه می‌باشد خاتمه پیدا می‌کند، بناءً کار بازسازی این قصر تاریخی در حال حاضر در مرحله سوم (در جریان کار عملی) قرار داشته و حدوداً ۶۰ فیصد به پیش رفته است. کار بازسازی این آبده تاریخی توانسته برای بیشتر از دو صد و پنجاه تن زمینه کاری را مساعد سازد و قرار است این پروژه تا ۲۸ اسد سال روان به بهره برداری سپرده شده و زمینه جذب گردشگران داخلی و خارجی را مهیا سازد.

«اداره عملیاتی، حمایوی و انکشاف ملی ریاست جمهوری»

ممکن است شما دوست داشته باشید